Εύθραυστη η ασφάλεια στα Στενά του Ορμούζ

Παρά τη σταδιακή αύξηση της ναυτιλιακής κίνησης στα Στενά του Ορμούζ, η κατάσταση στην περιοχή παραμένει ιδιαίτερα εύθραυστη, με τη διεθνή ναυτιλία να λειτουργεί υπό καθεστώς αυξημένης επιφυλακής.

Οι πρόσφατες επιθέσεις στο containership EVER LOVELY της Evergreen Marine και στο δεξαμενόπλοιο KIKO οδήγησαν το Joint Maritime Information Center (JMIC) στην αναβάθμιση του επιπέδου απειλής σε «Substantial». Αν και τα δύο πλοία δεν υπέστησαν καταστροφικές ζημιές και δεν υπήρξαν τραυματισμοί, το μήνυμα προς τη ναυτιλιακή αγορά ήταν σαφές: η ασφάλεια στο Ορμούζ δεν έχει αποκατασταθεί.

Σύμφωνα με κύκλους της ναυτιλιακής ασφάλειας, οι πλοίαρχοι καλούνται πλέον να αντιμετωπίσουν ένα σύνθετο περιβάλλον κινδύνου. Εκτός από τον κίνδυνο στρατιωτικών πληγμάτων, καταγράφονται παρεμβολές στα δορυφορικά συστήματα πλοήγησης, επαναλαμβανόμενες κλήσεις μέσω VHF από μονάδες των Φρουρών της Επανάστασης, αυξημένη δραστηριότητα drones και συνεχείς αναγνωρίσεις από στρατιωτικά μέσα.

Σε αρκετές περιπτώσεις, τα πληρώματα αναγκάζονται να επιβεβαιώνουν τη θέση των πλοίων με εναλλακτικές μεθόδους ναυσιπλοΐας, καθώς οι παρεμβολές στα συστήματα GNSS περιορίζουν την αξιοπιστία των ηλεκτρονικών δεδομένων.

Ιδιαίτερη ανησυχία προκαλούν και οι πληροφορίες για πιθανή ύπαρξη θαλάσσιων ναρκών στον Περσικό Κόλπο. Πηγές με γνώση των επιχειρήσεων δεν αποκλείουν το ενδεχόμενο να υπάρχουν έως και 80 νάρκες στην περιοχή, γεγονός που περιορίζει τις διαθέσιμες επιλογές διέλευσης.

Τα πλοία κινούνται πλέον κυρίως μέσω δύο στενών διαδρόμων: του βόρειου, κοντά στις ιρανικές ακτές και στο νησί Λαράκ, και του νότιου, κατά μήκος των ακτών του Ομάν, όπου βρίσκονται σε εξέλιξη επιχειρήσεις επιτήρησης και εκκαθάρισης.

Στελέχη της ναυτιλιακής ασφάλειας εκτιμούν ότι η Τεχεράνη επιδιώκει να ενισχύσει τον έλεγχο των εμπορικών διελεύσεων, πιέζοντας περισσότερα πλοία να χρησιμοποιούν τον βόρειο διάδρομο. Δεν περνά απαρατήρητο ότι οι δύο πρόσφατες επιθέσεις σημειώθηκαν στον νότιο διάδρομο του Ομάν, τον οποίο αρκετές ναυτιλιακές εταιρείες θεωρούσαν έως τώρα ασφαλέστερη επιλογή.

Η μείωση της κυκλοφορίας αποτυπώνει το μέγεθος της αβεβαιότητας. Το τελευταίο 24ωρο πέρασαν από τα Στενά μόλις εννέα πλοία, ενώ πριν από την τελευταία κλιμάκωση οι ημερήσιες διελεύσεις κυμαίνονταν από 17 έως σχεδόν 30.

Χαρακτηριστική είναι η περίπτωση του containership Galapagos της CMA CGM, το οποίο κατάφερε να εξέλθει με ασφάλεια από τα Στενά, ενώ ο γαλλικός όμιλος εξακολουθεί να έχει δέκα πλοία εγκλωβισμένα στον Περσικό Κόλπο από την έναρξη της κρίσης.

Η αβεβαιότητα επηρεάζει άμεσα και την αγορά. Τα ασφάλιστρα πολεμικού κινδύνου παραμένουν υψηλά, οι ναύλοι των δεξαμενόπλοιων συνεχίζουν να εμφανίζουν έντονες διακυμάνσεις και οι διαχειρίστριες εταιρείες αναθεωρούν συνεχώς τα σχέδια πλόων.

Παρά τη μερική επαναφορά της ναυτιλιακής κίνησης, η επιστροφή στην κανονικότητα θα εξαρτηθεί από την αποκλιμάκωση της έντασης, αλλά και από την αποκατάσταση της εμπιστοσύνης ότι τα Στενά του Ορμούζ μπορούν να λειτουργήσουν χωρίς καθημερινό κίνδυνο επιθέσεων, ηλεκτρονικών παρεμβολών και ναρκών.