Μεγάλη ποσότητα κεραμικής και αμφορέων αλλά και πολυάριθμα χάλκινα και αργυρά νομίσματα, ακροκέραμα, πήλινα υφαντικά βάρη, πήλινα ειδώλια και κοσμήματα συγκαταλέγονται στα κινητά ευρήματα της ανασκαφικής και της επιφανειακής έρευνας στη χερσόνησο της Μολυβωτής του νομού Ροδόπης.

Προϊόν συνεργασίας της Εφορείας Αρχαιοτήτων Ροδόπης και της Αμερικανικής Σχολής Κλασικών Σπουδών στην Αθήνα, η ανασκαφή εντάσσεται σε πενταετές ερευνητικό πρόγραμμα που συσπείρωσε αρχαιολόγους, φοιτητές και υποψήφιους διδάκτορες τόσο από την Ελλάδα όσο και από τις Ηνωμένες Πολιτείες αλλά και ερευνητικά ιδρύματα και πανεπιστήμια από άλλες χώρες, όπως ο Καναδάς και η Πορτογαλία. Εκ μέρους της ελληνικής πλευράς στο πρόγραμμα συμμετείχαν οι αρχαιολόγοι Δόμνα Τερζοπούλου και Μαρίνα Τασακλάκη. Επικεφαλής της αμερικανικής επιστημονικής ομάδας ήταν ο Nathan Arrington, επίκουρος καθηγητής του Πανεπιστημίου του Πρίνστον.

Η πρωιμότερη φάση κατοίκησης τοποθετείται, σύμφωνα με τις ενδείξεις της κεραμικής, στο β΄ μισό του 6ου αι. π.Χ.

Ο Thomas Tartaron, καθηγητής στο Πανεπιστήμιο της Πενσιλβάνια, ήταν υπεύθυνος για τη διεξαγωγή της επιφανειακής έρευνας.

Όπως αναφέρει η Καθημερινή, τα ερείπια της τειχισμένης πόλης, που εντοπίστηκαν στη χερσόνησο της Μολυβωτής, 25 περίπου χιλιόμετρα νοτιοδυτικά της Κομοτηνής, συνδέθηκαν ήδη από τη δεκαετία του 1950 από τον καθηγητή Γεώργιο Μπακαλάκη με τη Στρύμη, μία αποικία των Θασίων, την οποία αναφέρει ο Ηρόδοτος όταν περιγράφει την πορεία του Ξέρξη στη θρακική ακτή.

Ωστόσο η ταύτιση της πόλης δεν έχει ακόμη επιβεβαιωθεί επιγραφικά. Φέτος η ανασκαφική έρευνα εστίασε το ενδιαφέρον της στην πλήρη αποκάλυψη μιας οικίας των κλασικών χρόνων (5ος-4ος αι. π.Χ.) με εξωτερικές διαστάσεις 18,5 Χ 18,5 μ., που αποτελούσε το ένα από τα κτίσματα μιας οικοδομικής νησίδας.

Η πρωιμότερη φάση κατοίκησης τοποθετείται, σύμφωνα με τις ενδείξεις της κεραμικής, στο β΄ μισό του 6ου αι. π.Χ.

Η οικία εγκαταλείφθηκε στο τελευταίο τέταρτο του 4ου αι. π.Χ. ή στις αρχές του 3ου αι. π.Χ. Τα οικοδομικά της κατάλοιπα επαναχρησιμοποιήθηκαν, μετά τις απαραίτητες μετασκευές και προσθήκες από τα μέσα του 4ου έως τα μέσα του 5ου αι. μ.Χ.

Η τελευταία φάση κατοίκησης στον ίδιο χώρο τοποθετείται χρονολογικά από το δεύτερο μισό του 5ου έως τα μέσα του 6ου αι. μ.Χ. Σημαντικός αριθμός των κινητών ευρημάτων προήλθε από τον καθαρισμό του ενός από τα δύο πηγάδια που εντοπίστηκαν στον χώρο της οικίας.

Η δημοσίευση των αποτελεσμάτων θα ολοκληρωθεί το 2017.

Πηγή: thrakitoday.com

Πέρσι ήταν η Αμφίπολη, φέτος στον αστερισμό της πολιτικολογίας μπαίνει η Βεργίνα. Νέες δημοσιεύσεις με επιχειρήματα και αντεπιχειρήματα που απαντούν ή απορρίπτουν το ερώτημα ποιος είναι ο τάφος του Φιλίππου στη Μεγάλη Τούμπα των Αιγών αναστατώνουν την επιστημονική κοινότητα, εν μέσω της πιο καυτής πολιτικής και οικονομικής πραγματικότητας. Αφορμή αποτέλεσε πρόσφατη δημοσίευση στο περιοδικό Ρroceedings of the National Academy of Sciences (PNAS) μελέτης των παλαιοανθρωπολόγων Αντώνη Μπαρτσιώκα και Juan Luis Arsuaga, που αφορά τα συμπεράσματα αναλύσεων σκελετικού υλικού του κιβωτιόσχημου τάφου Ι της βασιλικής ταφικής συστάδας – θεωρία ωστόσο που αμφισβητεί με σειρά ανασκαφικών και ιστορικών δεδομένων η Αρχαιολογική Υπηρεσία σε εκτενή αναφορά που έδωσε χθες στη δημοσιότητα το υπουργείο Πολιτισμού.

 Στη νέα μελέτη που διενεργήθηκε στο Eργαστήριο Aνθρωπολογίας του Tμήματος Ιστορίας και Εθνολογίας του Δημοκρίτειου Πανεπιστημίου Θράκης (ΔΠΘ), διατυπώνεται η άποψη ότι τα κατάλοιπα ανδρικού σκελετού ανήκουν στον Φίλιππο Β΄, ενώ τα κατάλοιπα γυναικείου και βρεφικού σκελετού ανήκουν στην τελευταία σύζυγο του Μακεδόνα βασιλιά Κλεοπάτρα και τη θυγατέρα της Ευρώπη – άποψη η οποία, σύμφωνα με την αναφορά του ΥΠΠΟ, «είχε προταθεί και παλαιότερα από τον ιστορικό Ε. Borza αλλά δεν έγινε αποδεκτή από την επιστημονική κοινότητα».

Η μελέτη του ΔΠΘ καταλήγει στο συμπέρασμα ότι ο Φίλιππος Β΄ ήταν θαμμένος στον κιβωτιόσχημο τάφο Ι, απορρίπτοντας την άποψη του Μανόλη Ανδρόνικου, σύμφωνα με την οποία, ο τάφος ΙΙ αναγνωρίστηκε ως τάφος του Φίλιππου Β΄, ενώ ο τάφος ΙΙΙ ομόφωνα αποδίδεται στον Αλέξανδρο Δ΄, γιο του Μεγαλέξανδρου και της Ρωξάνης.

«Τα ανθρωπολογικά δεδομένα», αναφέρει στην «Κ» ο κ. Μπαρτσιώκας, «προσδιορίζουν με σιγουριά τη χρονολογία του τάφου, ενώ η μελέτη της παλαιοπαθολογίας δείχνει ότι το οστό που φέρει διαμπερή τρύπα στο γόνατο ανήκει στον Φίλιππο Β΄. Τα στοιχεία συμβαδίζουν απόλυτα με τις ιστορικές αναφορές, καθώς τρία χρόνια πριν από τον θάνατό του (336 π.Χ.) ο Μακεδόνας βασιλιάς είχε τραυματιστεί από δόρυ.

Υπάρχουν πλέον ατράνταχτες αποδείξεις ότι ο τάφος Ι ανήκει στον βασιλιά Φίλιππο, στη σύζυγό του Κλεοπάτρα (οι επιφύσεις στα οστά δείχνουν γυναίκα 18 ετών) και στο νεογέννητο βρέφος της, ενώ ο τάφος ΙΙ ανήκει στον Αρριδαίο», καταλήγει ο κ. Μπαρτσιώκας.

«Ο κιβωτιόσχημος τάφος Ι ήταν συλημένος», αντιτείνει η Αρχαιολογική Υπηρεσία. «Τα πήλινα αγγεία που περιείχε χρονολογούν με ασφάλεια το μνημείο και την ταφή στις τελευταίες δεκαετίες του πρώτου μισού του 4ου π.Χ. αιώνα, με ύστατο όριο το 350 π.Χ. Ο Φίλιππος Β΄ ωστόσο δολοφονήθηκε το 336 π.Χ., ενώ η Κλεοπάτρα εκτελέστηκε κάποιους μήνες μετά τον θάνατο του συζύγου της, υπάρχει δηλαδή μια χρονική απόσταση που είναι δύσκολο, αν όχι αδύνατο να γεφυρωθεί».

Τα οστά του νεκρού, σύμφωνα πάντα με την αναφορά του ΥΠΠΟ, «βρέθηκαν μέσα σε χώματα της επίχωσης που εισχώρησαν στον τάφο έπειτα από τυμβωρυχία, η οποία σχετίζεται με την καταστροφή και τη διαρπαγή του γειτονικού υπέργειου ‘‘ηρώου’’». Στην ερμηνεία ότι πρόκειται για άτομο ηλικίας περίπου 45 χρονών με τραύμα στο πόδι, η Αρχαιολογική Υπηρεσία απαντά ότι «ούτε η μέση ηλικία ούτε η χωλότητα αποτελούν αποκλειστικό χαρακτηριστικό γνώρισμα του Φιλίππου Β΄». Οσο για την ταύτιση του τάφου ΙΙ με τον Φίλιππο Β΄ από τον Μανόλη Ανδρόνικο, αυτή «ενισχύεται από όλα τα νεοτέρα ανασκαφικά δεδομένα των Αιγών, και στην οποία επανέρχονται με πληθώρα κατηγορηματικών επιχειρημάτων Ελληνες και ξένοι αρχαιολόγοι, ιστορικοί και παλαιοανθρωπολόγοι (Μ. Χατζόπουλος, Αγγελική Κοτταρίδη, Robin Lane Fox, J. Musgrave), με μελέτες και άρθρα που δημοσιεύτηκαν από το 2011 και εξής».

Πώς όμως βρέθηκαν τα οστά της Βεργίνας στο Δημοκρίτειο Πανεπιστήμιο Θράκης και τι απαντά ο κ. Μπαρτσιώκας στα σχόλια αρχαιολόγων για «ελλιπή μεθοδολογική διαδικασία της έρευνας χωρίς τη συνεργασία των ανασκαφέων και τη συσχέτιση των ανασκαφικών δεδομένων»; «Ανέλαβα τη διεύθυνση του εργαστηρίου πριν από τέσσερα χρόνια», αναφέρει, «βρήκα τα οστά του τάφου Ι της Βεργίνας σε ένα κιβώτιο ανάμεσα σε ένα πλούσιο αρχαιολογικό και ανθρωπολογικό υλικό από διαφορές ανασκαφές της χώρας. Δεν γνωρίζω πώς κατέληξαν εκεί. Για τη μελέτη, πρότεινα συνεργασία σε αρχαιολόγους (σ.σ. αρνείται να αναφέρει ονόματα) που έχουν ανασκάψει στη Βεργίνα, αλλά ουδείς αποδέχθηκε. Παράλληλα, με γραπτή αίτηση προς το υπουργείο Πολιτισμού, ζήτησα άδεια για τη μελέτη του αρχαιολογικού υλικού της Βεργίνας, ωστόσο δεν είχα καμιά ανταπόκριση. Ως διευθυντής του εργαστήριου είμαι υποχρεωμένος εκ του νόμου να διενεργήσω έρευνα. Απευθύνθηκα γι’ αυτό σε ομάδα Ισπανών επιστημόνων διεθνούς κύρους και προτίμησα τη δημοσίευση της μελέτης στο έγκυρο περιοδικό PNAS, παρά να ανακοινώσω τα συμπεράσματα σε εκπροσώπους των ΜΜΕ, μια διαδικασία που αμφισβητεί την εγκυρότητα του αποτελέσματος».

Πηγή: kathimerini.gr

Για τον εορτασμό της εορτής του Πολιούχου Αποστόλου Παύλου και της 102ης επετείου από την απελευθέρωση της Καβάλας το έτος 1913, στην πόλη της Καβάλας, ορίζονται οι παρακάτω εορταστικές εκδηλώσεις:

ΦΩΤΑΓΩΓΗΣΗ των οδών, πλατειών, του Φρουρίου της πόλης και όλων των Δημοσίων και Δημοτικών Καταστημάτων, Καταστημάτων Ν.Π.Δ.Δ. και των Τραπεζών και Οργανισμών, κατά τις βραδινές ώρες από την 28η έως και την 29η Ιουνίου 2015.

ΓΕΝΙΚΟΣ ΣΗΜΑΙΟΣΤΟΛΙΣΜΟΣ όλων των Δημοσίων και Δημοτικών Καταστημάτων, Καταστημάτων Ν.Π.Δ.Δ. και των Τραπεζών, Οργανισμών, των οικιών και ιδιωτικών καταστημάτων, από τις οκτώ (8) το πρωί της 28ης μέχρι και τη δύση του ηλίου της 29ης  Ιουνίου  2015.

ΚΥΡΙΑΚΗ  28  ΙΟΥΝΙΟΥ  2015

19:30 μ.μ. Μέγας Πανηγυρικός Εσπερινός στον Καθεδρικό Ιερό Ναό του Αποστόλου Παύλου.

20:15 μ.μ. Απόδοση τιμών κατά την προσέλευση των επισήμων.

21:00 μ.μ. Επίσημη Λιτάνευση της Ιεράς Εικόνας του Πολιούχου με τη συνοδεία της Στρατιωτικής Μουσικής ΛΣΜΣ/Δ. Σώμα Στρατού, της Φιλαρμονικής του Δήμου Καβάλας, και τμημάτων Πολιτιστικών Συλλόγων δια των οδών: Ομονοίας (έως τα παλαιά Δικαστήρια) Κουντουριώτου  – Ύδρας με κατάληξη στο μνημείο άφιξης του Αποστόλου Παύλου, στον Ι.Ν. Αγ. Νικολάου όπου θα τελεστεί αρτοκλασία.

ΔΕΥΤΕΡΑ  29  ΙΟΥΝΙΟΥ  2015

07:00 π.μ.  Όρθρος και Πανηγυρική, Πολυαρχιερατική Θεία Λειτουργία  με Θείο Κήρυγμα στον Καθεδρικό Ιερό Ναό Αποστόλου Παύλου.

08:00 π.μ. Επίσημη Έπαρση Σημαίας στην Πλατεία Ελευθερίας.

10:00 π.μ. Προσέλευση επισήμων και απόδοση τιμών από τη Φιλαρμονική του Δήμου Καβάλας.

10:15 π.μ. Επίσημη Δοξολογία στον Καθεδρικό Ιερό Ναό του Αποστόλου Παύλου. Τον πανηγυρικό της ημέρας θα εκφωνήσει ο Δικηγόρος Καβάλας και πτυχιούχος Θεολογίας, κ.Αλέξανδρος Ν. Ιωσηφίδης, Αντιπρόεδρος της Οικονομικής Επιτροπής της Περιφέρειας Ανατολικής Μακεδονίας Θράκης.

11:00 π.μ. Επιμνημόσυνη Δέηση και Κατάθεση Στεφάνων στο Ηρώο της πόλης, από την Δήμαρχο Καβάλας, τον Περιφερειάρχη Ανατολικής Μακεδονίας – Θράκης, τον Αντιπεριφερειάρχη Καβάλας,  τον Στρατηγό Διοικητή της ΧΧ Τεθωρακισμένης Μεραρχίας, τον Πρόεδρο του ΤΕΙ ΑΜΘ, τον Δ/ντή της Αστυνομικής Διεύθυνσης Καβάλας, τον Διοικητή της 2ης Περιφερειακής Διοίκησης του Λιμενικού Σώματος, τον Διοικητή των Πυροσβεστικών Υπηρεσιών Καβάλας, Προέδρους Παραρτημάτων Ενώσεων Αποστράτων Αξιωματικών, Προέδρους Αναπηρικών και Εφεδροπολεμιστικών Οργανώσεων, Εκπροσώπους Αγωνιστών Εθνικής Αντίστασης.

Τήρηση Ενός Λεπτού Σιγής στη μνήμη των ενδόξως πεσόντων.

Ανάκρουση Εθνικού Ύμνου.

20:00 μ.μ. Επίσημη Υποστολή Σημαίας στην Πλατεία Ελευθερίας.

21:30 μ.μ. Αγρυπνία στην Μνήμη του Αποστόλου Παύλου και των λοιπών Αγίων Αποστόλων στην Παλαιοχριστιανική Βασιλική Α΄ στους Φιλίππους.

Σε ό,τι αφορά τις Ιεροτελεστίες, παρακαλείται να ρυθμίσει η Ιερά Μητρόπολη Φιλίππων, Νεαπόλεως και Θάσου. Τα θέματα που αφορούν την παράταξη, απονομή τιμών, τάξη, κίνηση τροχοφόρων κτλ., παρακαλούνται να ρυθμίσουν οι αρμόδιες Στρατιωτικές, Αστυνομικές και Δημοτικές Αρχές.

Τελετάρχες ορίζουμε τον κ. Αλέξανδρο Αρμάγο, υπάλληλο της Περιφερειακής Ενότητας Καβάλας και τον κ. Ιωάννη Τατσίδη, υπάλληλο του Δήμου Καβάλας.

Σήμερα συμπληρώνονται 102 χρόνια από την απελευθέρωση της Καβάλας.

Στις 26 Ιουνίου 1913 τρία πλοία του ελληνικού στόλου αποβίβασαν αγήματα στην Καβάλα και την κατέλαβαν από τους Βουλγάρους δια περιπάτου. Ήταν η πρώτη επιχείρηση του ελληνικού πολεμικού ναυτικού, κατά τη διάρκεια του Β’ Βαλκανικού Πολέμου, που «έπαιζε» άνευ αντιπάλου στο Αιγαίο, καθώς οι Βούλγαροι δεν είχαν πλοία στο Αιγαίο και ο Οθωμανικός στόλος ήταν κλεισμένος στα Στενά.

Η Καβάλα είχε καταληφθεί από τους Βουλγάρους τον Οκτώβριο του 1912, κατά τη διάρκεια του Α’ Βαλκανικού Πολέμου. Οι Βούλγαροι ήθελαν να την κρατήσουν πάση θυσία υπό την κυριαρχία τους για να διασφαλίσουν την πολυπόθητη έξοδό τους στο Αιγαίο. Η Καβάλα ήταν ένα από τα σημαντικότερα εμπορικά λιμάνια του μακεδονικού χώρου, με το ελληνικό στοιχείο, που αποτελούσε το 45% του πληθυσμού της, να παίζει σημαντικό ρόλο στην οικονομική ζωή της πόλης. Το ελληνικό στρατηγείο από την πλευρά του επιζητούσε την κατάληψη της Καβάλας  για να εκδιώξει από την ευρύτερη περιοχή του Παγγαίου τους Βουλγάρους και να διευκολύνει έτσι τις επιχειρήσεις στην Ανατολική Μακεδονία και τη Δυτική Θράκη.

Με την έναρξη του Β’ Βαλκανικού Πολέμου (16 Ιουνίου 1913), ο ελληνικός στόλος απέκλεισε τις ακτές της Μακεδονίας και της Δυτικής Θράκης, από τις εκβολές του Στρυμόνα, δυτικά, έως τον Αίνο (περιοχή πέρα από τον Έβρο), ανατολικά. Στις 18 Ιουνίου τα ελληνικά πολεμικά πλοία ήταν αγκυροβολημένα στην περιοχή της Ασπροβάλτας για να παρέχουν υποστήριξη στην 7η Μεραρχία, που επιχειρούσε στην ευρύτερη περιοχή των Σερρών. Η προς τα βορειανατολικά προέλαση της 7ης Μεραρχίας κατέστησε άσκοπη την παραμονή του στόλου εκεί και στις 22 Ιουνίου κατέπλευσε στον Λιμένα της Θάσου.

Την επομένη ημέρα, 23 Ιουνίου, τμήμα του ελληνικού στόλου έλαβε διαταγή να κάνει παραπλανητικές διελεύσεις μπροστά από το λιμάνι της Καβάλας. Το θωρηκτό «Ύδρα» και μεταγωγικά πλοία, τα οποία ήταν κενά, διέρχονταν επανειλημμένα μπροστά από το λιμάνι της Καβάλας και έδιναν την εντύπωση στους Βουλγάρους ότι οι Έλληνες θα πραγματοποιήσουν απόβαση στην Κεραμωτή, απέναντι από την Θάσο. Φοβούμενοι το ενδεχόμενο αυτό, οι Βούλγαροι εγκατέλειψαν την πόλη στις 25 Ιουνίου και κατευθύνθηκαν προς τα βόρεια. Στις 26 Ιουνίου 1913, τα αντιτορπιλικά «Δόξα», «Πάνθηρ» και «Ιέραξ» αποβίβασαν αγήματα και απελευθέρωσαν την Καβάλα χωρίς αντίσταση, «εν μέσω εξάλλου ενθουσιασμού των κατοίκων», όπως έγραψε ο Τύπος της εποχής.
Η ενσωμάτωση της Καβάλας στο ελληνικό κράτος θα κριθεί οριστικά στο διπλωματικό πεδίο, κατά τη διάρκεια των διαπραγματεύσεων για τη σύναψη της  Συνθήκης του Βουκουρεστίου (17 – 28 Ιουλίου 1913)

Οι Βούλγαροι έδωσαν σκληρή μάχη για να ανακτήσουν την Καβάλα, έχοντας την υποστήριξη της Ρωσίας και της Αυστροουγγαρίας. «Η Ελλάδα διαθέτει τόσα λιμάνια, ώστε να μην γνωρίζει πώς θα τα χρησιμοποιήσει. Θα λάβει τη Θεσσαλονίκη. Ανατολικά της Θεσσαλονίκης, μόνο η Καβάλα είναι δυνατόν να αποτελέσει ένα αξιόλογο λιμάνι. Το Ντεντέαγατς (σημερινή Αλεξανδρούπολη) δεν αξίζει τίποτε. Είναι δίκαιο η Βουλγαρία να έχει ένα λιμάνι στη θάλασσα του Αιγαίου» τόνιζε o υπουργός Εξωτερικών της Ρωσίας Σεργκέι Σαζόνοφ προς τον Γάλλο πρεσβευτή στη Ρωσία Τεοφίλ Ντελκασέ. Την πλάστιγγα υπέρ των ελληνικών θέσεων θα γείρει τελικά ο Γερμανός αυτοκράτορας Γουλιέλμος, η αδελφή του οποίου Σοφία είχε παντρευτεί τον βασιλιά Κωνσταντίνο.

Σάρκα και οστά πήρε σήμερα το όραμα του Βίκτωρ Βενουζίου, του δωρητή του μνημείο για το Ολοκαύτωμα των Εβραίων της Καβάλας καθώς σε μία λαμπρή τελετή έγιναν τα αποκαλυπτήρια του μνημείου. Στην εκδήλωση που οργάνωσε ο Δήμος Καβάλας και διήρκησε περισσότερο από 2μιση ώρες υπήρξαν παρουσίες επισήμων τόσο από την κυβέρνηση όπως του Υπ. Αγροτικής Ανάπτυξης Π. Σγουρίδη και του Γ.Γ. Θρησκευμάτων Γεώργιου Καλαντζή όπως και της Εβραικής κοινότητας στην χώρα αφού στην τελετή μίλησαν ο πρόεδρος του ΚΙΣΕ Μωυσής Κωνσταντίνης, η πρέσβης του Ισραήλ στην Ελλάδα Ιρίτ Μπεν Άμπα, και ο πρόεδρος του Ισραηλιτικού κέντρου Θεσσαλονίκης Δαυίδ Σαλτιέλ.

Όλοι οι προαναφερθέντες μίλησαν για τα ιστορικά γεγονότα που έλαβαν χώρα στην διάρκεια της Βουλγαρικής κατοχής και οδήγησαν στην εξόντωση των 1484 Εβραίων Καβαλιωτών ενώ αναφορές έγιναν και σε έλληνες που επιδεικνύοντας περίσσιο θάρρος διέσωσαν μικρά παιδιά από το ολοκαύτωμα κρύβοντάς τα στις οικιές τους.

Τα αποκαλυπτήρια έγιναν από την δήμαρχο Καβάλας Δήμητρα Τσανάκα και τον πρόεδρο του Κεντρικού Ισραηλιτικού Συμβουλίου Ελλάδας Μωυσή Κωνσταντίνη.

Ακολούθησε ομιλία αναδρομή στα γεγονότα της εποχής από τον Ιστορικό Βασίλη Ριτζαλέο.

Η πολυπληθής τελετή ολοκληρώθηκε με την κατάθεση στεφάνων από πλευράς όλων των επισήμων αλλά και των εκπροσώπων της Ελληνικής Εβραικής κοινότητας. ‘

Νωρίτερα τελέσθηκε επιμνημόσυνη δέηση (Ασκαβά) στο μνημείο των Καβαλιωτών Εβραίων που βρίσκεται στα νεκροταφεία Καβάλας.

Για την κληρονομιά της βασιλείας του Κωνσταντίνου Παλαιολόγου και τις μακροπρόθεσμες επιπτώσεις που είχε και έχει η Πτώσης της Κωνσταντινούπολης μίλησε ο ιστορικός Σαράντος Καργάκος το βράδυ της Παρασκευής, σε μια εκδήλωση που πραγματοποιήθηκε στη Δημοτική Βιβλιοθήκη Καβάλας με την αφορμή της επετείου της αποφράδας εκείνης ημέρας.

Ο κύριος Καργάκος είπε πως τα τελευταία χρόνια η εθνική ταυτότητα έχει ατονήσει και η υποταγή προκρίνεται έναντι της ανεξαρτησίας ενώ εκτίμησε ότι ο τόπος χρειάζεται ένα ηγετικό πρότυπο, όπως εκείνο του Κωνσταντίνου Παλαιολόγου, που θα δώσει ελπίδα στον ελληνικό λαό.

Με μία συγκινητική εκδήλωση δεκάδες Πόντιοι της Καβάλας, μέλη της Λέσχης Ποντίων, του Συλλόγου Ν. Καρβάλης και των υπολοίπων ποντιακών σωματείων και συλλόγων πραγματοποιήθηκε επιμνημόσυνη δέηση, κατάθεση στεφάνων, αλλά και εκδηλώσεις μνήμης για την γενοκτονία που υπέστησαν οι 353 χιλιάδες Έλληνες πόντιοι από την Οθωμανική αυτοκρατορία στις αρχές του προηγούμενου αιώνα. Στην εκδήλωση που πραγματοποιήθηκε στο μνημείο του Ακρίτα του Πόντου στην Καλαμίτσα βρέθηκαν πλήθος ποντίων, πολιτικών, αστυνομικών, στρατιωτικών φορέων, ο Μητροπολίτης ΦΝΘ Προκόπιος αλλά και ο βουλευτής με το Ποτάμι Γρηγόρης Ψαριανός, ο οποίος μάλιστα αντί στεφάνου κατέθεσε το αντίστοιχο ποσό στο κοινωνικό παντοπωλείο του Δήμου Καβάλας. Αρχικά τελέσθηκε επιμνημόσυνη δέηση για τα χιλιάδες θύματα της Ποντιακής Γενοκτονίας.

Παράλληλα το βράδυ του Σαββάτου, κρατώντας κεριά στα χέρια οι Πόντιοι της Καβάλας τίμησαν σε μία πολύ όμορφη εκδήλωση, στο αμφιθέατρο του Διοικητηρίου τους χιλιάδες Ποντίους που χάθηκαν στην γενοκτονία στις αρχές του προηγούμενου αιώνα.

Παράπονα οι παλλινοστούντες

Από την εκδήλωση μνήμης για την Ποντιακή γενοκτονία δεν έλειψαν όμως και τα παράπονα των παλλινοστούντων για τις συντάξεις που λάμβαναν από τον ΟΓΑ και τα τελευταία χρόνια έχουν διακοπεί. Χαρακτηριστικός ήταν ο διάλογος του προέδρου του συλλόγου Παλλινοστούντων Καβάλας με την δήμαρχο Δήμητρα Τσανάκα.

Αργότερα ο κοινοβουλευτικός εκπρόσωπος της ΝΔ Άδωνις Γεωργιάδης επισκέφθηκε την αντιπεριφέρεια Καβάλας όπου συναντήθηκε με τον πρόεδρο του Περιφερειακού Συμβουλίου Κώστα Αντωνιάδη –καθώς ο κ. Μαρκόπουλος λείπει στο εξωτερικό- όπου εκεί άκουσε για τα μεγάλα θέματα της περιφέρειας μας όπως ο οδικός άξονας Καβάλας – Δράμας, η ένταξη του αρχαιολογικού χώρου των Φιλίππων στα μνημεία πολιτιστικής κληρονομιάς της Ουνέσκο και η βίζα των 72 ωρών για τους Τούρκους τουρίστες. Ο κ. Γεωργιάδης δεσμεύτηκε να παρέχει κάθε βοήθεια προς την επίλυση των ζητημάτων σχολιάζοντας ειδικά για τους Φιλίππους πως είναι αίτημα αυτονόητο που έπρεπε ήδη να έχει γίνει.

Στην Λήμνο με μεγάλη επιτυχία, επιτελέστηκαν οι εορτασμοί μνήμης της εκατονταετηρίδας από την συμμαχική απόβαση στην Καλλίπολη και το Anzac Day με εκδηλώσεις που πραγματοποιήθηκαν από τις 17-20 Απριλίου 2015, στα συμμαχικά νεκροταφεία Πορτιανού και Μούδρου.

Πλήθος κόσμου παρακολούθησε τον καταιγισμό των εκδηλώσεων . Το τετραήμερο άνοιξε με την Πρεσβεία του Καναδά και τον Πρέσβη Κο Robert Peck , που σε συνεργασία με το Commonwealth War Grave Commission και την Γενική Διευθύντρια του , Mrs Victoria Wallace , έκαναν τα αποκαλυπτήρια αναμνηστικής πλάκας στο Συμμαχικό νεκροταφείο του Πορτιανού, προς τιμήν μνήμης των 2 Καναδών αδελφών νοσοκόμων , που έχουν ταφεί στο νησί το 1915 , κατά την διάρκεια του καθήκοντός τους των Matron Jessie B.Jaggard και Mary Frances Elizabeth Munro .

Οι επόμενες 2 ημέρες ήταν ημέρες μνήμης αυτών που έδωσαν τη ζωή τους για την πατρίδα και τα πιστεύω τους κατά την περίοδο 1915-1916, και ειδικά αυτοί που θάφτηκαν στην Λήμνο. Η Λήμνος που η συνεισφορά της στην διάρκεια αυτής της περιόδου ήταν να είναι η βάση ανεφοδιασμού των Συμμάχων , αλλά και της ξεκούρασης και θεραπείας των τραυματιών και των πονεμένων ,που έρχονταν κατά εκατοντάδες από την απέναντι ακτή της Καλλίπολη. Όμορφο event ήταν η παρουσίαση του παραδοσιακού λυράρη του νησιού Κου Νάσου Κοτσιναδέλλη που έγραψε και έπαιξε προς τιμήν του κόσμου , ένα πένθιμο σκοπό ,Λημνιακό, προς τιμήν των χαμένων ζωών . Άλλο πολύ όμορφο event ήταν ο αγώνας δρόμου “ Run For Peace” απόστασης 19,5 χλμ, μεταξύ των 2 νεκροταφείων και που έγινε με πολύ μεγάλη συμμετοχή ακόμα και από την ομάδα Α.ΜΕ.Α δρομέων , που υπάρχει στο νησί, καθώς αι ο αγώνας ποδοσφαίρου που έγινε μεταξύ των ομάδων Ναυτικού της Ελλάδος και της Αυστραλίας.

Στους εορτασμούς συμμετείχαν και το πολεμικό πλοίο συνοδείας της Αυστραλίας HMAS Success,καθώς και 2 πλοία του Ελληνικού στόλου, δίνοντας το δικό τους επίσημο τόνο στις εκδηλώσεις μνήμης . Την τέταρτη μέρα , τα πολεμικά πλοία , αγκυροβόλησαν στον πανέμορφο κόλπο του Μούδρου, δημιουργώντας μνήμες του 1915 ,όταν 200 συμμαχικά πλοία ξεκίνησαν από εκεί για να πραγματοποιήσουν την απόβαση στην Καλλίπολη . Η πανηγυρική εκδήλωση δε που έγινε, διανθίστηκε με παραδοσιακά συγκροτήματα και την συμμετοχή πάνω από 3000 ατόμων.

Τους εορτασμούς μνήμης στην Λήμνο τίμησαν οι: Πρέσβης του Καναδά Κος Robert Peck,Πρέσβης της Μεγ.Βρετανίας Κος John Kittmer, Πρέσβης της Αυστραλίας Κος John Griffin, πρέσβης της Νέας Ζηλανδίας στην Ρώμη Kos Patrick Rata, πρέσβης της Ιρλανδίας Κος Noel Kilkenny, Α’Σύμβουλος της Πρεσβείας της Ινδίας Κος Ram.K.Verma, η Πρόξενος επί τιμή της Γαλλίας στη Λήμνο Κα Marie-Jose Vassilikos , πλήθος πολιτειακών της Αυστραλίας , της Νέας Ζηλανδίας και του Καναδά. Την Ελληνική Κυβέρνηση εκπροσώπησε ο Κος Γενικός Γραμματέας Αιγαίου και Νησιωτικής

Πολιτικής Κος Γιάννης Γιαννέλης , Η Περιφερειάρχης Β. Αιγαίου Κα Χριστιάνα Καλογήρου. Ο Αρχηγός ΓΕΕΘΑ Στρατηγός Κος Μιχαήλ Κωσταράκος , ο Α ΓΕΝ Αντιναύαρχος Κος Ευάγγελος Αποστολάκης, πλήθος λαού ,ξένοι δημοσιογράφοι και εκπρόσωποι τύπου από πολλά media.

Ο Σύλλογος “The Lemnos’ Friends of Anzac”, η εθελοντική ομάδα που συνεισέφερε στην άρτια εκτέλεση των εορτασμών μνήμης και στην προσπάθεια ανάδειξης του ρόλου της Λήμνου, κατά την διάρκεια της εκστρατείας της Καλλίπολη, ετοιμάζει στη βάση του προγράμματος πλέον “ANZAC : The Next 100 years” σειρά εκδηλώσεων για όλο το καλοκαίρι του 2015, αλλά και για το 2016. Οι εκδηλώσεις αυτές που περιλαμβάνουν φωτογραφικά και κινηματογραφικά δρώμενα , έχουν σαν βάση το Διεθνές Συνέδριο που θα γίνει στην Λήμνο στις 26-28 Ιουνίου 2015 ,με τίτλο “Anzac Day και η ανάδειξη του ρόλου της Λήμνου σε αυτό το ιστορικό θέμα” , με την συμμετοχή Ελλήνων και διεθνών ιστορικών και πανεπιστημιακών από όλο τον κόσμο.Το Συνέδριο αυτό γίνεται σε συνδιοργάνωση με την Περιφέρεια Β. Αιγαίου ,και την αιγίδα των υπουργείων Πολιτισμού και Τουρισμού, αλλά και μιας σειράς φορέων της Ελληνικής και της διεθνούς κοινότητας ( ΕΟΤ,ΚΕΔΕ, ΞΕΕ, HABC κ.α.)

“ The Lemnos Friends of Anzac “ Association
Στέλιος Α. Μάντζαρης Πρόεδρος Δ.Σ.
“The Lemnos ‘ Friends of Anzac” Association
Βάρος –Λήμνος – Ελλάς
Email: info@friendsofanzac.com
lemnosfriendsofanzac@gmail.com
Τηλ. Άμεσης επικοινωνίας: +306936782808.
Website: www.friendsofanzac.com

Με την δημιουργία σελίδας στο facebook ξεκίνησε η προσπάθεια για μία Ειρηνική πορεία ώστε να εκδηλωθεί η έντονη επιθυμία που υπάρχει από πολλούς να γίνει επισκέψιμος ο τάφος στον λόφο Καστά.

Χιλιάδες κόσμου ( στην Ελλάδα και το εξωτερικό ) περιμένουν με αγωνία για να επισκεφθούν τον τάφο στον λόφο Καστά . Πότε θα ανοίξει για τους τουρίστες ;  Γιατί αργεί ;

Την Κυριακή 7-6-2015 περπατάμε από Ροδολίβος μέχρι Μεσολακκιά ( 13 χλμ ) για να εκδηλώσουμε την έντονη επιθυμία μας να γίνει το μνημείο επισκέψιμο .

Στην σελίδα του facebook ” Περπατάμε για την Αμφίπολη” υπάρχει και προτεινόμενο πρόγραμμα πορείας ( 7 Ιουνίου 2015 ) :

11.00 πμ Άφιξη με τα αυτοκίνητα στο Ροδολίβος . Πορεία πεζοί μέσα στο Ροδολίβος .Προπορεύονται οι μουσικοί και ακολουθούν οι πεζοί και οι μοτοσυκλετιστές .

11.45 πμ Αναχώρηση ( με τα οχήματα ) απο Ροδολίβος για Μικρό Σούλι . Άφιξη στο Μικρό Σούλι την 11.51 πμ

Σαρκίς Τ. Δαγκαζιάν,
Διεθνολόγος, Πολιτικός Επιστήμων
Τεύχος: Μάρτιος-Απρίλιος 2010

Η διασύνδεση του αρμενικού έθνους με τη Θράκη χάνεται στα βάθη των αιώνων και ανάγεται στη βασική θεωρία προέλευσης των Αρμενίων από τα θρακο-φρυγικά φύλα που εγκαταστάθηκαν στην ευρύτερη περιοχή μεταξύ Μ. Ασίας και Μεσοποταμίας κατά το 12ο αι. π.Χ.1  Για οργανωμένες όμως αρμενικές κοινότητες στη Θράκη μπορούμε να μιλήσουμε μόνο κατά τους πρώιμους βυζαντινούς χρόνους, όταν βυζαντινοί αυτοκράτορες – με πρώτο τον πιθανότατα αρμενικής καταγωγής Μαυρίκιο (582-602)2  – μετακινούν Αρμενίους στην περιοχή για να ενισχύσουν την άμυνα της βόρειας μεθορίου της Αυτοκρατορίας από τις επιδρομές ξένων φυλών.3 

Οι Αρμένιοι της Θράκης κατά τη βυζαντινή περίοδο προσέφεραν όχι μόνο ένδοξους πολεμιστές και στρατηγούς στην Αυτοκρατορία αλλά και αυτοκράτορες ή ακόμη και Αγίους της Ορθόδοξης Εκκλησίας! Χαρακτηριστικά αναφέρουμε τον Βασίλειο Α’, ιδρυτή της Μακεδονικής δυναστείας, η οποία διοικούσε τη Βυζαντινή Αυτοκρατορία επί δύο αιώνες. Ο γεννηθείς στην Αδριανούπολη της Θράκης Βασίλειος Α’, έχοντας ως βασική του γλώσσα την αρμενική, εμφανίζεται από τους ιστορικούς να ομιλεί τα ελληνικά με βαριά αρμενική προφορά.4  Μια από τις αρχαιότερες αρμενικές κοινότητες της Θράκης υπήρχε στην πόλη της Βιζύης, από όπου κατάγεται η Αγία Μαρία η Νέα (+902/903)5 . Η Αγία Μαρία η Νέα όχι μόνο είχε πλήρη συνείδηση της αρμενικής της καταγωγής, αλλά είχε δώσει και αρμενικά ονόματα στους υιούς της Βαρδάνη (εκ του Βαρτάν) και Βαάνη (εκ του Βαχάν ή Βαχάγκν/Βαχάκν).6
Και στην Οθωμανική περίοδο όμως οι Αρμένιοι κατοικούν σε όλες τις βασικές πόλεις της Θράκης και συμβάλλουν στην οικονομική ανάπτυξη και πρόοδο της περιοχής. Χτίζουν εκκλησίες, δημιουργούν πολιτιστικούς και αθλητικούς συλλόγους, ανεγείρουν σχολεία και προοδεύουν στο εμπόριο και τις επιστήμες κερδίζοντας το θαυμασμό και την εκτίμηση των αλλοεθνών συντοπιτών τους.
Κατά την ευαίσθητη περίοδο των βαλκανικών πολέμων, όταν οι βουλγαρικές δυνάμεις με τη βοήθεια των στρατηγών Αντρανίκ και Καρεκίν Νιζντέχ και τους αρμενικούς εθελοντικούς λόχους τους απελευθερώνουν μεγάλα τμήματα της Θράκης από τους Οθωμανούς, δήμαρχος στην Κομοτηνή είναι ο Μιγκιρντίτς Εφέντη Ταμπακιάν. Ήταν αυτός ο Αρμένιος που εγγυήθηκε την ειρηνική παράδοση της πόλης στο βουλγαρικό στρατό προς μεγάλη ανακούφιση του τοπικού πληθυσμού, αξιοποιώντας μια παλιά φιλία του πατέρα του Γκαραμπέτ με τον τούρκο αξιωματούχο Γιαβέρ Πασά, ο οποίος ηγείτο των τουρκικών δυνάμεων.7
Η ευρεία όμως υποστήριξη προς την Ελλάδα – και των ελληνικών θέσεων εν γένει – ήταν διάχυτη σε όλο το αρμενικό στοιχείο της περιοχής. Ακόμα και στη βουλγαρική πλευρά ο Αντρανίκ και οι σύντροφοί του, μετά το πέρας του Α’ Βαλκανικού Πολέμου ενάντια στην Οθωμανική Αυτοκρατορία αρνήθηκαν να πολεμήσουν στο πλευρό των Βουλγάρων ενάντια στους Έλληνες και τους Σέρβους.8  Μετά τον Α’ Παγκόσμιο πόλεμο και την ήττα των Γερμανών και των Βουλγάρων συμμάχων τους, η Δυτ. Θράκη τέθηκε κάτω από διασυμμαχική διοίκηση υπό τον Γάλλο στρατηγό D’ Esperey, ο οποίος διόρισε το στρατηγό Charpy ως αντιπρόσωπό του στην Κομοτηνή (τότε Γκιουμουλτζίνα), που ήταν και η έδρα της Διοίκησης. Την 29η Σεπτεμβρίου 1919, ο έλληνας Πρωθυπουργός Ελ. Βενιζέλος, συναισθανόμενος την κρισιμότητα της κατάστασης, απέστειλε ως αντιπρόσωπο στην Κομοτηνή το διακεκριμένο νομικό και πρώην μέλος της οθωμανικής βουλής Χαρίσιο Βαμβακά9, ο οποίος αργότερα χρημάτισε για πολλά χρόνια δήμαρχος της Θεσσαλονίκης.
Με την άφιξή του στην Κομοτηνή ο Βαμβακάς επέλεξε να διαμένει σε οικία παλαιάς αρμενικής ιδιοκτησίας, που μόλις είχε εγκαταλειφθεί από τους Βούλγαρους.10
Κατά την περίοδο αυτή (τέλη 1919-αρχές 1920) σχηματίστηκε στη Δυτ. Θράκη ένα ιδιότυπο κρατίδιο υπό τον τίτλο “Διασυμμαχική Θράκη” (Thrace Interallie). Κύριο συμβουλευτικό όργανο της Διασυμμαχικής Θράκης ήταν το Ανώτερο Διοικητικό Συμβούλιο (Conseil Superieur de La Thrace Interallie) ένα είδος βουλής των Θρακών που είχε κυρίως γνωμοδοτικό χαρακτήρα και το οποίο αποτελείτο από αντιπροσώπους όλων των εθνοτήτων.
Στο Συμβούλιο λοιπόν συμμετείχαν πέντε Έλληνες (Λαμνίδης, Παπαθανασίου, Στάλιος, Φορμόζης και Δουλάς), πέντε Μουσουλμάνοι (Οσμάν Αγά, Σαλήχ, Νεντίμ, Σαλίμ και Τεφίκ), δύο Βούλγαροι (Ντούσκωφ και Γκεοργκίεφ), ένας Αρμένιος (Κεβορκιάν), ένας Εβραίος (Καράσσο) και ένας Φραγκολεβαντίνος (Μπαντέττι). Η επιλογή του Βενιζέλου στο πρόσωπο του Βαμβακά ήταν η ιδανική. Ο έλληνας αντιπρόσωπος εργάστηκε σκληρά για να κερδίσει την υποστήριξη της φιλήσυχης μερίδας των μουσουλμάνων. Παράλληλα – και ενώ ήδη είχε επαφές με Αρμενίους στο Παρίσι11  – συνεργάστηκε στενά με την αρμενική κοινότητα της Κομοτηνής χάρη στον ψήφο της οποίας – όπως θα δούμε ευθύς αμέσως – εξελέγη έλληνας πρόεδρος στο Συμβούλιο. Χαρακτηριστικό είναι το ακόλουθο τηλεγράφημα του Χαρ. Βαμβακά προς τον Υπουργό Εξωτερικών Νικ. Πολίτη:12

Αριθ. Πρωτ. 3283/22.3.1920
Προς τον Υπουργόν Εξ/κών
Κον Ν. Πολίτην, Αθήνας
Συνεχίζων τηλεγράφημά μου αριθ. 3035, λαμβάνω την τιμήν ν’ ανακοινώσω Υμίν, ότι σήμερον εγένετο έναρξις του Συμβουλίου στοπ. Κατόπιν συντόνων ενεργειών, επετεύχθη εκλογή Προέδρου Έλληνος του κ. Δουλά, εκ Κάραγατς στοπ. Κατηρτίσθη 4/μελής διαρκής επιτροπή εκ δύο Ελλήνων, κ.κ. Δουλά και Λαμνίδου, ενός Τούρκου, προσκειμένου ημίν Χάτζια Σαλήχ και ενός Βουλγάρου Γεωργήεφ στοπ. Ελληνική επιτυχία οφείλεται εις επιτευχθείσαν διάσπασιν Τούρκων, εις σύμπραξιν αφωσιωμένων ημίν Μουσουλμάνων και αντιπροσώπου Αρμενίων στοπ…
Χ. ΒΑΜΒΑΚΑΣ
Εστάλη τη 22.3.20
Β. Δ. Λάππας

Η εκλογή Έλληνα προέδρου είχε ιδιαίτερα μεγάλη σημασία, καθώς θεωρήθηκε ως δημοψήφισμα των κατοίκων της Θράκης και συνέβαλε αποφασιστικά στις προσπάθειες του Βενιζέλου στη Διάσκεψη Ειρήνης των Παρισίων. Η δε στάση του αρμένιου αντιπροσώπου στο Συμβούλιο ήταν καθοριστική, καθώς μια ενδεχόμενη ψήφος υπέρ της βουλγαρικής πλευράς και με δεδομένη τη λευκή ψήφο του εβραίου αντιπροσώπου13  θα προέκυπτε ισοψηφία14  με καταστροφικά αποτελέσματα για την Ελλάδα, όπως την πιθανότητα προσάρτησης της Δυτ. Θράκης εκ νέου στη Βουλγαρία ή τη δημιουργία αυτόνομης Θράκης, όπως πίεζαν οι Νεότουρκοι.15

Η θαρραλέα στάση των Αρμενίων προκάλεσε το θαυμασμό των Ελλήνων. Αρκετά χρόνια αργότερα ο ιστοριοδίφης Κων. Καρκατσέλης έγραφε στην εφημερίδα “Πρωΐα” της 13ης Μαΐου 1960 παρουσιάζοντάς μας το κλίμα της εποχής16 :
“…Και τότε προς μεγάλη τιμή της ανθούσης τότε Αρμενικής Κοινότητος προσήλθεν εις τον Βαμβακάν ο αντιπρόσωπος των Αρμενίων αείμνηστος Ρουπέν Κεβορκιάν και του εδήλωσεν ότι και αυτός κατ’ εντολήν της Κοινότητος θα ετάσσετο κατά την επικείμενην ψηφοφορίαν της εκλογής Πολιτικού Διοικητού με το πλευρόν της Ελλάδος. Η γενναία και άκρως φιλελληνική αυτή θέσις των Αρμενίων κατετρόμαξε τότε τον Σαρπύ και τον Γκρέγκωφ, γιατί προς στιγμήν είχαν πιστέψει πως ο Αρμένιος αντιπρόσωπος θα εξυπηρετούσε τα ιδικά των σχέδια. Προσπάθησαν τότε να αντιδράσουν με κάθε τρόπο…”
Μέχρι σήμερα, στην επίσημη δοξολογία που λαμβάνει χώρα στον Μητροπολιτικό Ναό της Κομοτηνής κάθε χρόνο στις 14 Μαΐου παρουσία των αρχών της πόλης, το όνομα του Ρουπέν Κεβορκιάν αναφέρεται ανάμεσα σε αυτούς που αγωνίστηκαν για την ενσωμάτωση της Θράκης στη μητέρα Ελλάδα.17  Παράλληλα ο Δήμος Κομοτηναίων έχει αφιερώσει μια οδό προς τιμήν του με τη σημείωση: “Έλληνας (Αρμένιος) Μέλος Συμβουλίου Διασυμμαχικής Θράκης”.
Οι επαφές όμως της Αρμενικής Κοινότητας Κομοτηνής με τον απεσταλμένο της Ελληνικής Κυβέρνησης και η συνεργασία των δύο πλευρών διαφαίνονται επιπλέον και από ένα αποκαλυπτικό τηλεγράφημα του Χαρ. Βαμβακά προς τον Υπουργό Εξωτερικών Νικόλαο Πολίτη όπως προσυπογράφεται και πάλι από το Β.Δ. Λάππα που ήταν υπεύθυνος των μυστικών υπηρεσιών της Ελληνικής Αντιπροσωπείας στη Θράκη.18
Το ανέκδοτο αυτό χειρόγραφο ντοκουμέντο με το συγκινητικό του περιεχόμενο, που βρίσκεται μαζί με τα υπόλοιπα έγγραφα του αρχείου του Χαρ. Βαμβακά στο Ελληνικό Λογοτεχνικό και Ιστορικό Αρχείο, έρχεται για πρώτη φορά στη δημοσιότητα από τα “Αρμενικά” και έχει ως εξής:

3709,  4-4-1920
Υπουργόν Εξωτερικών
Κύριον Πολίτην
Αθήνας
Χθες ανταπέδεκα επίσκεψη εις κοινότητα Αρμενίων οποίας ολόκληρος παροικία εν σώματι με είχεν επισκεφθεί επέτειον ανεξαρτησίας (σ.σ. 25η Μαρτίου) όπου εγενόμην δεκτός με απεριορίστου εκδήλωσιν χαράς και ανθέων και ζητωκραυγάς υπέρ Προέδρου Κυβερνήσεως (σ.σ. Ελ. Βενιζέλο) και διαβεβαιώσεις ότι άπαντες Αρμένιοι Θράκης θεωρούσιν εαυτούς ευτυχείς υπό αναμενόμενον ελληνικόν καθεστώς.
Βαμβακάς
Εστάλη 4 Απριλίου 1920
Β.Δ. Λάππας

Οι Αρμένιοι της Θράκης όχι μόνο συνέβαλαν τα μέγιστα για την επίτευξη των ελληνικών στόχων, αλλά παρακολουθούσαν στενά τις πολιτικές εξελίξεις στην Ελλάδα και μετά την ενσωμάτωση στον εθνικό κορμό. Οι πολιτικές ευαισθησίες της κοινότητας αλλά και η αμέριστη στήριξη προς τον εθνάρχη Ελ. Βενιζέλο και τους εθνικούς πόθους για τη δημιουργία της Μεγάλης Ελλάδας εκφράζεται μέσα από ένα άλλο εξίσου συγκινητικό και ανέκδοτο ντοκουμέντο, που δημοσιεύεται για πρώτη φορά και αφορά επιστολή της Αρμενικής Κοινότητας Κομοτηνής προς τον Ελ. Βενιζέλο με αφορμή τη δολοφονική απόπειρα εναντίον του (σε ελεύθερη μετάφραση):

Βασίλειον της Ελλάδος
Δήμος Κομοτηναίων
(Γιουμουλτζίνα)
Κύριον Πρόεδρον Βενιζέλο
Ελληνική Αντιπροσωπεία
Παρίσι
Η Αρμενική Κοινότης Κομοτηνής μετά τη εγκληματική απόπειρα κατά της πολυτίμου ζωής σας θα ήθελε όπως ευχηθεί για την ταχεία αποκατάσταση (της υγείας σας) για τη συνέχιση της ενδόξου διαδρομής προς την ολοκλήρωσιν της Μεγάλης Ελλάδος!
Πρόεδρος Αρμενικής Κοινότητος
Οχανές Αλεξανιάν

Οι αγώνες όμως των Αρμενίων για την ενσωμάτωση της Θράκης στην Ελλάδα δεν περιορίζονται φυσικά μόνο στο πολιτικό επίπεδο. Πολλοί ήταν οι επιχειρηματίες, δημοσιογράφοι ακόμη και έφεδροι αξιωματικοί του οθωμανικού στρατού αλλά και απλοί πολίτες που προσέφεραν πολλές φορές με αυταπάρνηση και κίνδυνο της ζωής τους ό, τι ήταν δυνατό για τη επίτευξη των ελληνικών επιδιώξεων. Ανάμεσα στις ιστορίες που ξεχωρίζουν είναι αυτή του νεαρού από την Κομοτηνή Παύλου (Μπογός) Γιαμτζιάν, στον οποίο ο Πολιτικός Διοικητής του Σουφλίου Σπυριδωνίδης είχε αναθέσει τα καθήκοντα του αρχειοφύλακος. Σε μια από τις εμπιστευτικές εκθέσεις του Σπυριδωνίδη, ο Γιαμτζιάν όντας πρώην λοχίας του οθωμανικού στρατού και αξιοποιώντας τη διασύνδεσή του με τους φανατικούς Νεότουρκους Νιζαμί και Ακήφ Μπέη παρείχε οικειοθελώς στις ελληνικές αρχές πολύτιμες πληροφορίες για τις στρατιωτικές κινήσεις των Τούρκων πέραν του Έβρου για την αναχαίτιση του προελαύνοντος ελληνικού στρατού. Οι Τούρκοι μάλιστα είχαν προτείνει στον Αρμένιο λοχία να αναλάβει τη διοίκηση ενός σώματος 2.000 τούρκων στρατιωτών. Ο Γιαμτζιάν με προφανή κίνδυνο της ζωής του προτίμησε να συνεχίσει το έργο του στην Ελληνική Πολιτική Διοίκηση, κερδίζοντας την εμπιστοσύνη των ανωτέρων του και μια θέση στην ιστορία. Στην ίδια εμπιστευτική έκθεση ο διοικητής Σπυριδωνίδης κατέληγε λέγοντας: “… ο δε Γιαμτζιάν από την σήμερον είναι “δικός” μου και θα με κρατή ενήμερον καθημερινώς των συνεννοήσεων και ενεργειών των συνασπισμένων Τούρκων και Βουλγάρων…”19.
Και οι Αρμένιοι του εξωτερικού όμως υποστήριξαν με σθένος τα ελληνικά δίκαια στη Θράκη. Ένα ιδιαίτερα ανθελληνικό άρθρο της ελβετικής εφημερίδας Gazette de Lausanne της 24ης Ιουνίου 1920 ήρθε να δυσχεράνει τους χειρισμούς της Ελληνικής Κυβέρνησης με ισχυρισμούς καταπιέσεων και διώξεων κατά Βουλγάρων και Τούρκων στην ελεύθερη – πλέον – Θράκη. Σε απάντηση του άρθρου αυτού και των λοιπών συκοφαντιών εναντίον της ελληνικής πλευράς επισκέφτηκε την Κομοτηνή ο διαπρεπής δημοσιογράφος Leon Savandjian, ο οποίος μετά από εμπεριστατωμένη επιτόπια έρευνα διαπίστωσε ότι οι ελληνικές αρχές σεβάστηκαν απόλυτα όλες τις μειονότητες της περιοχής και εφάρμοσαν πολιτική ισονομίας και δικαιοσύνης. Στο σχετικό τηλεγράφημά του προς τη Journal Suisse της Γενεύης ο Savandjian κατέληγε: “…Enthoussiasme unanime en faveur regime grec…” (Πάνδημος ενθουσιασμός για το ελληνικό καθεστώς) πλέκοντας το εγκώμιο του Χαρ. Βαμβακά.20  Και η προσφορά των Αρμενίων δεν τελειώνει φυσικά εδώ. Θα ήταν μεγάλη παράληψη να μην αναφέρουμε το δικηγόρο Μιγκιρντίτς Τοροσιάν που πρωτοστάτησε μαζί με τον Ρουπέν Κεβορκιάν για τη στήριξη των ελληνικών θέσεων στο Ανώτερο Συμβούλιο ή τον ξενοδόχο Γκαραμπέτ Καζαζιάν που κατέγραφε με λεπτομέρειες ποιοι διανυκτέρευαν στο ξενοδοχείο του – παρέχοντας με τον τρόπο αυτό πολύτιμες πληροφορίες στην ελληνική πλευρά για τις κινήσεις των Βούλγαρων Κομιτατζήδων.21  Αμέτρητοι είναι φυσικά και οι ανώνυμοι Αρμένιοι, η δράση των οποίων δεν έγινε ποτέ γνωστή, καθώς η επιστημονική έρευνα δεν έχει αγγίξει ακόμα με τη δέουσα προσοχή την ιστορία μιας ευαίσθητης εθνολογικά περιοχής όπως η Θράκη.
Σε όλους αυτούς τους “άγνωστους” ήρωες είναι αφιερωμένο αυτό το άρθρο με την ελπίδα ότι θα αποτελέσει το έναυσμα για περαιτέρω διερεύνηση της προσφοράς των Αρμενίων στη νεοελληνική ιστορία.

1 The Pre-History of the Armenian People, I. F. Diakonoff, (μετάφραση L. Jennings), Νέα Υόρκη, 1984, σελ. 109-112, 115-121, 189-190, 205
 2 Les legends de Maurice et de Constantin V, empereurs de Byzance, Annuaire de l’ Institut de Philologie et d’ Histoire Orientales,2, Βρυξέλλες 1934
 3 Sιbιos, Histoire d’ Hιraclius par l’ eveque Sιbιos, traduite de l’ armenie et annotιe par. F. Macler, Πα ρί σι 1904, κεφ. 16
 4 What life was like. Amid Splendor and Intrigue. Byzantine Empire AD 330-1453, Time Life Books, Richmond 1998, σελ. 27
 5 Une sainte armenienne oublie, Sainte Marie la Jeune (t902/903). Recherches d’ Histoire et de Philologie Orientales, Τό μος Α’, Βρυ ξέλ λες 1951, σελ. 129-135
 6 Vita S. Mariae Iunioris. Acta Sanctorum Novembris. Collecta, digesta, illustrata ab Hippolyto Delehaye et Paulo Peeters, Tomus IV, Βρυ ξέλ λες 1925, σελ. 692-705, 688-691
 7 Amenoun Darekirk, Βη ρυ τός, 1962.
 8 General Andranik, Α. Chalabian, Southfield, Miness.1988, σελ. 199-204
 9 Η Απελευθέρωση της Δυτικής Θράκης, Καλλιόπη Παπαθανάση-Μουσιοπούλου, Αθήναι 1975, σελ.14
 10 Η Απελευθέρωση της Δυτικής Θράκης, Καλλιόπη Παπαθανάση-Μουσιοπούλου, Αθήναι 1975, σελ.23
 11 Προσωπική αλληλογραφία με τον Agop Cherbetgian στο Παρίσι, Αρχείο Χαρ. Βαμβακά, Ελληνικό Λογοτεχνικό και Ιστορικό Αρχείο
 12 Οι Αρμένιοι της Κομοτηνής, Τζένη Κασαπιάν, Κωνσταντίνος Χατζόπουλος, Κομοτηνή 2009, σελ. 483-484
 13 Οι Εβραίοι της Κομοτηνής, Θρασύβουλος Παπαστρατής, παρουσίαση του βιβλίου, εφημερίδα “Χρόνος”, 31 Μαρτίου 2010
 14 Amenoun Darekirk, Garo Kevorkian, Βηρυτός 1963, σελ. 264
 15 Η Απελευθέρωση της Δυτικής Θράκης, Καλλιόπη Παπαθανάση-Μουσιοπούλου, Αθήναι 1975, σελ.35
 16 Εφημερίδα Πρωΐα, Κομοτηνή 13 Μαΐου 1960
 17 Οι Αρμένιοι της Κομοτηνής, Τζένη Κασαπιάν, Κωνσταντίνος Χατζόπουλος, Κομοτηνή 2009, σελ. 455
 18 Η Απελευθέρωση της Δυτικής Θράκης, Καλλιόπη Παπαθανάση-Μουσιοπούλου, Αθήναι 1975, σελ.15
 19 Η Απελευθέρωση της Δυτικής Θράκης, Καλλιόπη Παπαθανάση-Μουσιοπούλου, Αθήναι 1975, σελ.136-137
 20 Η Απελευθέρωση της Δυτικής Θράκης, Καλλιόπη Παπαθανάση-Μουσιοπούλου, Αθήναι 1975, σελ.114-116
 21 Προσωπικές Μαρτυρίες

Θερμές ευχαριστίες:
Στο Ελληνικό Λογοτεχνικό και Ιστορικό Αρχείο και ιδιαίτερα στο Γεώργιο Κουμαρίδη για την αμέριστη υποστήριξή του κατά την πολύπλοκη έρευνα του αρχείου του Χαρ. Βαμβακά.
Στη Θρακική Εστία Θεσσαλονίκης και ιδιαίτερα στον Αναστάσιο Τσερκέζη για την πολύτιμη βοήθειά του και τις “υπερωρίες” του τα αμέτρητα βράδια της έρευνας στη βιβλιοθήκη του Συλλόγου.

Να εξετάσει το ενδεχόμενο απομάκρυνσης της πινακίδας που απεικονίζει την αιματοβαμμένη Κύπρο και φέρει το μήνυμα “Δεν ξεχνώ”, στα ελληνικά και τα τουρκικά ζήτησε ο νέος γενικός πρόξενος της Τουρκίας στην Κομοτηνή Αλί Ριζά Ακιντζί, από τη δήμαρχο Καβάλας Δήμητρα Τσανάκα, στη διάρκεια εθιμοτυπικής επίσκεψής του στο Δημαρχείο.
Για το θέμα ενημέρωσε η κ. Τσανάκα, χθες, το δημοτικό συμβούλιο, επισημαίνοντας ότι ο κ. Ακιντζί την παρακάλεσε να εξετάσει το ενδεχόμενο απομάκρυνσης της πινακίδας καθώς, όπως ισχυρίστηκε, οι Τούρκοι επισκέπτες -κυρίως από την Κωνσταντινούπολη- “νιώθουν στενάχωρα” αντικρίζοντάς την κατά την είσοδό τους στην πόλη.

Η δήμαρχος Καβάλας, όπως ενημέρωσε το δημοτικό συμβούλιο, απάντησε στον ξένο διπλωμάτη ότι η ταμπέλα αυτή αναφέρεται σε ένα θλιβερό ιστορικό γεγονός και ότι οι Κύπριοι είναι αδέλφια των Ελλήνων και υποστηρίζουν πάντα κάθε δίκαιο αίτημά τους. Επίσης, τού τόνισε, ότι όλοι όσοι επισκέπτονται την Καβάλα πρέπει να γίνονται κοινωνοί αυτού του ιστορικού γεγονότος και ότι ένας λαός που ξεχνάει την ιστορία του δεν έχει μέλλον.

Η συγκεκριμένη πινακίδα βρίσκεται στην ανατολική είσοδο του Δήμου Καβάλας και τοποθετήθηκε εκεί πριν από χρόνια από τον Σύλλογο Κυπρίων Καβάλας-Δράμας, με τη συνδρομή του Δήμου Καβάλας. Ανάλογες ταμπέλες υπήρχαν μέχρι πρόσφατα στο επιβατικό λιμάνι “Απόστολος Παύλος” και στη δυτική είσοδο της πόλης.

Οι δυο τελευταίες, όμως, απομακρύνθηκαν, λόγω φθοράς και δεν αντικαταστάθηκαν. Η ταμπέλα, στην ανατολική είσοδο της πόλης, κατά το παρελθόν είχε υποστεί πολλούς βανδαλισμούς και καταστροφές από αγνώστους και όταν αποκαταστάθηκε, περιφράχθηκε.

Όπως κάθε χρόνο, έτσι και φέτος έλαβε χώρα στο αμφιθέατρο της Νομαρχίας η καθιερωμένη ομιλία ιστορικού περιεχομένου, ενόψει του εορτασμού της 25^ης Μαρτίου. Εκεί βρέθηκαν αρκετοί δημόσιοι υπάλληλοι αλλά και τοπικοί φορείς, μεταξύ των οποίων ο αντιπεριφερειάρχης κύριος Θόδωρος Μαρκόπουλος. Κύριος ομιλιτής ο περιφερειακός σύμβουλος κύριος Αλέξανδρος Ιωσηφίδης.

Ξεκίνησαν όπως κάθε χρόνο και όπως προβλέπει το πρωτόκολλο οι εορταστηκες εκδηλώσεις για την επέτειο της 25^ης Μαρτίου στην πόλη της Καβάλας. Έτσι το πρωί έγινε η καθιερωμένη συγκέντρωση των σχολείων στον Δημοτικό Κήπο όπου παρουσία των επισήμων της πόλης έγινε η κατάθεση στεφάνων, τηρήθηκε ενός λεπτού σιγή και ακολούθησε η ανάκρουση του εθνικού ύμνου.

Σύμφωνα με τους δύο προισταμένους Α/θμιας και Β/θμιας εκπαίδευσης όλα είναι έτοιμα για την αυριανή παρέλαση και δεν προβλέπεται τελικά, παρότι έγιναν προτάσεις, αλλαγές στον τρόπο διεξαγωγής της.

Ο σημερινός εορτασμός με την συμμετοχή των σχολείων έκλεισε όπως κάθε χρόνο με παραδοσιακούς χορούς της ελληνικής παράδοσης.

Διπλή γιορτή ήταν η χθεσινή για την δημοτική παράταξη ο Τόπος της Ζωής μας καθώς ο επικεφαλής της παράταξης Μάκης Παπαδόπουλος οργάνωσε μία όμορφη εκδήλωση αφενός για να γιορτάσει με την δημοτική του ομάδα την παγκόσμια ημέρα της γυναίκας και αφετέρου για να πραγμαποιήσει την κοπή της πίτας της παράταξης.
Επίσημη προσκεκλημένη της εκδήλωσης και κεντρική ομιλίτρια ήταν η ιστορικός Ευθυμία Πέγιου η οποία αφού χάρισε κάποια αναμνηστικά δώρα στον κ. Παπαδόπουλο έκανε την εισήγηση της αναφερόμενη στην ιστορική διαδρομή της Καβάλας.

Από την πλευρά του ο κ. Παπαδόπουλος ανταπέδωσε τα δώρα ενώ ακολούθησε η καθιερωμένη κοπή της πίτας της παράταξης.

Προκειμένου να προβληθεί, να στηριχθεί, να αναδειχθεί και μέσω της Ουνέσκο ο Αρχαιολογικός χώρος των Φιλίππων πραγματοποιήθηκε χθες βράδυ στην Αθήνα (στο κτίριο του ιδρύματος Θεοχαράκη) εκδήλωση που οργάνωσαν μαζί ο Δήμος Καβάλας και η Ευρωπαϊκή Κίνηση (παράρτημα Καβάλας). Όπως είναι γνωστό ο Αρχαιολογικός χώρος των Φιλίππων είναι υποψήφιος να ενταχθεί στα μνημεία που προστατεύει η Ουνέσκο. Αυτή η υποψηφιότητα προωθήθηκε χθες με την εκδήλωση των Αθηνών. Υπήρχε ουσία αλλά και οι απαραίτητες για την περίπτωση δημόσιες σχέσεις. Εξασφαλίστηκε η υποστήριξη της υποψηφιότητας από την κυβερνητική πλευρά δηλαδή το Υπουργείο  Πολιτισμού.

Οι 4 βουλευτές του Νομού ήταν στη χθεσινή εκδήλωση όπως επίσης ο Αναπληρωτής Υπουργός Πολιτισμού Νίκος Ξυδάκης. Επικεφαλής της αντιπροσωπείας του Δήμου Καβάλας (ομιλήτρια στην εκδήλωση) η κ. Δήμητρα Τσανάκα. Μαζί της ο αντιδήμαρχος Ηλίας Καλανταρίδης, ο Γιάννης Βύζικας, η πρόεδρος του ΔΗΠΕΘΕ Μαρία Καραβία, ο πρώην Δήμαρχος κ. Κωστής Σιμιτσής. Στην εκδήλωση παραβρέθηκαν επίσης ο Γιώργος Παναγιωτόπουλος, ο Μίμης Χριστοφιλογιάννης, ο Δήμαρχος Παγγαίου Φίλιππος Αναστασιάδης, ο διοικητής του Νοσοκομείου Χρήστος Κοπατσάρης, ο πρώην δημοτικός σύμβουλος Βασίλης Λιόγκας, ο Δημοσθένης Δημοσθενόπουλος, ο υποψήφιος ευρωβουλευτής του ΠΑΣΟΚ Μάνος Επιτροπάκης, η πρόεδρος της Δημωφέλειας Αναστασία Ιωσηφίδου, ο Αντώνης Κούφαλης, ο βουλευτής Δράμας με το Ποτάμι Κυριάκος Χαρακίδης, ο Δημοσθένης Μπρούσαλης αλλά και μέλη του συλλόγου Καβαλιωτών Αθήνας. Ήταν επίσης ο Γιώργος Καλαντζής, ο βουλευτής Δράμας του ΣΥΡΙΖΑ Χρήστος Καραγιαννίδης αλλά και η κ. Ταχιάου (βουλευτής Θεσσαλονίκης με το Ποτάμι), ο Αντώνης Μιτζάλης, ο Λεόντιος Πετμεζάς, ο Μακάριος Λαζαρίδης όπως και πολλοί άλλοι. Εκτός από την κ. Τσανάκα στην εκδήλωση μίλησαν ο Μιχάλης Λυχούνας κι ο Λάζαρος Τσαταλμπασίδης. Παραβρέθηκε επίσης ο πρώην Πρωθυπουργός και πρόεδρος της ΝΔ Αντώνης Σαμαράς.

Τη σύσταση τις επόμενες ημέρες, διακομματικής Κοινοβουλευτικής Επιτροπής, για τη διεκδίκηση των Γερμανικών αποζημιώσεων, ανακοίνωσε νωρίς σήμερα το μεσημέρι, η Πρόεδρος της Βουλής, Ζωή Κωνσταντοπούλου, μιλώντας κατά την τελετή μνημοσύνου για τους 212 πατριώτες που εκτελέστηκαν από τα Γερμανικά στρατεύματα κατοχής στις Βίγλες Μεγαλόπολης.

Στην τελετή, εκτός της Προέδρου της Βουλής, παρέστησαν ο αναπληρωτής Υπουργός Άμυνας, Κώστας Ήσυχος, ο Βουλευτής Αρκαδίας, Κώστας Ζαχαριάς, ο Περιφερειάρχης Πελοποννήσου, Πέτρος Τατούλης, ο Δήμαρχος Μεγαλόπολης, Διονύσης Παπαδόπουλος, συγγενείς των εκτελεσθέντων και κάτοικοι της περιοχής.

Η Πρόεδρος της Βουλής στην ομιλία της σημείωσε ότι, «η σημερινή ημέρα μνήμης δεν είναι απλώς ημέρα ανάμνησης και εθιμοτυπίας, είναι ημέρα εθνικού πατριωτικού χρέους».

Παλαιότερα είχε επισημανθεί σε άρθρο μας (Εδώ και ένα μήνα έχει ολοκληρωθεί η τομογραφία του Τύμβου Καστά – Πληροφορίες αναφέρουν για δύο ακόμη εισόδους!) η πιθανή ύπαρξη μιας δεύτερης πύλης στα βορειοδυτικά του Τύμβου. 

Εδώ αξίζει να σημειωθεί ότι στο ίδιο ενδεχόμενο της ύπαρξης και δεύτερης εισόδου βορειοδυτικά του μνημείου είχε καταλήξει παλαιότερα και το Πανεπιστήμιο Πατρών σύμφωνα με μελέτη την οποία διεξήγαγε το 1998. Για όσους έχουν επισκεφτεί τον Τύμβο, είναι το σημείο πίσω ακριβώς από το πύλη του εργοταξίου, εκεί που είναι και το φυλάκιο εισόδου (βλέπε παραπάνω εικόνα).

Για το θέμα αυτό ο καθηγητής κ. Λάζαρος Πολυμενάκος δήλωσε σε σχετικό ρεπορτάζ στο ΠΡΩΤΟ ΘΕΜΑ, στις 5 Οκτωβρίου 2014, τα παρακάτω πολύ αποκαλυπτικά λόγια:

«Στη δημοσίευση του 2004 είχαν ήδη επισημανθεί οι σημαντικότερες γεωφυσικές «ανωμαλίες» και η σχέση τους κυρίως με πιθανές ανθρωπογενείς δομές στο εσωτερικό του λόφου. Ωστόσο, η συσσωρευμένη εμπειρία στην εφαρμογή της σεισμικής τομογραφίας (αλλά και η σύγχρονη τεχνολογία) παρέχει τη δυνατότητα να δω την εικόνα «με άλλο μάτι». Και πέρα από πιθανούς τάφους, να αντιληφθώ στοιχεία που έχουν να κάνουν με τη δομή και την ευστάθεια του λόφου, στοιχεία κρίσιμα για την πολύ δύσκολη ανασκαφική προσέγγιση του εσωτερικού του. Συνθέτοντας εκ νέου τα παλαιά στοιχεία, και τις ήδη υπάρχουσες ενδείξεις, διαμορφώνω μια νέα ολοκληρωμένη ερμηνεία. Σε πιο απλοποιημένη μορφή, διαμορφώνεται η παρακείμενη τρισδιάστατη εκτιμώμενη εικόνα του εσωτερικού του λόφου (παρακάτω εικόνα), αποτέλεσμα επίπονων προσπαθειών και κριτικής συνθετικής σκέψης.

Η εικόνα είναι πολύ-πολύ ενδιαφέρουσα. Αποκαλύπτει τη διαμόρφωση του φυσικού εδάφους από τους κατασκευαστές του μνημείου, ώστε να μπορεί αυτό να δεχθεί τις κατασκευές που έχουν σχεδιάσει να τοποθετήσουν εκεί και να τις «προστατεύει». Διαμορφώνουν (όχι πολύ βαθιά) ορύγματα τα οποία σε κάποια σημεία τους θα φιλοξενήσουν ταφικές ή άλλες κατασκευές και μετά θα αποτελέσουν «δρόμους» προσπέλασης από και προς αυτές. Οι δρόμοι αυτοί επιλέγονται να προσπελάζουν το εσωτερικό ο ένας από το νότο, ο άλλος από τα βορειοδυτικά. Ο λόγος για τους προσανατολισμούς αυτούς θα πρέπει να είναι σημαντικός τόσο από την άποψη του συμβολισμού, όσο και της λειτουργικότητας και της κατασκευαστικής αρτιότητας.

Οι κατασκευές στο εσωτερικό ολοκληρώνονται και στη συνέχεια καλύπτονται από ένα επίχωμα με διαστάσεις και όγκο ανάλογο της έκτασης που καταλαμβάνουν οι κατασκευές στη βάση του λόφου. Αλλά φυσικά και για να δημιουργηθεί ένα μνημείο που θα συμβολίζει τη σημασία του περιεχομένου του. Και, βεβαίως, το όλο συγκρότημα να είναι «ευσταθές» και ανθεκτικό σε εσωτερικές και εξωτερικές δυνάμεις και επιβαρυντικούς παράγοντες στο πέρασμα του χρόνου».

Με λίγα λόγια ο κ. Πολυμενάκος εντοπίζει δύο δρόμους προσπέλασης προς το θαμμένο κάτω από τόνους άμμου, ταφικό μνημείο. Ο ένας είναι αυτός που ανασκάπτεται και ο δεύτερος είναι στα βορειοδυτικά στο σημείο που προσδιορίσαμε.

Πόσο πιθανό είναι να υπάρχει η δεύτερη πύλη εισόδου;

Καταφεύγοντας στις αεροφωτογραφίες από το βίντεο που έχει δημοσιεύσει το ENA CHANNEL ένας καλός παρατηρητής θα διαπιστώσει ότι ενώ περιμετρικά του λόφου και κατά μήκος του μαρμάρινου περιβόλου, έχει σκαφτεί ο λόφος και από την εσωτερική πλευρά κάτι ανάλογο δεν συμβαίνει στην βορειοδυτική πλευρά του Τύμβου, όπου εκεί σταματάει απότομα. Είναι πολύ πιθανό ήδη να έχει εντοπιστεί η άκρη κάποια λίθινης κατασκευής, όπως εξάλλου συνέβη και στην νότια πλευρά, εκεί που εντοπίστηκε η πύλη με την σφίγγα.

Στις αεροφωτογραφίες φαίνεται πολύ καθαρά ότι έχει σταματήσει στο σκάψιμο περιμετρικά του Τύμβου και το τμήμα της βορειοδυτικής πλευράς έχει μείνει ανέπαφο, αναμένοντας την συνέχεια της ανασκαφής από εκεί την πλευρά. Δεν θα μας ξαφνιάσει καθόλου αν επιβεβαιωθεί αυτή η εκτίμηση και εντοπιστεί μια πύλη, η οποία ίσως και να μην έχει κανένα διάκοσμο ή κάποιο άλλο διακριτικό – σκόπιμα για να μην τραβάει την προσοχή – και να είναι τελικά η κύρια είσοδος που θα οδηγήσει στην λύση του μυστηρίου και στις απαντήσεις που όλοι διψάμε να μάθουμε.


Στις παραπάνω δύο φωτογραφίες φαίνεται καθαρά ότι ενώ έχει γίνει αποχωμάτωση του λόφου εσωτερικά του περιβόλου, το βορειοδυτικό σημείο το άφησαν ανέπαφο.

Γιατί το ΥΠΠΟΑ δεν έδωσε στοιχεία από την διασκόπηση αυτής της περιοχής;

Παρακάτω μπορούμε να δούμε τι έχει δοθεί στην δημοσιότητα μέχρι στιγμής από την νέα ηλεκτρική διασκόπηση που έφερε εις πέρας το Πανεπιστήμιο.

Νέα αλληλουχία ανηφορικών θαλάμων στον Τύμβο Καστά

Σύμφωνα με παλαιότερο άρθρο μας (Εδώ και ένα μήνα έχει ολοκληρωθεί η τομογραφία του Τύμβου Καστά – Πληροφορίες αναφέρουν για δύο ακόμη εισόδους!), μια νέα αλληλουχία θαλάμων φαίνεται να εντοπίστηκε στη δεύτερη είσοδο του ταφικού μνημείου (βλέπε φωτογραφία παρακάτω). Οι πληροφορίες μιλούσαν για νέους θαλάμους που παρουσιάζουν κάποια ιδιαιτερότητα σε σχέση με τους προηγούμενους, καθώς είναι ανηφορικοί σε αντίθεση με τους θαλάμους που έχουν ήδη ανασκαφεί κι έχουν κατηφορική κλίση.

ΣΟΚ: Στους θαλάμους αυτούς είναι πιθανότατα θαμμένος ο Μέγας Αλέξανδρος

Οι ίδιες πηγές, που μας είχαν μεταφέρει πολύ εύστοχα στις 18 Δεκ. 2014 ότι ο σκελετός που είχε βρεθεί στην Αμφίπολη ανήκει σε γυναίκα 54 ετών (βλέπε ανάρτηση: Σε γυναίκα 54 ετών ανήκει ο σκελετός της Αμφίπολης – Είναι η Ολυμπιάδα;), μόλις τώρα μας πληροφόρησαν ότι στην αλληλουχία θαλάμων πίσω από το φυλάκιο της αστυνομίας (βλέπε παρακάτω φωτογραφία) είναι θαμμένος ο Μέγιστος των Μεγίστων, ο Μέγας Αλέξανδρος!

Όλα αυτά βέβαια μένει να τα επιβεβαιώσει ή να τα αποκλείσει η ανασκαφή!! Μέχρι τότε υπομονή!

Η ομάδα ειδήσεων του amfipolinews.blogspot.gr

Πληροφορίες από
xronometro.com, empedotimos.blogspot.gr

Δεν ήταν η πρώτη φορά που δεν πήγε ο πρώην πρωθυπουργός να παραδώσει το κλειδί του Μαξίμου κατά τη διαδικασία αλλαγής της κυβέρνησης, όπως έγινε με τον Αντώνη Σαμαρά και τον Αλέξη Τσίπρα.

Σύμφωνα με τη Δήμητρα Παπανδρέου και τη συνέντευξη που έδωσε στην εκπομπή τα  Kardasians στον ΑΝΤ1, ούτε ο Κωνσταντίνος Μητσοτάκης  εμφανίστηκε για να παραδώσει τα κλειδιά στον Ανδρέα Παπανδρέου το 1993.

Η σύζυγος του πρώην πρωθυπουργού σχολίασε μεταξύ άλλων και την ομοιότητα που κατά πολλούς έχει ο Αλέξης Τσίπρας με τον Ανδρέα Παπανδρέου, λέγοντας πως πολλοί πολιτικοί μελετούν τις κινήσεις του ιστορικού ηγέτη του ΠΑΣΟΚ.

Ένα κτήριο, κόσμημα εξωτερικά & εσωτερικά.
Το μουσείο στεγάζεται στο αρχοντικό Κουγιουμτζόγλου, το μεγαλύτερο κτήριο στη Β. Ελλάδα πλήρως απεκατεστημένο σ’ αυτόν τον όγκο τοιχογραφιών, οροφογραφιών καθώς και στο μεγαλύτερο βαθμό των εκθεμάτων του.

Η ανθρωπογεωγραφία της Ξάνθης.
Η ξενάγηση και η βόλτα μέσα στο μουσείο δίνουν τη δυνατότητα στον επισκέπτη να έχει μια πλήρη εικόνα για την οργάνωση και τη δομή της Ξάνθης, (Διοίκηση, οικονομία, θρησκεία, κοινωνία…).

Μικροί τοπική θησαυροί…
Το αρχείο & τα εκθέματα είναι ένας μικρός θησαυρός τόσο για τους ερευνητές μελετητές της τοπικής μας ιστορίας όσο και για το κοινό.

Το μουσείο – ένα παιχνίδι…
Τα εκπαιδευτικά προγράμματα του μουσείου δίνουν τη δυνατότητα στους μαθητές να γνωρίσουν… παίζοντας!

Η δυναμική του.
Έχει μόνιμο προσωπικό, πολλούς εθελοντές και απασχολεί επιστημονικούς συνεργάτες για την υλοποίηση των προγραμμάτων που οργανώνει.
Συνεργάζεται με πανεπιστήμια και φιλοξενεί κάθε χρόνο φοιτητές που κάνουν τις εργασίες τους, δίνοντας μια νέα δυναμική στο έργο και τον προγραμματισμό του Μουσείου.
Οργανώνει εκπαιδευτικά προγράμματα και αξιοποιεί τους χώρους και τις υποδομές και πέραν του ωραρίου του Μουσείου.
Είναι πλήρως εξοπλισμένο, καθιστώντας το λειτουργικό και δελεαστικό για τον επισκέπτη και τους συνεργάτες.

Είναι ένα στολίδι και σημαντική υποδομή για την περιοχή μας.
Για όποιον θέλει να έχει μια εικόνα της Ξάνθης η επίσκεψη στο μουσείο είναι απαραίτητη.

Ημέρες & ώρες λειτουργίας : Τρίτη έως και Κυριακή 9.30 – 14.30
Γενική είσοδο 2€ – Τηλ .25410/25421 – 6937120986 e-mail: fexanthis@gmail.com http//www.fex.org.gr
Η οργάνωση του Μουσείου
Γνωριμία με τη νεότερη ιστορία της πόλης

Στο λαογραφικό & ιστορικό μουσείο της Ξάνθης ο επισκέπτης ανακαλύπτει τα στοιχεία και τις ιδιαιτερότητες της περιοχής που συνέβαλαν στην διαμόρφωση της νεότερης ιστορίας του τόπου.

Η αρχιτεκτονική συμμετρία και ο εξωτερικός διάκοσμος του κτιρίου, καθώς και τα ξυλόγλυπτα ταβάνια, οι τοιχογραφίες και οι οροφογραφίες, το καθιστούν κόσμημα.
Παρουσιάζονται εδώ στοιχεία από τον δημόσιο και ιδιωτικό βίο, την κοινωνική, οικονομική και θρησκευτική ζωή της πόλης και της υπαίθρου των αρχών του 20ου αιώνα.
Οι εκθέσεις του Ισογείου και του Ορόφου αναφέρονται στην ιστορία της Θράκης, στη νεότερη ιστορία της πόλης και στη ζωή της άρχουσας αστικής τάξης.
Η παρουσίαση του Υπογείου στοιχειοθετεί την αγροτική και κτηνοτροφική ζωή της Ξάνθης. Ενώ στο δεύτερο τμήμα του, προβάλλεται η θεματική ενότητα «Επιχειρηματικότητα στην Ξάνθη στις αρχές του 20ου αιώνα – Επαγγελματίες- Εργατική τάξη».
Στην αυλή τέλος, βρίσκονται τα δύο Χαμάμ και το Εκκλησάκι των Αγίων Ακινδύνων.
Οι συλλογές & το αρχείο του Μουσείου «Θωμάς Εξάρχου»

Το αρχείο περιλαμβάνει περισσότερα από 3.500 έγγραφα, καρτ ποστάλ, βιβλία και αντικείμενα που τεκμηριώνουν τη ζωή στην Ξάνθη κατά το 19ο και 20ο αιώνα.
 Αντικείμενα καθημερινής χρήσης διαφόρων κοινωνικών, θρησκευτικών και οικονομικών ομάδων.
 Έγγραφα των αρχών του 20ου αιώνα – (Αρχείο Κουγιουμτζόγλου 3500 έγγραφα)
 Φωτογραφίες και cart postal, μια πλούσια συλλογή που απεικονίζει την ταυτότητα της πόλης και της εποχής.
 Φορεσιές, κεντήματα… μια πολύτιμη και πολυποίκιλη συλλογή ενδυματολογικού περιεχομένου, καθώς και εργόχειρα, υφάσματα, αλλά και ένα σπουδαίο βεστιάριο του χορευτικού εργαστηρίου με 400 πλήρεις παραδοσιακές φορεσιές από διάφορες περιοχές της χώρας.
 Κοσμήματα και πολύτιμα αντικείμενα λαϊκής και αστικής τέχνης. Μέρος της συλλογής παρουσιάζεται στη μόνιμη έκθεση, ενώ ένα άλλο μέρος της προβάλλεται σε περιοδικές εκθέσεις επιδεικνύοντας τον πλούτο της περιοχής.
 Πίνακες και έργα τέχνης. Γνωστοί καλλιτέχνες δώρισαν έργα που εκθέτονται στο μουσείο ή σε άλλους επιλεγμένους χώρους στην πόλη μας, συμβάλλοντας στη διαμόρφωση μιας ενδιαφέρουσας αισθητικής άποψης για την περιοχή.

Τα Εκπαιδευτικά προγράμματα του Μουσείου
• Γνωριμία με την ιστορία του τόπου μου.
• Μια μέρα σ’ ένα αρχοντικό στις αρχές του 20ου αιώνα στην Ξάνθη.
• «Ζωγραφίζοντας τις 4 εποχές»
• Υπάρχει καπνός χωρίς φωτιά;»
• Μουσική στο Μουσείο;
• Περιδιαβαίνοντας τα σοκάκια της παλιάς πόλης.
* Περισσότερα στο Λαογραφικό & Ιστορικό Μουσείο Ξάνθης

Το πρόσφατα ανακαινισμένο αρχαιολογικό μουσείο Φιλίππων, αποτελεί τον χώρο στον οποίο έχουν συγκεντρωθεί πολλά από τα ευρήματα των ανασκαφών στην αρχαία πόλη των Φιλίππων.

Η προϊστορική θέση Ντικιλι τας (Ορθοπετρα), το δίκτυο της αρχαίας πόλης, ταφικά κτερίσματα, δείγματα της αρχαίας τεχνογνωσίας καθώς και η μάχη των Φιλίππων είναι μόνο μερικά από τα πολλά και σημαντικά που εκτίθενται στο άγνωστο, για πολλούς, μουσείο.

Ο Σύνδεσμος Ξεναγών Θεσσαλονίκης (Βορείου Ελλάδος) οργάνωσε ξενάγηση στο αρχαιολογικό μουσείο Φιλίππων το πρωί της Κυριακής συμπεριλαμβάνοντας έτσι και το διευρυμένο Δήμο Καβάλας στη σειρά ξεναγήσεων στην Περιφερειακή Ενότητα Καβάλας για τη Διεθνή Ημέρα Ξεναγού στις 21 Φεβρουαρίου.

Την ξενάγηση ανέλαβε ο διπλωματούχος ξεναγός Ιωάννης Κιουρτσόγλου.

Αρχαίος τάφος, που έκρυβε μέσα του νομίσματα και κομματάκια χρυσού, βρέθηκε σε δημοτική έκταση, σε απόσταση τριών χιλιομέτρων, έξω από τη Νέα Ζίχνη Σερρών.

Ο τάφος βρέθηκε κατά τις σκαπτικές εργασίες της δημοτικής αρχής προκειμένου να κατασκευαστεί στο σημείο υπαίθριο θέατρο. Το ανασκαφικό μηχάνημα όμως αποκάλυψε τον αρχαίο τάφο και οι εργασίες σταμάτησαν. Αμέσως κλήθηκε η Αστυνομία και οι αρχαιολόγοι, της ΚΗ Εφορίας Προϊστορικών και Κλασσικών Αρχαιοτήτων Σερρών.

“Υπάρχουν πολλοί τάφοι στην περιοχή”, δήλωσε στο ΑΠΕ- ΜΠΕ ο δήμαρχος Νέας Ζίχνης, Ανδρέας Δαϊρετζής, ενώ επεσήμανε “ότι στην περιοχή έχουν βρεθεί πριν από χρόνια αρκετοί αρχαίοι τάφοι κατά τη διάρκεια της διάνοιξης του επαρχιακού- νέου δρόμου Νέας Ζίχνης- Μεσσοράχης”. Τα ευρήματα του αρχαίου τάφου παρέλαβε αρχαιολόγος της ΚΗ εφορίας προϊστορικών και κλασσικών αρχαιοτήτων, ενώ αναμένεται τις επόμενες μέρες να ανακοινωθεί η χρονολογία του τάφου.

Σύμφωνα με το δήμαρχο Νέας Ζίχνης, ο αρχαίος τάφος φαίνεται ότι έχει συληθεί.

Το πρόσφατα ανακαινισμένο αρχαιολογικό μουσείο Φιλίππων, αποτελεί τον χώρο στον οποίο έχουν συγκεντρωθεί πολλά από τα ευρήματα των ανασκαφών στην αρχαία πόλη των Φιλίππων.

Η προϊστορική θέση Ντικιλι τας (Ορθοπετρα), το δίκτυο της αρχαίας πόλης, ταφικά κτερίσματα, δείγματα της αρχαίας τεχνογνωσίας καθώς και η μάχη των Φιλίππων είναι μόνο μερικά από τα πολλά και σημαντικά που εκτίθενται στο άγνωστο, για πολλούς, μουσείο.

Ο Σύνδεσμος Ξεναγών Θεσσαλονίκης (Βορείου Ελλάδος) οργανώνει ξενάγηση στο αρχαιολογικό μουσείο Φιλίππων την Κυριακή 1 Φεβρουαρίου 2015 και ώρα 11πμ. συμπεριλαμβάνοντας έτσι και το διευρυμένο Δήμο Καβάλας στη σειρά ξεναγήσεων στην Περιφερειακή Ενότητα Καβάλας για τη Διεθνή Ημέρα Ξεναγού (21 Φεβρουαρίου).

Λόγω του κλειστού χώρου, ο ανώτερος αριθμός συμμετεχόντων στην ξενάγηση είναι οι 40. Μοναδική επιβάρυνση το αντίτιμο του εισιτηρίου εισόδου ( 2 € κανονικό και 1 € μειωμένο).

Οι ενδιαφερόμενοι μπορούν να δηλώνουν συμμετοχή στο τηλ 6946 955345 ή με προσωπικό μήνυμα στον διεξάγοντα την ξενάγηση διπλωματούχο ξεναγό Ιωάννη Κιουρτσόγλου.

Τα σημαντικότερα γεγονότα της 22ης Ιανουαρίου

1506: Οι πρώτοι 150 Ελβετοί στρατιώτες φτάνουν στο Βατικανό για να αποτελέσουν τη φρουρά του Πάπα (ελβετική φρουρά).

1830: Με το Πρωτόκολλο του Λονδίνου, η Ελλάδα αναγνωρίζεται ως ανεξάρτητο κράτος.

1842: Η Εθνική Τράπεζα αρχίζει επισήμως τις εργασίες της, με πρώτο διοικητή τον Γεώργιο Σταύρου.

1863: Ο Όθωνας και η δυναστεία του κηρύσσονται έκπτωτοι από την Ελλάδα.

1870: Ιδρύεται στη Γερμανία η Ντόιτσε Μπανκ, μία από τις μεγαλύτερες τράπεζες του κόσμου.

1918: Στρατιωτική στάση στη Λαμία κατά της επιστράτευσης που έχει διατάξει η κυβέρνηση του Ελευθέριου Βενιζέλου καταστέλλεται με βίαιο τρόπο.

1938: Η Ελλάδα νικά την Παλαιστίνη με 3-1 στο Τελ Αβίβ, με δύο γκολ του Κλεάνθη Βικελίδη κι ένα του Αντώνη Μηγιάκη. Είναι η πρώτη εκτός έδρας νίκη στην ιστορία της εθνικής μας ομάδας ποδοσφαίρου.

1941: Οι βρετανικές δυνάμεις καταλαμβάνουν το Τομπρούκ, στη βόρειο Αφρική.

1972: Εντάσσονται στην ΕΟΚ, μετά από μακροχρόνιες διαπραγματεύσεις, η Μεγάλη Βρετανία, η Ιρλανδία, και η Δανία.

1973: Η μοιραία μέρα για τον νεαρό Ωνάση υπήρξε η Δευτέρα, 22 Ιανουαρίου 1973. Το αεροπλάνο που πιλοτάριζε, ένα αμφίβιο «Πιάτζιο 136», κατέπεσε στο αεροδρόμιο του Ελληνικού, λίγα δευτερόλεπτα μετά την απογείωσή του. Ο Αλέξανδρος τραυματίστηκε βαριά και οι δύο συνεπιβάτες του ελαφρότερα. Διακομίστηκε στο ΚΑΤ, όπου άφησε την τελευταία του πνοή στις 7 το απόγευμα της 23ης Ιανουαρίου, λόγω κρανιοεγκεφαλικών κακώσεων. Ήταν μόλις 25 ετών. Ο Αριστοτέλης Ωνάσης μόλις έμαθε το θλιβερό μαντάτο στη Νέα Υόρκη κατέρρευσε και δεν μπορούσε να πιστέψει ότι ο αγαπημένος του γιος και διάδοχός του ήταν νεκρός. Την ίδια μέρα αμερικανικό δικαστήριο των ΗΠΑ νομιμοποίησε τις αμβλώσεις.

1980: Οι σοβιετικές αρχές συλλαμβάνουν τον Ρώσο αντικαθεστωτικό Αντρέϊ Ζαχάροφ και τον εκτοπίζον στην πόλη Γκόρκι.

1981: Ο Αυστραλός μεγιστάνας Ρούμπερτ Μέρντοχ αγοράζει την εφημερίδα «Τάϊμς του Λονδίνου», την Κυριακάτικη έκδοση και τρία ακόμη έντυπα του ομίλου Τόμπσον αντί 50 εκ. λιρών (5,74 δις δρχ).

1997: Η αμερικανική Γερουσία εγκρίνει τον διορισμό στο Στέϊτ Ντιπάτμεντ της Μαντλίν Ολμπράϊτ, ως πρώτης γυναίκας υπουργού εξωτερικών της χώρας.

2001: Ο Τζορτζ Μπους ο νεότερος σε μία από τις πρώτες πράξεις της προεδρικής του θητείας υπογράφει το διάταγμα για απαγόρευση της διεθνούς βοήθειας σε οργανισμούς που προωθούν την άμβλωση.

Γεννήσεις

1440 – Ιβάν Γ’ της Ρωσίας
1561 – Σερ Φράνσις Μπέικον, Άγγλος φιλόσοφος
1592 – Πιέρ Γκασσεντί, Γάλλος φιλόσοφος, μαθηματικός και επιστήμονας
1788 – Τζωρτζ Γκόρντον Μπάιρον, Άγγλος ποιητής, φιλέλληνας, γνωστός ως Λόρδος Βύρωνας
1849 – Αύγουστος Στρίντμπεργκ, Σουηδός συγγραφέας.
1891 – Αντόνιο Γκράμσι, Ιταλός φιλόσοφος, συνιδρυτής του ιταλικού κομμουνιστικού κόμματος.
1898 – Φέρντιναντ Κράμερ, Γερμανός αρχιτέκτονας και βιομηχανικός σχεδιαστής.
1907 – Ντίξι Ντιν, Άγγλος ποδοσφαιριστής.
1920 – Σερ Αλφ Ράμσεϋ, Άγγλος προπονητής ποδοσφαίρου.
1942 – Μίμης Δομάζος, Έλληνας ποδοσφαιριστής.
1959 – Λίντα Μπλαιρ, Αμερικανίδα ηθοποιός, γνωστή ως το κοριτσάκι του Εξορκιστή.
1960 – Μάικλ Χάτσενς, Αυστραλός μουσικός, μέλος του συγκροτήματος INXS.
1977 – Χιντετόσι Νακάτα, Ιάπωνας ποδοσφαιριστής.

Θάνατοι

1849 – Πανούτσος Νοταράς, 109, πολιτικός.
1901 – Βικτώρια Α’, βασίλισσα του Ηνωμένου Βασιλείου.
1919 – Καρλ Λάρσον, Σουηδός ζωγράφος.
1922 – Βενέδικτος ΙΕ΄, Πάπας Ρώμης, από πνευμονία.
1969 – Τζούντι Γκάρλαντ, Αμερικανίδα ηθοποιός.
1973 – Λίντον Τζόνσον, Αμερικανός πολιτικός.
1977 – Μενέλαος Λουντέμης, Έλληνας συγγραφέας.
1982 – Παντελής Ζερβός, Έλληνας ηθοποιός.
1994 – Αριστοτέλης Σαβάλας (Telly Savalas), Ελληνοαμερικανός ηθοποιός.
2008 – Χιθ Λέτζερ, Αμερικανός ηθοποιός.

Η ταυτοποίηση μόνο 157 από τα 550 αφήνει «παράθυρο» και για άλλους νεκρούς

Η μητέρα του Μεγάλου Αλεξάνδρου που δεν έζησε ποτέ στη σκιά των δύο «γιγάντων»!

Μετά τις νέες αποκαλύψεις για την Αμφίπολη, η γνωστή Αμερικανίδα αρχαιολόγος Ντόροθι Κινγκ επιχειρεί να ρίξει φως στην ταυτότητα των νεκρών.
“Η γυναίκα στον κιβωτιόσχημο τάφο, γύρω από τον οποίο φέρεται να έχουν ταφεί οι άλλοι, ήταν πάνω από 60 ετών. Η Ολυμπιάδα γεννήθηκε γύρω στο 370 π.Χ. και πέθανε το 316, οπότε τα μαθηματικά δεν οδηγούν σε αυτή” σημειώνει η Ντόροθι Κινγκ.
Οι δύο άνδρες είναι σχετικά κοντά ηλικιακά, στην κατηγορία των 35 έως 45 ετών. Ο ένας, στις αρχές και ο δεύτερος, προς το τέλος της κατηγορίας αυτής.
Ο σχετικά νεαρότερος από τους δύο άνδρες φέρει ίχνη τομών στην αριστερή άνω θωρακική μοίρα, σε δύο πλευρές και αυχενικό σπόνδυλο, καθώς και στην κάτω επιφάνεια του στερνικού άκρου της αριστερής κλείδας.
Ταυτίζονται πιθανόν με επιθετικά χτυπήματα-τραυματισμούς, που θα πρέπει να έγιναν εξ’ επαφής με αιχμηρό όργανο και προκάλεσαν τον θάνατο του, καθώς δεν διακρίνονται ενδείξεις επούλωσης.
Επιπλέον, και οι δύο άνδρες παρουσιάζουν εκφυλιστικές αλλοιώσεις οστεοαρθρίτιδας και σπονδυλαρθρίτιδας σε διαφορετικά σημεία των σκελετών τους.
Βάσει αυτού του στοιχείου και της γενετικής, η Ντόροθι Κινγκ εκτιμά ότι οι δύο άντρες θα μπορούσαν να είναι συγγενείς.
“Όπως ο Edson αναφέρει στο άρθρο του “Ο Τάφος της Ολυμπιάδας”, οι επιγραφές αναφέρουν ότι θάφτηκε στην Πύδνα.
Υπάρχουν επίσης οστά ζώων που υποστηρίζουν περαιτέρω την ιδέα της μακεδονικής βασιλικής ταφής.
Οι σκελετοί είναι θρυμματισμένοι και γι’ αυτό ίσως να μας λείπουν άνθρωποι, αλλά είναι ασυνήθιστο να υπάρχουν τόσα πολλά πρόσωπα. Τα οικογενειακά Μαυσωλεία δεν ήταν ο κανόνας εκείνα τα χρόνια.
Ο Φίλιππος ο Αριδαίος (Φίλιππος Γ’) δολοφονήθηκε και ταιριάζει ηλικιακά για έναν από τους δύο νεκρούς άνδρες.
Ξέρουμε ότι πέθανε το 317 π.Χ. αλλά αργότερα τιμητικά θάφτηκε μαζί με τη σύζυγό του Ευρυδίκη ΙΙ Ανταία και τη μητέρα της Κυνάνη.
Αν και δεν μπορώ να βρω μια πηγή που να αναφέρει ότι η Ανταία να έχει μωρό, ένα νεογέννητο θα μπορούσε κάλλιστα να είναι ο λόγος που ανάγκασε το χέρι του Κασσάνδρου να τους δολοφονήσει όλους (το πρώτο στάδιο του σχεδίου του για να καταλάβει τελικά τον θρόνο).
Η Κυνάνη πέθανε το 323 π.Χ. και είναι πάρα πολύ νέα για να είναι η γυναίκα στον κιβωτιόσχημο τάφο”, σημειώνει, τονίζοντας παράλληλα πως ο Ηφαιστίωνας θα πρέπει επίσης να αποκλειστεί καθώς πέθανε και δεν μαχαιρώθηκε στα 32 του χρόνια.
Σε τελική γραμμή, όπως αναφέρει, δεν θα μπορούσαν να έχουν κατασκευάσει ένα τέτοιο ταφικό μνημείο απλοί ευγενείς.
“Ο λόγος που κατέφυγα στον Φίλιππο Γ’ και την Ευρυδίκη ΙΙ είναι ότι κρατήθηκαν όμηροι στην Αμφίπολη και πιθανότατα δολοφονήθηκαν.
Ό,τι έχω δει ταιριάζει με έναν τάφο που χτίστηκε την περίοδο του Μεγάλου Αλεξάνδρου, αλλά ο αποτεφρωμένος θα μπορούσε να έχει προστεθεί αργότερα.
Ο Κάσσανδρος τους έθαψε τιμητικά αφού έβαλε να τους δολοφονήσουν και παντρεύτηκε την ετεροθαλή αδερφή του Μεγάλου Αλεξάνδρου Θεσσαλονίκη για να παγιώσει το αίτημά του για τον θρόνο.
Οπότε ναι, η δολοφονία και μετά η τιμητική ταφή είναι παράξενη, αλλά έτσι ήταν η πολιτική εκείνων των ημερών!”, υπογραμμίζει.

Πηγή: phdiva.blogspot.gr

Απίστευτη ανατροπή στις αποκαλύψεις του τάφου της Αμφίπολης καθώς μόλις τη Δευτέρα έγινε γνωστό από το υπουργείο Πολιτισμού πως στον τύμβο δεν εντοπίστηκε ένας σκελετός αλλά πέντε.

(Ενδεικτική εκπροσώπηση οστών Ατόμου 1)

Οι αρχαιολόγοι βρήκαν τα οστά μίας γυναίκας, δύο νέων, ενός νεογέννητου και ενός καμμένου ατόμου.

Συγκεκριμένα

1. Μία γυναίκα, περίπου 60 ετών
2. Δύο άντρες, περίπου, 35-40 ετών
3. Ενα νεογέννητο
4. Ενας καμμένος νεκρός

Οι εξετάσεις DNA θα δώσουν στοιχεία για τους σκελετούς και θα επιβεβαιώσουν ή θα διαψεύσουν την εκτίμηση των αρχαιολόγων ότι πρόκειται για οικογενειακό τάφο. Πιο δύσκολη θα είναι η διαδικασία για τον καμμένο νεκρό. Ωστόσο εκτιμάται ότι ενδεχομένως αυτός να είναι και ο πρώτος νεκρός του τάφου, καθώς μετά τον 2ο-3ο αιώνα π.Χ. είχε σταματήσει η καύση νεκρών.

(Ενδεικτική εκπροσώπηση οστών Ατόμου 1 με φωτογραφίες οστών)

Ολόκληρο το δελτίο τύπου του υπουργείου έχει ως εξής:
Μελέτη Σκελετικών Καταλοίπων Ταφικού Μνημείου, Λόφου Καστά, Αμφίπολη

Οπως έχει αναφερθεί στο Δελτίο Τύπου της 19ης Δεκεμβρίου 2014, η ολοκλήρωση της μακροσκοπικής μελέτης του οστεϊκού υλικού από το ταφικό μνημείο στο λόφο Καστά, την οποία έχει αναλάβει διεπιστημονική ομάδα των Πανεπιστημίων Αριστοτελείου και Δημοκριτείου, θα ολοκληρωνόταν εντός του Ιανουαρίου 2015. Το Υπουργείο είχε δεσμευθεί, σε προφορική ενημέρωση, όπως αποδεικνυεται στα σχετικά δημοσιεύματα, ότι η ανακοίνωση των αποτελεσμάτων της μελέτης θα είχε καταληκτική ημερομηνία την 20ή Ιανουαρίου 2015.

(Ενδεικτική εκπροσώπηση οστών Ατόμου 2)

Συνοπτική εικόνα

Τα σκελετικά κατάλοιπα του ταφικού μνημείου, από τον λόφο Καστά Αμφίπολης αντιστοιχούν σε 550 περίπου οστά, θρυμματισμένα και ακέραια, ένα κρανίο σε αρκετά καλή κατάσταση, από το οποίο λείπουν τα οστά, που συνθέτουν το πρόσωπο και μία σχεδόν ακέραιη κάτω γνάθο. Δεν βρέθηκαν δόντια, εκτός από μία τερηδονισμένη ρίζα δεξιού δεύτερου προγόμφιου, η οποία βρισκόταν μέσα στη κάτω γνάθο και εμφανίζει προχωρημένο ακρορριζικό απόστημα.

Από τα 550 οστά, που καταμετρήθηκαν, τα 157, τα οποία προέκυψαν κατόπιν προσεκτικής ανάταξης από διαφορετικά θραύσματα διάσπαρτων οστών, καταγράφηκαν συστηματικά σε βάση δεδομένων και έγινε προσπάθεια απόδοσης τους σε επιμέρους άτομα.

Επιπλέον, αναγνωρίστηκαν οστά ζώων, κάποια από τα οποία φαίνεται να ανήκουν σε μακρά οστά ιπποειδούς. Τα οστά των ζώων θα μελετηθούν από ειδικό ζωοαρχαιολόγο.

Ο ελάχιστος αριθμός των ατόμων, που ταυτοποιήθηκαν από τα διαγνωστικά σκελετικά κατάλοιπα αντιστοιχεί σε πέντε άτομα, τέσσερα εκ των οποίων αποδίδονται σε ενταφιασμούς και ένα σε καύση.

Οι νεκροί των ενταφιασμών διακρίνονται: Σε μία γυναίκα (άτομο 1) (Εικ. 1-2), σε δύο άνδρες μέσης ηλικίας (άτομα 2 και 3) (Εικ. 3-6) και σε ένα νεογέννητο άτομο (άτομο 4) (Εικ. 7, 8).

(Ενδεικτική εκπροσώπηση οστών Ατόμου 2 με φωτογραφίες οστών)

Ατομο 1: Γυναίκα

Η γυναίκα, μπορεί με ασφάλεια να τοποθετηθεί στο ηλικιακό διάστημα άνω των 60 ετών. Ο προσδιορισμός του φύλου έγινε βάσει συγκεκριμένων δεικτών, που αφορούν:
1) στα οστά της πυέλου (λεκάνης) (αριστερή μείζων ισχιακή εντομή, δεξιά πρωτιαία αύλακα, αριστερό και δεξιό ισχιακό κύρτωμα λαγώνια ακρολοφία, σώμα και άκανθα ισχιακού),
2) στα οστά του κρανίου (μεσόφρυο, υπερόφρυα τόξα, κλίση του μετωπιαίου, μετωπιαία ογκώματα, κάτω κροταφική γραμμή, μαστοειδείς αποφύσεις, ινιακό έπαρμα),
3) στην κάτω γνάθο (γένειο, γωνία κάτω γνάθου, κλάδοι),
4) στη μορφολογική διάπλαση των οστών (μετρήσεις των μακρών οστών).

Ο προσδιορισμός της ηλικίας βασίστηκε:
1) σε τμήμα της αριστερής ηβικής σύμφυσης (πρόσθιο τμήμα της λεκάνης),
2) στο βαθμό συνοστέωσης των κρανιακών ραφών,
3) στην έντονη προθανάτια απώλεια των οπίσθιων δοντιών και στις δύο πλευρές της κάτω γνάθου,
4) στην παρουσία μεταβολικών νοσημάτων, όπως είναι η οστεοπόρωση και η μετωπιαία υπερόστωση (Hyperostosis Frontalis Interna: πάχυνση των τοιχωμάτων του κρανίου, εσωτερικά του μετωπιαίου οστού, η οποία είναι συνήθως ασυμπτωματική και συνδέεται με ορμονικές διαταραχές που εμφανίζονται συχνά σε γυναίκες μετά την εμμηνόπαυση),
5) στις έντονες εκφυλιστικές αλλοιώσεις, κυρίως στη σπονδυλική στήλη και στις οστεοποιήσεις ενθέσεων και χόνδρων στα μακρά οστά και στις πλευρές.

Σε ό,τι αφορά το ανάστημα της ηλικιωμένης γυναίκας, μετά από τη συνδυαστική εφαρμογή διαφορετικών μεθόδων στις μετρήσεις των μακρών οστών, εκτιμάται στα 157 εκ.

Στο γυναικείο σκελετό φαίνεται ότι αποδίδονται τα περισσότερα οστά που βρέθηκαν στον κιβωτιόσχημο τάφο, από τα 7,8 μ. από την κορυφή του θαλάμου και κάτω, δηλαδή 1 μ. πάνω από το δάπεδό του κιβωτιόσχημου.

(Ενδεικτική εκπροσώπηση οστών Ατόμου 3 με φωτογραφίες οστών)
Ατομα 2 και 3 : Δύο άνδρες, 35 έως 45 ετών.

Τα δύο άτομα (2 και 3), από τα τέσσερα, που είχαν δεχτεί ενταφιασμό, μπορούν με ασφάλεια να αποδοθούν σε άνδρες, βάσει:
1) των ανατομικών σημείων στα οστά της πυέλου (λεκάνης) (αριστερό και δεξιό ηβικό οστό και ειδικότερα κοιλιακό τόξο, υποηβική κοιλότητα και μέση επιφάνεια των οστών, αριστερή πρωτιαία αύλακα, αριστερό και δεξιό ισχιακό κύρτωμα, αριστερή και δεξιά κοτύλη, μορφολογία ιερού οστού για το άτομο 2 και δεξιό ισχιακό κύρτωμα και μορφολογία ιερού οστού για το άτομο 3)
2) της μορφολογικής διάπλασης των μακρών οστών (μετρήσεις των μακρών οστών).

(Ενδεικτική εκπροσώπηση οστών Ατόμου 4)

Οι δύο άνδρες είναι σχετικά κοντά ηλικιακά, στην κατηγορία των 35 έως 45 ετών: Ο ένας, στις αρχές και ο δεύτερος, προς το τέλος της κατηγορίας αυτής.

Ο προσδιορισμός της ηλικίας για το άτομο 2 βασίστηκε:
1) στις δύο ηβικές συμφύσεις (πρόσθιο τμήμα της λεκάνης),
2) στις εκφυλιστικές αλλοιώσεις της ωτοειδούς επιφάνειας της αριστερής πυέλου (η περιοχή της λεκάνης που αρθρώνεται με το ιερό οστό),
3) στην πλήρη συνοστέωση των επιφύσεων των στερνικών άκρων και στις δύο κλείδες.

Ο προσδιορισμός του ηλικιακού εύρους για το άτομο 3, βασίστηκε στη δεξιά ηβική σύμφυση.

(Ενδεικτική εκπροσώπηση οστών Ατόμου 4 με φωτογραφίες οστών)

Σημειώνεται ότι ο σχετικά νεαρότερος από τους δύο άνδρες (άτομο 2) φέρει ίχνη τομών (cut marks) στην αριστερή άνω θωρακική μοίρα, σε δύο πλευρές και αυχενικό σπόνδυλο, (Εικ. 9-11) καθώς και στην κάτω επιφάνεια του στερνικού άκρου της αριστερής κλείδας. Ταυτίζονται πιθανόν με επιθετικά χτυπήματα-τραυματισμούς, που θα πρέπει να έγιναν εξ επαφής με αιχμηρό όργανο π.χ. μαχαιρίδιο, και προκάλεσαν το θάνατο του, καθώς δεν διακρίνονται ενδείξεις επούλωσης.

Ο δεύτερος άνδρας (άτομο 3), λίγο μεγαλύτερος σε σχέση με τον πρώτο, έχει ενδείξεις εγκάρσιου, πλήρως επουλωμένου, κατάγματος στη δεξιά του κερκίδα, σχετικά κοντά στο δεξιό καρπό. Επιπλέον, και οι δύο άνδρες παρουσιάζουν εκφυλιστικές αλλοιώσεις οστεοαρθρίτιδας και σπονδυλαρθρίτιδας σε διαφορετικά σημεία των σκελετών τους.

(Άτομο 2, αριστερή πρώτη πλευρά με ίχνη 3 τομών (cut marks) (Αριθμός οστού, #31.1)

Σε ό,τι αφορά το ανάστημα των ανδρών μετά από τη συνδυαστική εφαρμογή διαφορετικών μεθόδων στις μετρήσεις των μακρών οστών, εκτιμάται στα 168 εκ. για το άτομο 2 και στα 162-163 εκ. για το άτομο 3.

Ατομα 4 και 5

Το τέταρτο άτομο είναι ένα νεογέννητο βρέφος (νεογνό). Ο προσδιορισμός της ηλικίας βασίστηκε στις μετρήσεις μήκους και πλάτους του αριστερού βραχιονίου και της αριστερής κάτω γνάθου. Ο προσδιορισμός του φύλου σε αυτό το άτομο δεν κρίνεται δυνατός καθώς τα μορφολογικά χαρακτηριστικά διάκρισης φύλου στα οστά των νεογνών δεν είναι σαφή.

Το πέμπτο άτομο εκπροσωπείται από ελάχιστα θραύσματα, μόλις εννέα (9), κυρίως μακρών οστών, (Εικ. 12, 13) που φέρουν όλες τις παραμορφώσεις (εγκάρσιες μικρορωγμές και μερικές φορές έντονη παραμόρφωση) αλλά και τους αποχρωματισμούς (υπόλευκο και μπλε/γκρι) που συναντώνται στις περιπτώσεις πλήρους καύσης σαρκωμένου νεκρού και ανήκει πιθανότατα σε ενήλικο άτομο.

Άτομο 2, αριστερή πρώτη πλευρά, λεπτομέρεια από την πλάγια τομή (cut mark) στον αυχένα (Αριθμός οστού , #31.1)

Η γενική εικόνα εύρεσης των σκελετικών καταλοίπων συνηγορεί στην αναμόχλευση τους από ανθρωπογενή επέμβαση, η οποία φαίνεται ότι αφορούσε τόσο στο εσωτερικό του χώρου 4, όσο και στο εσωτερικό του κιβωτιόσχημου τάφου.

Προοπτικές

Στα σκελετικά ευρήματα του ταφικού μνημείου του λόφου Καστά, εκτός από τις μακροσκοπικές μεθόδους, θα εφαρμοστεί μια σειρά αναλυτικών μεθόδων για την καλύτερη τεκμηρίωση αλλά και για την συμπλήρωση πληρέστερων πληροφοριών, που αφορούν στις παθολογικές αλλοιώσεις, στην διατροφή, στη συγγένεια και στον τόπο καταγωγής των ανθρώπων αυτών, δηλαδή εάν πρόκειται για άτομα που γεννήθηκαν και μεγάλωσαν στην Αμφίπολη ή για άτομα που μετακινήθηκαν από κάπου αλλού κατά την διάρκεια της ζωής τους και ενταφιάστηκαν στο συγκεκριμένο ταφικό μνημείο.

Άτομο 2, αριστερή πλευρά με ίχνος τομής (cut mark) στο άνω χείλος του σώματος

Οι αναλυτικές αυτές μέθοδοι περιλαμβάνουν:

• ακτινολογική μελέτη των οστών για τον εντοπισμό παθολογικών αλλοιώσεων, που δεν είναι μακροσκοπικά διακριτές αλλά και για την πληρέστερη περιγραφή των ήδη καταγεγραμμένων π.χ. μετωπιαία υπερόστωση ατόμου 1, τομές-τραυματισμοί (cut marks) ατόμου 2, επουλωμένο κάταγμα ατόμου 3.
• ιστολογικές-μικροσκοπικές τεχνικές π.χ. περίπτωση μετωπιαίας υπερόστωσης, και όπου αλλού κριθεί απαραίτητο.
• αναλύσεις σταθερών ισοτόπων άνθρακα και αζώτου με σκοπό τον προσδιορισμό του είδους των πρωτεϊνών που κατανάλωναν τα συγκεκριμένα άτομα.
• αναλύσεις στροντίου που λόγω της απουσίας δοντιών θα περιοριστούν μόνο στις τιμές που θα προκύψουν από τη δειγματοληψία των οστών.
• παλαιογενετικές αναλύσεις (αρχαίο DNA) με σκοπό την περιγραφή της βιολογικής και γενετικής ιστορίας των ατόμων. Στο πλαίσιο των αναλύσεων θα εξεταστεί η ενδεχόμενη εξ αίματος συγγένεια των τριών ατόμων. Η ταφονομική όμως παρουσία των μακρών οστών, η απουσία δοντιών και τμημάτων του κρανίου στα άτομα 2 και 3 που χρησιμοποιούνται στις αναλύσεις αρχαίου DNA, ενδεχομένως να μην επιτρέψει την απόκτηση επαρκούς ποσότητας ενδογενούς πυρηνικού DNA για την επιτυχημένη και με ακρίβεια ταυτοποίηση της εξ αίματος συγγένειας. Στα άτομα 4 και 5, λόγω της περιορισμένης ποσότητας δείγματος αλλά και της επίδρασης υψηλής θερμοκρασίας λόγω καύσης, στο άτομο 5, δεν θα εφαρμοστούν οι παραπάνω μέθοδοι.
• Η εφαρμογή AMS χρονολογήσεων σε δείγματα τόσο των ανθρώπινων οστών όσο και των συγκείμενων ζώων, θα συμπληρώσει την εικόνα της διαδοχής των ταφών, η οποία δεν μπορεί να ανασυσταθεί μέσα από την ανασκαφική διαδικασία.

Άτομο 5, οστά που έχουν υποστεί την επίδραση υψηλής θερμοκρασίας, μετά από καύση

Τόσο οι μακροσκοπικές όσο και οι αναλυτικές μέθοδοι θα εφαρμοστούν σε ένα μεγάλο αριθμό σκελετών, περίπου 300, από τα νεκροταφεία της Αμφίπολης, στο πλαίσιο διετούς ερευνητικού προγράμματος, που χρηματοδοτείται από το ΥΠΠΟΑ και πραγματοποιείται από πολυπληθή ερευνητική ομάδα με επικεφαλής τις κυρίες Σ. Τριανταφύλλου, επίκουρη Καθηγήτρια Προϊστορικής Αρχαιολογίας και Οστεοαρχαιολογίας, Τμήμα Ιστορίας Αρχαιολογίας, ΑΠΘ και Χ. Παπαγεωργοπούλου, επίκουρη Καθηγήτρια Φυσικής Ανθρωπολογίας, Τμήμα Ιστορίας Εθνολογίας, Εργαστήριο Φυσικής Ανθρωπολογίας, ΔΠΘ. Η ομάδα αποτελείται από προπτυχιακούς, μεταπτυχιακούς και μεταδιδακτορικούς φοιτητές των Πανεπιστημίων Αριστοτελείου και Δημοκριτείου αλλά και διεθνώς αναγνωρισμένους εξωτερικούς συνεργάτες.

Με αυτό τον τρόπο θα αποκτηθεί πολύτιμο συγκριτικό υλικό, έτσι ώστε:
1) τα συγκεκριμένα σκελετικά κατάλοιπα, από το εξαιρετικά σημαντικό ταφικό μνημείο του λόφου Καστά να ενταχθούν σε ένα ευρύτερο πληθυσμιακό σύνολο,
2) τα αποτελέσματα των αναλυτικών μεθόδων σε αρχαιολογικά σύνολα να ερμηνευθούν σε συνάφεια με τα αποτελέσματα της μακροσκοπικής μελέτης ενός συνόλου πληθυσμού,
3) να γίνει σαφές ότι τα ανθρωπολογικά ευρήματα πρέπει να μελετώνται μέσα στο αρχαιολογικό, κοινωνικό και ιστορικό τους πλαίσιο, που προσφέρεται μόνο μέσα από τη συστηματική μελέτη των συνευρημάτων και τη συνολική προσέγγιση της περιόδου.

Άτομο 5, οστά που έχουν υποστεί την επίδραση υψηλής θερμοκρασίας, μετά από καύση