Για ένα μοναδικό καλλιτεχνικό έργο το οποίο φιλοτεχνήθηκε από ένα σημαντικό καλλιτέχνη, κάνει λόγο η Παναγιώτα Ατζακά-Ασημακοπούλου, ομότιμη καθηγήτρια στο Τμήμα Ιστορίας και Αρχαιολογίας του ΑΠΘ – Κέντρο Βυζαντινών Ερευνών, αναφερόμενη στο ψηφιδωτό της Αμφίπολης.

Μιλώντας στο Βήμα κάνει συγκρίσεις με τα έργα στη Βεργίνα και επισημαίνει ότι κατασκευάστηκε στο ίδιο καλλιτεχνικό κλίμα.

Ο ψηφοθέτης που φιλοτέχνησε το ψηφιδωτό του τάφου στον λόφο Καστά της Αμφίπολης «αναμφισβήτητα ήταν ένας πολύ σημαντικός καλλιτέχνης. Είχε ένα ζωγραφικό πρότυπο, θα πρέπει όμως να έχουμε υπόψη μας ότι το φυσικό υλικό (βότσαλο) δεν είναι δυνατόν να αποδώσει στον ίδιο βαθμό με τον χρωστήρα του ζωγράφου την πλαστικότητα, τις φωτοσκιάσεις, την προοπτική.

«Τη μεγάλη διαφορά μπορεί κανείς να την αντιληφθεί καθαρά αν συγκρίνει την αριστουργηματική τοιχογραφία του τάφου της Περσεφόνης στις Αιγές, στην οποία απεικονίζεται το ίδιο θέμα, με το ψηφιδωτό της Αμφίπολης. Πρόκειται προφανώς για δύο διαφορετικές τέχνες. Παρ’ όλα αυτά είναι εμφανής (και επιτυχής) η προσπάθεια του ψηφοθέτη στον τάφο του λόφου Καστά να αποδώσει ζωγραφικό αποτέλεσμα, παρά τις δεσμεύσεις που του επιβάλλει το φυσικό σκληρό υλικό» λέει χαρακτηριστικά.

Στα πρόσωπα των τριών μορφών (Ερμής, Πλούτωνας, Περσεφόνη) αποδίδονται, παρατηρεί, με αξιοθαύμαστο τρόπο τόσο η ένταση όσο και η δραματικότητα της στιγμής. «Εξάλλου, με τη στροφή του κεφαλιού της Περσεφόνης και την κίνηση του χεριού της, αυτήν ακριβώς την καίρια δραματική στιγμή επιδιώκει να αποτυπώσει ο ψηφοθέτης – την απελπισία της, σαν να ζητεί βοήθεια από τον κόσμο των ζωντανών στην πορεία της προς τη Δύση, προς τον Κάτω Κόσμο».

Τα βοτσαλωτά ψηφιδωτά του ελλαδικού χώρου (που προέρχονται από την Ολυνθο, τη Σικυώνα, την Κόρινθο, την Ερέτρια κ.α.) διακρίνονται ήδη από τον όψιμο 5ο αι. π.Χ. και το πρώτο μισό του 4ου από τεχνική και συνθετική πληρότητα. Ομως, όπως τονίζει η κυρία Ατζακά-Ασημακοπούλου, τα ψηφιδωτά των πλούσιων οικιών της Πέλλας είναι που σηματοδοτούν μια νέα φάση εξέλιξης του διακοσμητικού αυτού είδους: οι μορφές αποδίδονται με μεγαλύτερη πλαστικότητα, τα χρώματα είναι περισσότερα και φωτεινότερα, επιχειρούνται φωτοσκιάσεις και προοπτικές αποδόσεις, και γενικά επιδιώκεται ζωγραφικό αποτέλεσμα (αφού όλα αυτά τα στοιχεία είναι κατ’ εξοχήν στοιχεία της ζωγραφικής).

«Στο ίδιο καλλιτεχνικό κλίμα δημιουργεί το έργο του και ο ψηφοθέτης της Αμφίπολης. Το καταλαβαίνει κανείς καλύτερα αν το συγκρίνει π.χ. με την παράσταση της Αρπαγής της Ελένης από τον Θησέα στη λεγόμενη “οικία της Αρπαγής της Ελένης” στην Πέλλα, ένα συγγενικό δηλαδή εικονογραφικό θέμα (αρπαγή). Παρά το γεγονός ότι εκεί υπάρχει διαφορετικό εικονογραφικό πρότυπο, η αντιπαραβολή των δύο έργων εντοπίζει τα ίδια τεχνοτροπικά στοιχεία: την ένταση στην κίνηση και την απόδοση της δραματικότητας της στιγμής· την προσοχή στο χρώμα· την αίσθηση του βάθους και τις φωτοσκιάσεις» επισημαίνει.

Μια άλλη σημαντική καινοτομία στα ψηφιδωτά των οικιών της Πέλλας είναι η τάση των ψηφοθετών, προκειμένου να περιορίσουν την ασυνέχεια του φυσικού υλικού (του βότσαλου), να πειραματίζονται με διάφορα τεχνητώς κομμένα υλικά (όπως στρογγυλές ψηφίδες, λεπτές ελικοειδείς ταινίες από ψημένο πηλό και λεπτά μολύβδινα ελάσματα), επιτυγχάνοντας έτσι να αποδώσουν καλύτερα τα περιγράμματα και τις λεπτομέρειες. «Το χαρακτηριστικό αυτό δεν φαίνεται να υπάρχει στο ψηφιδωτό της Αμφίπολης – και το επισημαίνω με μεγάλη επιφύλαξη, εφόσον δεν έχω δει το ψηφιδωτό» λέει.

Στο ψηφιδωτό της Αμφίπολης η απόδοση της προοπτικής και της τρίτης διάστασης είναι ιδιαίτερα εμφανής στις μορφές του Ερμή και της Περσεφόνης, «καθώς αυτές κινούνται με ορμή και αντιθετικά. Η προοπτική αυτή απεικόνιση επιτυγχάνεται με τις διάφορες συνιζήσεις των σωμάτων, τις αλληλοκαλύψεις τους, τις ελαφρές φωτοσκιάσεις, την αλλαγή των χρωματικών τόνων».

Οταν ζητήσαμε από την κυρία Ατζακά-Ασημακοπούλου να επιχειρήσει κάποια υπόθεση για το «γαλάζιο» μάτι του αλόγου στο άρμα του Πλούτωνα, απέφυγε οποιοδήποτε σχόλιο. Στο μεταξύ, δεν λείπουν εκείνοι που έχουν σπεύσει να δουν μια «ιδιαιτερότητα», συνδέοντας με κάποιες αναφορές περί γαλάζιων ματιών του Μεγάλου Αλέξανδρου ή περί διχρωμίας των ματιών του αλόγου του, του Βουκεφάλα.

Οι ψηφοθέτες-καλλιτέχνες

Από την εποχή της ακμής του βοτσαλωτού ψηφιδωτού γνωρίζουμε έναν μόνον ψηφοθέτη, τον Γνώσι. Αυτός υπογράφει («Γνώσις επόησεν») το ψηφιδωτό με το κυνήγι του ελαφιού, το οποίο κοσμούσε τον ανδρώνα της «οικίας της Αρπαγής της Ελένης» στην Πέλλα. Τα μέσα του 3ου π.Χ. αιώνα σηματοδοτούν τη σπουδαιότερη φάση στην εξέλιξη της διακοσμητικής τέχνης του ψηφιδωτού, με την εισαγωγή της τεχνικής της κομμένης ψηφίδας, γνωστής με τον όρο «opus tessellatum» (από τη λέξη tessella ή tessera, δηλαδή πετρούλα κομμένη από τις τέσσερις πλευρές). Σε ψηφιδωτά αυτής της τεχνικής, που φθάνουν σε υψηλότατο σημείο ακμής στα όψιμα ελληνιστικά χρόνια, βρίσκουμε συχνότερα υπογραφές ψηφοθετών. Οι σημαντικότεροι προέρχονται από την Αλεξάνδρεια, την Πέργαμο, τη Δήλο και την Πομπηία.

Οι αρχαιολόγοι μπροστά στο μυστικό του τρίτου θαλάμου

Ο Άντριου Τσαγκ θεωρεί πιο πιθανό το ενδεχόμενο στον τάφο να βρίσκεται η Ολυμπιάδα, από τη στιγμή που οι αρχαιολόγοι ανακάλυψαν τις Σφίγγες και τα γυναικεία αγάλματα των Καρυάτιδων στο εσωτερικό.

Το παγκόσμιο «παραλήρημα» με τα εντυπωσιακά ευρήματα του τάφου της Αμφίπολης συνεχίζεται, παράλληλα με τις θεωρίες για το ποιος είναι θαμμένος στο λόφο Καστά.

«Νερό στο μύλο» της επιστημονικής -και όχι μόνο- αντιπαράθεσης έρχεται να ρίξει το Discovery, το οποίο φιλοξενεί στην ιστοσελίδα του, την άποψη ότι το ψηφιδωτό με την αρπαγή της Περσεφόνης από τον Πλούτωνα, αφενός δείχνει το ποιος είναι θαμμένος στον τάφο και αφετέρου αποτελεί, σύμφωνα και με τον τίτλο του δημοσιεύματος, το καλύτερο πορτραίτο του Μεγάλου Αλεξάνδρου που έχει βρεθεί μέχρι σήμερα.

Φιλοξενεί επίσης δηλώσεις του αιγυπτιολόγου και διάσημου Βρετανού συγγραφέα, Αντριου Τσαγκ, που αναλύει γιατί το εντυπωσιακό ψηφιδωτό που ήρθε στο φως είναι το πιο καλό πορτραίτο του μεγάλου στρατηλάτη!

Ο Τσαγκ θεωρεί πιο πιθανό το ενδεχόμενο στον τάφο να βρίσκεται η Ολυμπιάδα, από τη στιγμή που οι αρχαιολόγοι ανακάλυψαν τις Σφίγγες και τα γυναικεία αγάλματα των Καρυάτιδων στο εσωτερικό του τάφου.

Σύμφωνα με τον ίδιο το συγγραφέα του βιβλίου «Αναζητώντας τον τάφο του Μεγάλου Αλεξάνδρου», «το ψηφιδωτό απεικονίζει τον Ερμή, τον Πλούτωνα και την Περσεφόνη. Στην πραγματικότητα η αναπαράσταση της αρπαγής της Περσεφόνης έχει ανθρώπινες αντιστοιχίες» λέει και υποστηρίζει ότι ο Ερμής είναι ο Αλέξανδρος, ο Πλούτωνας ο Φίλιππος Β’ και η Περσεφόνη η Ολυμπιάδα.

«Πιστεύω ότι η Περσεφόνη αναπαριστά το πρόσωπο της γυναίκας που είναι θαμμένη στον τάφο, η οποία οδηγείται στον κάτω κόσμο. Αυτό σημαίνει ότι πρόκειται για κάποια σημαντική βασίλισσα της Μακεδονίας, η οποία πέθανε κάπου ανάμεσα στο 325-300 π.Χ. πιθανότατα στην Αμφίπολη, οπότε μπορούμε να υποθέσουμε ότι πρόκειται για την Ολυμπιάδα ή τη Ρωξάνη» εξηγεί.

Ο Άντριου Τσαγκ στέκεται και στο γεγονός πως η Περσεφόνη στο ψηφιδωτό απεικονίζεται κοκκινομάλλα. Και αυτός είναι ένας ακόμη λόγος που τον κάνει να πιστεύει πως πρόκειται για την Ολυμπιάδα.

«Η Ρωξάνη, η σύζυγος του Μεγάλου Αλεξάνδρου, προερχόταν από την περιοχή του σημερινού Αφγανιστάν, κάτι που καθιστά εξαιρετικά σπάνια την πιθανότητα να είναι στην πραγματικότητα κοκκινομάλλα. Στον αντίποδα, η Ολυμπιάδα προερχόταν από τους Μολοσσούς της Ηπείρου, όπου τα κόκκινα μαλλιά ήταν κάτι το συνηθισμένο» τονίζει.

Σύμφωνα με τον Τσαγκ, τα άλλα δυο πρόσωπα του ψηφιδωτού είναι τα εξής: «Ο Πλούτωνας μοιάζει με τον Φίλιππο Β’. Είναι εστεμμένος σαν βασιλιάς και έχει γυρισμένη τη δεξιά πλευρά του κεφαλιού του: το δεξί μάτι του Φιλίππου ήταν παραμορφωμένο εξαιτίας μιας πληγής από βέλος κατά τη διάρκεια της πολιορκίας της Μεθώνης 356 π.Χ., οπότε η δεξιά πλευρά του προσώπου του δεν μπορούσε να εμφανίζεται».

«Είναι τεράστια ειρωνεία να απεικονίζεται ο Φίλιππος στο ψηφιδωτό ως εκείνος που μεταφέρει τη Ρωξάνη στον κάτω κόσμο» υπογραμμίζει, «καθώς υπάρχουν αρκετές φήμες που θέλουν την Ολυμπιάδα να είχε σχέση με τη δολοφονία του».

«Όσον αφορά στον Ερμή, εμφανίζεται με μια συγκεκριμένη κίνηση, δράμα και φροντίδα. Σχεδόν κλέβει την παράσταση. Αν πρέπει να το προσωποποιήσουμε θα έπρεπε να είναι ένα πρόσωπο κοντά στη βασίλισσα» λέει ο Τσαγκ και παρατηρεί πως στο ψηφιδωτό ο Φίλιππος απεικονίζεται σχεδόν στην ηλικία του θανάτου του (77 ετών), ενώ ο Ερμής δείχνει περίπου 20 ετών.

Και διερωτάται: «Ποιος ήταν 20 ετών όταν πέθανε η Ρωξάνη; Η απάντηση σαφής: ο Μέγας Αλέξανδρος».

[youtube]https://www.youtube.com/watch?feature=player_detailpage&v=gJ0Uw1xbEqE[/youtube]

Την επέτειο του Μακεδονικού Αγώνα τίμησαν σήμερα στον καθεδρικό ναό του Αποστόλου Παύλου στρατιωτικές και πολιτικές αρχές του τόπου.

[youtube]https://www.youtube.com/watch?feature=player_detailpage&v=FJy346Z9UUg&list=TL6_vYoiMQiJ1lSoK8N7mdY_cU0OdqPdSk[/youtube]

102 χρόνια συμπληρώθηκαν χθες από την απελευθέρωση του νησιού της Θάσου από τον Τουρκικό ζυγό το 1912.

Όπως κάθε χρόνο λοιπόν έτσι και φέτος ο Δήμος Θάσου φρόντισε να γιορτάσει με ιδιαίτερη λαμπρότητα την επέτειο της απελευθέρωσης αυτήν την φορά στον Πρίνο, καθώς κάθε χρόνο ο εορτασμός της απελευθέρωσης γίνεται σε διαφορετικό μέρος του νησιού. Παρόντες στους εορτασμούς ο δήμαρχος Θάσου Κώστας Χατζηεμμανουήλ, ο βουλευτής ΝΔ Καβάλας Γιάννης Πασχαλίδης, ο πρόεδρος του περιφερειακού συμβουλίου Κώστας Αντωνιάδης, και ο αντιπεριφερειάρχης Αγροτικής Οικονομίας Σωτήρης Παπαδόπουλος.

Αρχικά η τελετή ξεκίνησε με επιμνημόσυνη δέηση υπέρ των πεσόντων της απελευθέρωσης του νησιού.

Ακολούθησε η κατάθεση στεφάνων από τους επισήμους του παρευρισκόμενους πολιτικούς άρχοντες αλλά και τις στρατιωτικές αρχές του νομού.

Ακολούθησε παρέλαση μαθητών των σχολείων στους δρόμους του Πρίνου ενώ οι εορτασμοί ολοκληρώθηκαν με παραδοσιακούς χορούς των πολιτιστικών συλλόγων του νησιού.

[youtube]https://www.youtube.com/watch?feature=player_detailpage&v=fbuDJ_AFxpc&list=TL6_vYoiMQiJ1lSoK8N7mdY_cU0OdqPdSk[/youtube]

Με μία πολύπλευρη εκδήλωση με χορό, τραγουδί, αφηγήσεις αλλά και ιστορικές αναφορές αποφάσισε η Θασιακή Ένωση Καβάλας να τιμήσει την επέτειο των 102 χρόνων από την απελευθέρωση της Θάσου από τον τουρκικό ζυγό.

Η εκδήλωση έλαβε χώρα στο αμφιθέατρο του Διοικητηρίου Καβάλας και άνοιξε με τον πρόεδρο της Θασιακής Ένωσης Νίκο Τσιλογεώργη να εξηγεί την σημασία της επετείου αλλά και να κάνει μία ανάγνωση ιστορικών αναφορών της εποχής για την ημέρα της απελευθέρωσης του νησιού. Ακολούθησαν παραδοσιακοί χοροί και τραγούδια από τα χορευτικά τμήματα.

[youtube]https://www.youtube.com/watch?feature=player_detailpage&v=YKSE6Rrk5M0&list=TL6_vYoiMQiJ1lSoK8N7mdY_cU0OdqPdSk[/youtube]

Με μία πολύπλευρη εκδήλωση με χορό, τραγουδί, αφηγήσεις αλλά και ιστορικές αναφορές αποφάσισε η Θασιακή Ένωση Καβάλας να τιμήσει την επέτειο των 102 χρόνων από την απελευθέρωση της Θάσου από τον τουρκικό ζυγό. Η εκδήλωση έλαβε χώρα στο αμφιθέατρο του Διοικητηρίου Καβάλας και άνοιξε με τον πρόεδρο της Θασιακής Ένωσης Νίκο Τσιλογεώργη να εξηγεί την σημασία της επετείου αλλά και να κάνει μία ανάγνωση ιστορικών αναφορών της εποχής για την ημέρα της απελευθέρωσης του νησιού. Ακολούθησαν παραδοσιακοί χοροί και τραγούδια από τα χορευτικά τμήματα.

102 χρόνια συμπληρώθηκαν χθες από την απελευθέρωση του νησιού της Θάσου από τον Τουρκικό ζυγό το 1912.

Όπως κάθε χρόνο λοιπόν έτσι και φέτος ο Δήμος Θάσου φρόντισε να γιορτάσει με ιδιαίτερη λαμπρότητα την επέτειο της απελευθέρωσης αυτήν την φορά στον Πρίνο, καθώς κάθε χρόνο ο εορτασμός της απελευθέρωσης γίνεται σε διαφορετικό μέρος του νησιού. Παρόντες στους εορτασμούς ο δήμαρχος Θάσου Κώστας Χατζηεμμανουήλ, ο βουλευτής ΝΔ Καβάλας Γιάννης Πασχαλίδης, ο πρόεδρος του περιφερειακού συμβουλίου Κώστας Αντωνιάδης, και ο αντιπεριφερειάρχης Αγροτικής Οικονομίας Σωτήρης Παπαδόπουλος.

Αρχικά η τελετή ξεκίνησε με επιμνημόσυνη δέηση υπέρ των πεσόντων της απελευθέρωσης του νησιού.

Ακολούθησε η κατάθεση στεφάνων από τους επισήμους του παρευρισκόμενους πολιτικούς άρχοντες αλλά και τις στρατιωτικές αρχές του νομού.

Ακολούθησε παρέλαση μαθητών των σχολείων στους δρόμους του Πρίνου ενώ οι εορτασμοί ολοκληρώθηκαν με παραδοσιακούς χορούς των πολιτιστικών συλλόγων του νησιού.

[youtube]https://www.youtube.com/watch?feature=player_detailpage&v=fbuDJ_AFxpc&list=TL6_vYoiMQiJ1lSoK8N7mdY_cU0OdqPdSk[/youtube]

ΓΝΩΣΙΣ ΕΠΟΗΣΕΝ

Ο περίφημος ψηφιδογράφος των πλούσιων οικιών της Πέλλας, ο Γνώσις, που υπογράφει μάλιστα ένα ψηφιδωτό του, φαίνεται πως είναι ο καλλιτέχνης και του εκπληκτικού ψηφιδωτού του μεγάλου Μακεδονικού Τάφου της Αμφίπολης, όπως προκύπτει από τη σύγκριση των παραστάσεων και της τεχνικής τους, όσο και από την χρονολόγηση, που είναι ταυτόσημη, του τελευταίου τετάρτου του 4ου αι. π.Χ.!

Ψηφιδωτό με υπογραφή «Γνώσις επόησεν», «Οικία αρπαγής της Ελένης» Πέλλα, 325 – 300 π.Χ.

Στην λεγόμενη «Οικία αρπαγής της Ελένης» στην Πέλλα, δίπλα στο Νομισματοκοπείο της πόλης (το δεύτερο ήταν στην Αμφίπολη) υπάρχουν εξαιρετικά ψηφιδωτά δάπεδα όπως «το κυνήγι του ελαφιού» από τον Μέγα Αλέξανδρο και τον Ηφαιστίωνα, το οποίο και φέρει την υπογραφή του έξοχου ψηφιδοθέτη του: «Γνώσις επόησεν»! Κάτι που είναι πρωτόγνωρο και εντυπωσιακό μαζί και δείχνει όχι μόνο πόσο ξεχωριστός ήταν ο καλλιτέχνης, αλλά και πόσο διάσημος!

Στην ίδια πολυτελέστατη οικία που απλώνεται σε έκταση 2.350 τ.μ., υπάρχει όμως στην ευρύχωρη αίθουσα συμποσίων και το επίσης περίτεχνο, μεγάλο και πολυσύνθετο ψηφιδωτό της «Αρπαγής της Ελένης» από τον Θησέα με τη βοήθεια του ηνίοχου Φόρβα, που είναι έργο του ίδιου καλλιτέχνη και περιλαμβάνει και αυτό ονόματα στο πάνω μέρος, εξηγώντας έτσι ποια είναι τα εικονιζόμενα πρόσωπα: «Φόρβας, Θησεύς, Ελένη, Δηιάνειρα».

ΙΔΙΟΙ ΜΑΙΑΝΔΡΟΙ ΚΑΙ ΕΠΟΧΗ

  Το παραπάνω ψηφιδωτό της «Αρπαγής της Ελένης» στην Πέλλα, έχει τον ίδιο ακριβώς μαίανδρο με το ψηφιδωτό του μεγάλου Μακεδονικού Τάφου της Αμφίπολης, το οποίο επίσης χρονολογείται στην ίδια ακριβώς εποχή 325 – 300 π.Χ., κοντά στον θάνατο του Μεγάλου Αλεξάνδρου και μετά, στα χρόνια δηλαδή Αντιπάτρου, Κασσάνδρου και της διαπάλης των Εταίρων!

Ψηφιδωτό της «Αρπαγής της Ελένης» από τον Θησέα στην ίδια «Οικία αρπαγής της Ελένης», Πέλλα, 325 – 300 π.Χ.

Το ψηφιδωτό της «Αρπαγής της Περσεφόνης» στην Αμφίπολη μέχει τον ίδιο ακριβώς μαίανδρο της με εκείνο της «Αρπαγής της Ελένης» στην Πέλλα

ΙΔΙΑ ΑΛΟΓΑ

Εκτός από τον πανομοιότυπο μαίανδρο και την ίδια εποχή του τελευταίου τετάρτου του 4^ου αι. π.Χ., όμοια είναι και τα άλογα των δύο ψηφιδωτών Πέλλας και Αμφίπολης, με τα ίδια χρώματα, χαρακτηριστικά, κινήσεις κεφαλών και ποδιών, ακόμη και τα ίδια ακριβώς χαλινάρια, που μαρτυρούν ότι «Γνώσις επόησεν»!

Το ίδιο χέρι έχει φτιάξει τα άλογα Πέλλας και Αμφίπολης με τα ίδια ακριβώς χαρακτηριστικά, χρώματα, κινήσεις και χαλινάρια

Όμοιες είναι εξάλλου και οι ψηφίδες και η τεχνική γενικά των δύο ψηφιδωτών, η ομορφιά, η χάρη και η ζωντάνια τους, που δείχνουν το ίδιο αξεπέραστο χέρι του ονομαστού καλλιτέχνη της Πέλλας!

ασυμβίβαστα για το Όνομα, τον Ελληνισμό και την Ιστορία μας

Η ΠΑΓΚΟΣΜΙΑ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΜΑΚΕΔΟΝΙΚΟΥ ΑΓΩΝΑ

3.500.000 ΜΑΚΕΔΟΝΕΣ ΤΟΥ ΚΟΣΜΟΥ

έτοιμοι για όλα 

Το ερώτημα σχετικά με τη χρονολόγηση του τύμβου Καστά στην Αμφίπολης για το αν είναι μακεδονικός ή ρωμαϊκός επαναφέρει σε άρθρο του ο Τζέιμς Ρομ, καθηγητής Κλασσικών Σπουδών του Bard College και συγγραφέας του βιβλίου «Το φάντασμα στο θρόνο: Ο Θάνατος του Μ.Αλεξάνδρου και ο πόλεμος για το Στέμμα και την Αυτοκρατορία.

Σε άρθρο του με τίτλο «Ο τύμβος της Αμφίπολης φέρνει εκπληκτικά ευρήματα, αλλά το μυστήριο παραμένει», αναφέρει ότι «Τα αρχαιολογικά ευρήματα στον τύμβο της Αμφίπολης μπορεί να χρονολογούνται στην εποχή του Μεγάλου Αλεξάνδρου. Αυτά τα νέα απολαμβάνουν οι νεοέλληνες. Αλλά αν ο τύμβος είναι ρωμαϊκός;»

«Με την οικονομία κατακερματισμένη και την κυβέρνηση επισφαλή, οι Έλληνες εύχονται ο Μέγας Αλέξανδρος -ή έστω η μητέρα του, ο γιος του ή ένας από τους στρατηγούς του- να έρθει να τους σώσει. Η Ελλάδα τρέφει μεγάλες ελπίδες ότι ο τεράστιος τύμβος που ανασκάπτεται στην Αμφίπολη φιλοξενεί έναν από αυτούς τους αρχαίους Μακεδόνες. Αλλά όταν αποκαλυφθούν οι εσωτερικοί θάλαμοι, κάτι που θα γίνει τις επόμενες εβδομάδες, μπορεί να υπάρξουν απογοητεύσεις», σημειώνει ο Ρομ.

«Μέχρι στιγμής από τον τύμβο της Αμφίπολης έχουν έρθει στο φως καλλιτεχνικά θαύματα, καθώς και η εικασία ότι ο ένοικος ή οι ένοικοί του είναι υψηλές προσωπικότητες. Την περασμένη εβδομάδα ένα εντυπωσιακό ψηφιδωτό που αποτυπώνει μία μυθολογική σκηνή αρπαγής: ο Άδης, οδηγώντας ένα άρμα, τραβά τη θεά Περσεφόνη στο βασίλειο του Κάτω Κόσμου, ενώ ο θεός Ερμής καθοδηγεί τα άλογα του άρματος. Με έναν ακόμη κυκλικό σημείο να λείπει (αλλά πιθανώς αποκαλύψιμο), αυτό το μωσαϊκό είναι ξεκάθαρα ένα αριστούργημα, όπως και οι γλυπτές Καρυάτιδες που φρουρούν την είσοδο του θαλάμου», προσθέτει ο καθηγητής.

Συνεχίζοντας το άρθρο του, αναφέρει: «αν και αυτά τα ευρήματα έχουν εντυπωσιάσει όλον τον κόσμο και το ελληνικό έθνος, λίγα έχουν πει για το τι μπορεί να κρύβεται πίσω από τον μη αποκαλυφθέντα ακόμη τοίχο πίσω από την τέταρτη θύρα. Και το μωσαϊκό και οι Καρυάτιδες έχουν εγείρει τα ερωτήματα όπως αν το κτίσμα χρονολογείται την εποχή των διαδόχων του Μ.Αλεξάνδρου -το τελευταίο τέταρτο του 4ου πΧ αιώνα- ή ακόμη ότι μπορεί να είναι ρωμαϊκός παρά ελληνικός».

«Η χρονολόγηση ενός αρχαίο μνημείου δεν είναι συχνά εύκολη, ειδικά αν δεν υπάρχουν επιγραφές ή εύκολα χρονολογήσιμα αντικείμενα, όπως νομίσματα ή αγγεία. Τέτοια στοιχεία ακόμη δεν έχουν ανακοινωθεί από την ανασκαφική ομάδα της Αμφίπολης, με επικεφαλής την Κατερίνα Περιστέρη. Η κ.Περιστέρη έχει ισχυριστεί με σθένος ότι ο τάφος τοποθετείται στο τελευταίο τέταρτο του 4ου πΧ αιώνα, την ταραγμένη εποχή που ακολούθησε τις κατακτήσεις του στην Ασία και τον ξαφνικό θάνατό του το 323 πΧ, αλλά δεν έχει πει γιατί το πιστεύει αυτό. Σε πρόσφατη συνέντευξή της, η κ.Περιστέρη απάντησε οργισμένα σε όσους αμφισβήτησαν αυτή τη χρονολόγηση, υπονοώντας ότι έχει στηριχθεί σε αποδείξεις που για άγνωστο λόγο δεν έχει αποκαλύψει μέχρι στιγμής», υπογραμμίζει ο Ρομ.

«Ενας από αυτούς τους αμφισβητίες είναι η Όλγα Παλαγγιά, καθηγήτρια Αρχαιολογίας στο Πανεπιστήμιο Αθηνών. Μετά την ανακάλυψη των Καρυάτιδων, τον περασμένο μήνα, η Παλαγγιά, ειδική στην ιστορία της αρχαίας γλυπτικής, υποστήριξε ότι δεν έχουν σμιλευτεί από Έλληνες ή Μακεδόνες της αλεξανδρινής εποχής, αλλά από Ρωμαίους σε μεταγενέστερο χρόνο μιμούμενοι τους Έλληνες προκατόχους τους. Το ψηφιδωτό υπολογίζει ότι είναι έργο του 1ου παρά του 4ου αιώνα πΧ. Κατά την άποψή της ο τύμβος της Αμφίπολης δεν μπορεί να φιλοξενεί Μακεδόνα ένοικο, αλλά ίσως να αποτελεί μνημείο κάποιας ρωμαϊκής στρατιωτικής νίκης στην περιοχή, πιθανώς στους Φιλίππους, μία περιοχή κοντά στην Αμφίπολη, και όπου μετά τη δολοφονία του Ιούλιου Καίσαρα, ο Οκταβιανός νίκησε το στρατό του Βρούτου και του Κάσιου», τονίζει.

«Αν η χρονολόγηση της Παλαγγιά αποδειχθεί σωστή, το εύρημα της Αμφίπολης θα παραμείνει αναμφισβήτητα εξέχουσας σημασίας, ωστόσο το ελληνικό εθνικό συναίσθημα που θα έχει προκαλέσει η ανασκαφή θα είναι βαθιά απογοηετυτικό. Η ιδέα ότι ο τύμβος συνδέεται με τον Μέγα Αλέξανδρο, τον ηρωικό ηγέτη που συνεχίζει να εμπνέει υπερηφάνεια ακόμη και σήμερα τους Έλληνες, έχει περίοπτη θέση στις ανακοινώσεις και τις συνεντεύξεις Τύπου των ανασκαφέων. Κορυφαίοι κυβερνητικοί αξιωματούχοι, συμπεριλαμβανομένου και του Έλληνα πρωθυπουργού, Αντώνη Σαμαρά, έχουν επισκεφθεί την Αμφίπολη και έχουν ισχυριστεί ότι είναι ένα μνημείο προς τιμήν του ελληνικού και όχι του ρωμαϊκού πολιτισμού», λέει ο Ρομ.

«Αλλά τώρα υπάρχει ένα μεγάλο στοίχημα για το τι θα αποκαλυφθεί στους κύριους θαλάμους του τάφου, πιθανώς ακριβώς πίσω από τον προσφάτως εκκαθαρισμένο τρίτο προθάλαμο. Ένα έθνος βασανισμένο από τα οικονομικά δεινά και την πολιτική αβεβαιότητα μπορεί να λάβει μία ανύψωση της αυτοπεποίθησής του, μία υπενθύμιση ενός ενδόξου παρελθόντος, όταν οι βασιλιάδες του κυβερνούσαν σχεδόν όλον τον κόσμο. Ή μπορεί να δουν μία απόδειξη της παρακμής που ακολούθησε, τους αιώνες μετά τον Μέγα Αλέξανδρο, όταν οι Έλληνες αποτέλεσαν στόχο εισβολής των “βάρβαρων” Ρωμαίων. Η ιστορική έρευνα ήταν πάντα πολιτικοποιημένη στην περιοχή του Αιγαίου, αλλά τα ερωτήματα γύρω από την Αμφίπολη, που ελπίζουμε να απαντηθούν τις επόμενες λίγες εβδομάδες, έχουν φέρει την πολιτική της αρχαιολογίας σε άλλο επίπεδο», καταλήγει.

[youtube]https://www.youtube.com/watch?feature=player_detailpage&v=gJ0Uw1xbEqE[/youtube]

[youtube]https://www.youtube.com/watch?feature=player_detailpage&v=Js7KBBek_G0&list=TLOQ9EBMD2cGMxQECHQFQYA8XRK6mHvWSU[/youtube]

Με… ραντεβού μπορεί να επισκεφτεί κανείς τον Μακεδονικό Τάφο που βρίσκεται στην ορεινή Ξάνθη και πρόκειται για ένα πραγματικό στολίδι, όμοιο του οποίου δεν υπάρχει στη Θράκη, καθώς δεν υπάρχει η δυνατότητα παρουσίας φύλακα σε μόνιμη βάση!

Πρόκειται για πρόβλημα γνωστό εδώ και καιρό, το οποίο αποδίδεται στην έλλειψη προσωπικού που δεν δίνει τη δυνατότητα το αρχαιολογικό στολίδι της ορεινής περιοχής να παραμένει σε μόνιμη βάση διαθέσιμο προς το κοινό, ενώ όσοι επιθυμούν να γνωρίσουν από κοντά τον Μακεδονικό Τάφο θα πρέπει να επικοινωνήσουν με την ΛΑ’ ΕΚΠΑ Ξάνθης ώστε να διατεθεί προσωπικό για να ανοίξει ο χώρος και να πραγματοποιηθεί η ξενάγηση.

“Ο τάφος είναι σε μια πολύ καλή κατάσταση. Υπάρχει ένας υπάλληλος της υπηρεσίας αλλά δεν είναι δυνατόν να είναι αποκλειστικά στη φύλαξη του εν λόγω μνημείου. Οι ενδιαφερόμενοι μπορούν να πάρουν τηλέφωνο για να ανοίξει το μνημείο και να μπορέσουν να το επισκεφτούν” τονίζει η κα Κυριακή Χατζηπροκοπίου, αρχαιολόγος της ΛΑ’ ΕΚΠΑ, τονίζοντας πως “στη Θράκη υπάρχουν 6 τάφοι μακεδονικού τύπου, απλά αυτός της Ξάνθης είναι ο μεγαλύτερος ο πιο καλοδιατηρημένος και ο πιο επιμελημένος τάφος σε σχέση με τους υπόλοιπους που έχουν βρεθεί”.

Ανοίγει την Κυριακή για το κοινό!

Στο πλαίσιο της εβδομάδας δράσεων και ευαισθητοποίησης της κοινής γνώμης στο έργο και την προσφορά της Αρχαιολογικής Υπηρεσίας που διοργανώνει ο Σύλλογος Ελλήνων Αρχαιολόγων ο Μακεδονικός Τάφος θα ανοίξει τις πόρτες του για το κοινό το πρωί της Κυριακής στις 11.00 οπότε και θα πραγματοποιηθεί ξενάγηση, ενώ ταυτόχρονα θα διανεμηθεί έντυπο ενημερωτικό υλικό για το μνημείο.

“Για τρίτη συνεχόμενη χρονιά διοργανώνεται η εβδομάδα που είναι αφιερωμένη στην προβολή του πολύπλευρου έργου που επιτελεί η Αρχαιολογική Υπηρεσία, το οποίο είναι λίγο γνωστό προς το ευρύ κοινό” σημειώνει η κα Χατζηπροκοπίου.

Λίγα λόγια για τον τάφο

Ο Μακεδονικός Τάφος έχει ανακαλυφθεί στις δεκαετίες του ’50 βόρεια των Κομνηνών. Σύμφωνα με τους Αρχαιολόγους ο Τάφος χρονολογικά τοποθετείται στην χρονική περίοδο 200-150 π.χ. Αποτελείται από εσωτρικό δρόμο, προθάλαμο και θάλαμο που είναι σκεπασμένη με καμάρες.

Είναι κτισμένος με γωνιόλιθους από εγχώριο μάρμαρο σύμφωνα με το ψευδοϊσοδομικό σύστημα. Οι πόρτες των προθαλάμων και θαλάμων έχουν μονολιθικές παραστάδες και υπέρθυρο, ενώ τα δάπεδα τους καλύπτονται από μαρμάρινες πλάκες. Ο προθάλαμος έχει πλάτος 3,13 μέτρα και μήκος 2,12 μέτρα. Η θύρα προς το νεκρικό θάλαμο έκλεινε με 2 μεγάλα θυρόφυλλα.

Ο Μακεδονικός Τάφος των Κομνηνών είναι ο καλύτερα σωζόμενος και ο πιο εντυπωσιακός, από όσους έχουν ανακαλυφθεί μέχρι σήμερα στη Θράκη. Κατά διαστήματα γίνονται ανασκαφές στη γύρω περιοχή όχι όμως οργανωμένες και εκτεταμένες για να αποκαλυφθούν οικισμοί. Το 1993 βρέθηκαν ειδώλια και αγαλματίδια, τελετουργικά όργανα, που πιθανότατα προέρχονται από το ιερό του Ασκληπιού.

Ψηφίδα προς ψηφίδα συνθέτουν το κενό στο ψηφιδωτό

Η πολυαναμενόμενη αποκάλυψη του τρίτου προσώπου του ψηφιδωτού που είχε στρέψει όλα τα βλέμματα χθες στην Αμφίπολη και ανέδειξε τελικά την Περσεφόνη μάγεψε τα διεθνή μέσα ενημέρωσης, τα οποία παρακολουθούν με ενδιαφέρον το ανασκαφικό έργο της ομάδας της Κατερίνας Περιστέρη στον τύμβο Καστά.

«Έκπληξη! Το μωσαϊκό της Αμφίπολης δείχνει μία θεά να πηγαίνει στον Άδη» είναι ο τίτλος που δίνει το NBC News. «Η νέα αποκάλυψη στο ψηφιδωτό δάπεδο του μυστηριώδους ελληνικού τύμβου δείχνει τον Άδη (θεό Πλούτωνα) να τραβά την απρόθυμη νύφη Περσεφόνη στον Κάτω Κόσμο», σημειώνει το δίκτυο επικαλούμενο τις ανακοινώσεις των αρχαιολόγων.

«Όταν το καλλιτέχνημα αποκαλύφθηκε για πρώτη φορά λίγες ημέρες πριν ήταν ορατό μόνο ένα μέρος της σκηνής. Το μωσαϊκό έδειχνε τον θεό Ερμή, αγγελιοφόρο του 12θέου και γιο του Δία, με ένα φαρδύ καπέλο, μπροστά από ένα άρμα με δύο άλογα, το οποίο οδηγούσε ένας γενειοφόρος άνδρας. Αλλά όταν έφυγε περισσότερο χώμα, αποκαλύφθηκε μία τρίτη φιγούρα: μία γυναίκα με υψωμένο το χέρι της με έκφραση απόγνωσης», συμπληρώνει.

«Οι Αρχαιολόγοι και το ελληνικό υπ. Πολιτισμού είπαν ότι τώρα ξεκάθαρα το μωσαϊκό απεικονίζει τη σκηνή της Αρπαγής της Περσεφώνης, η οποία αποκαλείται και βιασμός της Περσεφόνης», τονίζει το δίκτυο.

Το δίκτυο παραθέτει και τις δηλώσεις της Κατερίνας Περιστέρη, η οποία είπε ότι ο τύμβος ανήκει σε μία πολύ σημαντική προσωπικότητα.

Το ψηφιδωτό στον ελληνικό τάφο απεικονίζει την Αρπαγή της Περσεφόνης επισημαίνει το Discovery, προσθέτοντας ότι οι αρχαιολόγοι αφαιρώντας περισσότερο χώμα από το πάτωμα του ταφικού συμπλέγματος της Αμφίπολης αποκάλυψαν τον τρίτο χαρακτήρα της μωσαϊκής σύνθεσης που επιβεβαιώνει τη σκηνή της Αρπαγής.

«Αν και διατυπώθηκαν διάφορες απόψεις που υπέθεταν ότι ο γενειοφόρος, δαφνοστεφής άνδρας που οδηγεί το άρμα μπορεί να ήταν ο “ένοικος” του τύμβου, τελικά η σκηνή της Αρπαγής δείχνει ότι ο άνδρας είναι ο Πλούτωνας, ο Άρχοντας του Κάτω Κόσμου, που απήγαγε την Περσεφόνη, σύμφωνα με την ελληνική μυθολογία», συμπληρώνει το Discovery.

Παράλληλα, υπογραμμίζει ότι η παράσταση στο μωσαϊκό συνδέει τον τύμβο της Αμφίπολης με τους τάφους της Βεργίνας. Εκεί μία τοιχογραφία δείχνει την ίδια σκηνή στο βασιλικό νεκροταφείο, όπου έχει ταφεί και ο πατέρας του Μεγάλου Αλεξάνδρου, Φίλιππος Β’.

Η Αρπαγή της βασίλισσας του Κάτω Κόσμου αποκαλύφθηκε στο αρχαιοελληνικό μωσαϊκό γράφει το Livescience, ενώ το Γαλλικό Πρακτορείο αναφέρει ότι «το εντυπωσιακό ελληνικό ψηφιδωτό που ανακαλύφθηκε στον τάφο της εποχής του Μεγάλου Αλεξάνδρου απεικονίζει το μύθο της αρπαγής της Περσεφόνης, κόρης του Δία που έγινε βασίλισσα του Κάτω Κόσμου».

Το τηλεγράφημα του Γαλλικού Πρακτορείου αναδημοσίευσε και το ABC News.

Το δίκτυο τονίζει ότι υπάρχουν διάφορες θεωρίες για το ποιος μπορεί να έχει ταφεί στο σύμπλεγμα, από τη Ρωξάνη έως την Ολυμπιάδα, ωστόσο επισημαίνει τις δηλώσεις της κ.Περιστέρι που τόνισε ότι «είναι πολύ νωρίς για να πούμε αν είναι ένας βασιλικός τάφος».

Το Γερμανικό Πρακτορείο με τη σειρά του έκανε λόγο για τη μορφή της Περσεφόνης, τη θεά την οποία αρπάζει ο Πλούτωνας.

«Το υπέροχο ψηφιδωτό με το Θεό Ερμή και το Θεό του Κάτω Κόσμου ήρθε στο φως την περασμένη εβδομάδα. Η νέα λεπτομέρεια δείχνει την Περσεφόνη με τα μαλλιά της να ανεμίζουν και με θλιμμένη έκφραση. ο Άδης, σύμφωνα με την ελληνική μυθολογία, ερωτεύτηκε την περσεφόνη και την έκλεψε από τον κόσμο των ζωντανών», συνεχίζει το πρακτορείο.

Τις αναφορές του Γερμανικού Πρακτορείου για την Αμφίπολη και την πλήρη αποκάλυψη του ψηφιδωτού φιλοξενεί και το Focus στην ηλεκτρονική του έκδοση.

Αναπάντητο το πώς υπήρξε φθορά στο ψηφιδωτό

«Ανοιχτό» για πρώτη φορά το ενδεχόμενο, σύμφωνα με τη Λ. Μενδώνη

Σύμφωνα με το ΥΠΠΟΑ, η παράσταση είναι εκπληκτική όχι μόνον για τον χρωματικό της πλούτο, αλλά και για την τέλεια εκτέλεση του σχεδίου.

Η αρπαγή της Περσεφόνης από τον Πλούτωνα, παρουσία του ψυχοπομπού Ερμή, είναι η εικόνα που αναπαριστά το εντυπωσιακό ψηφιδωτό μεγέθους που αποκαλύφθηκε σε όλο το μεγαλείο του στον τύμβο Καστά της Αμφίπολης.

Η γυναικεία νεανική μορφή, με κόκκινους ανεμίζοντες βοστρύχους, φοράει λευκό χιτώνα που συγκρατείται με κόκκινη λεπτή ταινία στο ύψους του στήθους. Φέρει κόσμημα στον καρπό του αριστερού της χεριού.

Σύμφωνα με το ΥΠΠΟΑ, η παράσταση είναι εκπληκτική όχι μόνον για τον χρωματικό της πλούτο, αλλά και για την τέλεια εκτέλεση του σχεδίου. Στην παράσταση του ψηφιδωτού παρουσιάζεται και η τρίτη διάσταση, ιδιαίτερα στην απεικόνιση του ψυχοπομπού και της Περσεφόνης. Είναι φανερό ότι η παράσταση παραπέμπει και στην αντίστοιχη της αρπαγής της Περσεφόνης, στον λεγόμενο Τάφο της Περσεφόνης, στο βασιλικό νεκροταφείο των Αιγών. Όμως η παράσταση της αρπαγής της Περσεφόνης, στις Αιγές είναι τοιχογραφία. Εδώ, για πρώτη φορά, απαντάται σε βοτσαλωτό ψηφιδωτό, σε ταφικό μνημείο.

Σημειώνεται ότι ο γενειοφόρος άνδρας -εκτός από το στεφάνι- φοράει και κόκκινο ιμάτιο.

Με την αποκάλυψη του ψηφιδωτού δαπέδου δόθηκε η δυνατότητα και για την τελική υποστύλωση του επιστυλίου των Καρυατίδων. Φυσικά, έχουν ήδη ξεκινήσει οι εργασίες προστασίας του ψηφιδωτού οι οποίες συνίστανται:

α. Επικάλυψη με φύλλα φελιζόλ

β. Και πάνω από αυτά ξύλινη επένδυση

Σε ύψος 40 εκ. πάνω από την ξύλινη επένδυση θα μπει το δάπεδο πρόσβασης για τον τέταρτο χώρο, το οποίο θα στηριχτεί στην τρίτη σειρά αντιστήριξης.

Με την τομή που έγινε στο κατεστραμμένο τμήμα του ψηφιδωτού διαπιστώθηκαν οι συνθήκες έδρασης του δαπέδου που είναι οι εξής: Κονίαμα 8-10 εκατοστών ως υπόβαση του ψηφιδωτού, πιο κάτω έχουμε στρώση από κροκάλες πάχους 10-12 εκατοστά, οι οποίες εδράζονται στο φυσικό έδαφος, υπό μορφή σκληρής αργιλώδους άμμου.

Στον τέταρτο χώρο ήτοι στον τρίτο θάλαμο, έχει ολοκληρωθεί η υποστύλωση. Δεν προχώρησαν οι ανασκαφικές εργασίες, επειδή η ομάδα ασχολήθηκε με την αποκάλυψη του ψηφιδωτού.

Να σημειωθεί ότι πρόκειται για την πρώτη φορά που βρίσκεται τέτοια αναπαράσταση σε ψηφιδωτό σε τάφο. Οι διαστάσεις του ψηφιδωτού είναι 4,5 επί 3 μέτρα.

[youtube]http://www.youtube.com/watch?v=NUZ1-bytV2Y&list=TLM_rBjo5GVUsJr7sKkYbAA87p57Xy2y95[/youtube]

Σύμφωνα με πληροφορίες που διαρρέουν από την Αμφίπολη, σήμερα οι εκπρόσωποι των ανασκαφέων θα επιβεβαιώσουν την αποκάλυψη της Περσεφόνης. Κατ” αυτό τον τρόπο θα αποκατασταθεί ολόκληρο το έργο και ο γενειοφόρος αρματηλάτης θα ταυτοποιηθεί με τον θεό του Κάτω Κόσμου, τον Πλούτωνα.

Καθώς απομακρύνεται η επιχωμάτωση από το δεξιό άκρο της περίφημης ψηφιδωτής παράστασης, η οποία ανευρέθηκε στον δεύτερο θάλαμο εντός του Τύμβου Καστά, αναδύεται το σύνολο του έργου. Η ολοκληρωμένη εικόνα του είναι, πάντα κατά τις πληροφορίες του protothema.gr, συγκλονιστική.

Παρόλο που η «σκηνοθεσία» της σύνθεσης είναι πρωτότυπη, με την εμφάνιση της Περσεφόνης αναδεικνύεται ένα εικαστικό θέμα που αποτελούσε κοινό τόπο για τα πολυτελή ταφικά μνημεία της ύστερης αρχαιότητας. Υπενθυμίζεται ότι αντίστοιχη παράσταση βρέθηκε ως τοιχογραφία στη Μεγάλη Τούμπα των Αιγών, στη Βεργίνα.

Ωστόσο, ο Ερμής, ο Πλούτων και η Περσεφόνη, όπως εκτιμούν αρχαιολόγοι, θα πρέπει να συνθέτουν μια εικόνα-προπομπό ενός δεύτερου ψηφιδωτού, ενδεχομένως ακόμη πιο περίτεχνου και εντυπωσιακού, το οποίο θα βρεθεί στο δάπεδο του τρίτου θαλάμου.

Ο συγκεκριμένος χώρος παραμένει επιχωματωμένος, περίπου έως το μισό του ύψους του, πράγμα που σημαίνει ότι οι ερευνητές θα πρέπει να αφαιρέσουν περί τα 4 μέτρα χώματος έως ότου φτάσουν στο δάπεδο. Ταυτόχρονα, κερδίσει έδαφος το σενάριο που υποστηρίζει ότι αυτός ο τρίτος θάλαμος θα είναι και ο τελευταίος του μνημείου.

Η αποκάλυψη του ψηφιδωτού στον χώρο πίσω από τις Καρυάτιδες, προσωρινά μετέθεσε το ενδιαφέρον στις εκπλήξεις που κρύβει ο Τύμβος, παρά στα πάγια και κρίσιμα ερωτήματα που σχετίζονται με αυτόν, δηλαδή το ποιος έχει ταφεί και κατά πόσον ο τάφος έχει συληθεί ή όχι. Ωστόσο, το γεγονός ότι δεν έχουν βρεθεί κτερίσματα, υπολείμματα επίπλωσης ή άλλα κινητά ευρήματα, μάλλον ενισχύει το πιο απαισιόδοξο των σεναρίων, δηλαδή αυτό της τυμβωρυχίας.

Σήμερα αναμένεται να αποκαλυφθούν τα τμήματα του ψηφιδωτού που καλύπτονται από χώματα δεξιά και αριστερά:
Η τοιχογραφία «Η αρπαγή της Περσοφόνης» που αποκαλύφθηκε σε μακεδονικό τάφο στις Αιγές

[youtube]http://www.youtube.com/watch?feature=player_detailpage&v=gJ0Uw1xbEqE[/youtube]

protothema.gr

Την εκτίμηση ότι το τρίτο πρόσωπο του ψηφιδωτού της Αμφίπολης είναι πιθανότητα η Περσεφόνη και ότι ίσως το πτώμα του Μεγάλου Αλεξάνδρου να πήγε κάποτε εκεί, εξέφρασε η Γενική Γραμματέας του Υπουργείου Πολιτισμού, Λίνα Μενδώνη, μιλώντας στον ραδιοφωνικό σταθμό «Παραπολιτικά 90,1».

«Πιθανότατα το τρίτο πρόσωπο στο ψηφιδωτό της Αμφίπολης να είναι γυναίκα και να είναι η Περσεφόνη», ανέφερε η κ. Μενδώνη. «Κι εγώ εκτιμώ ότι είναι μια γυναικεία μορφή και πιθανότατα είναι η Περσεφόνη, ωστόσο μπορεί να έχουμε κάνει και λάθος. Πρέπει να περιμένουμε», πρόσθεσε, σημειώνοντας ότι «τις επόμενες ώρες θα έχει ολοκληρωθεί η παράσταση του ψηφιδωτού. Θα μας βοηθήσει να καταλάβουμε κάτι περισσότερο απ’ όσα μέχρι σήμερα έχουμε αντιληφθεί. Η ανασκαφική έρευνα χρειάζεται χρόνο και όλοι πρέπει να έχουμε υπομονή».

Αναφερόμενη δε στο πρόσωπο που έχει ταφεί στο μεγαλειώδες μνημείο της Αμφίπολης, σημείωσε ότι «είναι πρώιμο να πούμε ότι ο τάφος είναι της οικογένειας του Μεγάλου Αλεξάνδρου και ίσως κάποτε να πήγε κι εκεί το πτώμα του. Δεχόμαστε όλες τις απόψεις, αλλά η ανασκαφή είναι αυτή που θα δώσει τα πραγματικά στοιχεία. Η κάθε ερμηνεία χρειάζεται προσοχή και δεν μπορούμε να την ερμηνεύσουμε αν δεν έχουμε όλα τα δεδομένα».

Κοντά σε απαντήσεις για τον ένοικο του τάφου

Αναμένονται οι αποκαλύψεις από το ψηφιδωτό – Τι αναφέρει ο καθηγητής Μ. Παπανικολάου

«Η Ελλάδα ελπίζει πως η αποκάλυψη του τάφου θα δώσει ζωή στην οικονομία της» τιτλοφορείται το δημοσίευμα

Εκτενές αφιέρωμα στο Λόφο Καστά και τον τύμβο της Αμφίπολης έκανε το αμερικανικό δίκτυο CNN, ενόσω οι αρχαιολόγοι συνεχίζουν με γοργούς ρυθμούς να αποκαλύπτουν στοιχεία και νέα ευρήματα από τις ανασκαφικές εργασίες.

«Η Ελλάδα ελπίζει πως η αποκάλυψη του τάφου θα δώσει ζωή στην οικονομία της» τιτλοφορείται το άρθρο, που κάνει αναφορά στην τελευταία ανακάλυψη των αρχαιολόγων, του ψηφιδωτού δαπέδου μεγάλων διαστάσεων, κάνοντας λόγο για «αξιόλογα ευρήματα στο μεγαλύτερο τάφο που βρέθηκε ποτέ στην Ελλάδα».

Εκατοντάδες είναι οι τουρίστες που συρρέουν για να θαυμάσουν από κοντά τα ευρήματα των αρχαιολόγων, με πρώτο τον πρωθυπουργό Αντώνη Σαμαρά, ενώ εκτενή άρθρα αφιερώνονται στην καθημερινή τους πρόοδο, αναφέρει το CNN.

Το άρθρο κάνει αναφορά, επιπλέον, στη μεγαλοπρέπεια των Καρυάτιδων «που τείνουν τα χέρια τους σαν να προσπαθούν να κρατήσουν τους εισβολείς έξω από την κύρια αίθουσα», ενώ σημειώνεται πως με κάθε νέο εύρημα, αυξάνεται ο ενθουσιασμός για το ποιος μπορεί να είναι ο νεκρός που «κρύβει» ο τύμβος. Μάλιστα, το δημοσίευμα συνδέει άρρηκτα τον τύμβο με τον Μέγα Αλέξανδρο, λέγοντας πως ενδεχομένως εκεί να έχει ταφεί η μητέρα του, Ολυμπιάδα, ή η σύζυγός του Ρωξάνη, για να συμπληρώσει πως «αντίθετα με όσα υποστηρίζουν οι ιστορικοί, μόνο ο Μέγας Αλέξανδρος μπορεί να έχει ταφεί σε τέτοια χλιδή».

Ωστόσο, το CNN αναφέρει: «Μπορεί η κυβέρνηση να προειδοποιεί κατά των αβάσιμων αναφορών (για το ποιος έχει ταφεί), ωστόσο την ίδια στιγμή συνεχίζει να τροφοδοτεί το δημόσιο συμφέρον, με σχεδόν καθημερινές αναφορές από την Αμφίπολη μέσω του κρατικού τηλεοπτικού δικτύου της ΝΕΡΙΤ».

Επιπρόσθετα, το άρθρο παραπέμπει σε άρθρο της εφημερίδας «Καθημερινή», με τον τίτλο «Το σύνδρομο της Αμφίπολης», το οποίο αναφέρει πως ενδεχομένως η Αμφίπολη βοηθά σε μεγάλο βαθμό την οικονομική κρίση, που πλήττει τη χώρα τα τελευταία έξι χρόνια: «Η κρίση όχι μόνο άφησε άδεια Ταμεία και τσέπες, αλλά αποκάλυψε και ένα πολιτιστικό έλλειμμα».

Το ερώτημα, λοιπόν, που προκύπτει, σύμφωνα με το CNN, είναι το κατά πόσον η Αμφίπολη λειτουργεί ως μία προσπάθεια «να αποκατασταθεί η αμαυρωμένη εικόνα της Ελλάδας στο εξωτερικό, αλλά και να ενισχθεί η εθνική υπερηφάνεια, με απώτερο στόχο να αυξηθεί η δημοτικότητα της κυβέρνησης, σε μια εποχή που οι δημοσκοπήσεις δίνουν το κυβερνόν κόμμα της Νέας Δημοκρατίας δέκα ποσοστιαίες μονάδες πίσω από τον ΣΥΡΙΖΑ».

Υπάρχει τέτοιος πλούτος πολιτιστικής κληρονομιάς στην Ελλάδα, που συχνά αναφέρεται ως «το λίκνο του πολιτισμού», την ίδια στιγμή που δεν υπάρχει καμία αμφιβολία ότι η αρχαιότητα παραμένει ένα από τα ισχυρότερα χαρτιά της, με τον τουρισμό να αποτελεί το δεύτερο δυνατότερο χαρτί της, μετά τη ναυτιλία, σύμφωνα με το δημοσίευμα.

Τέλος, αναφορά γίνεται και στην επίσκεψη της Αμάλ Αλαμουντίν στη χώρα μας, για τη διεκδίκησης των Ελγείνιων Μαρμάρων, που αυτή τη στιγμή στεγάζονται στο Βρετανικό Μουσείο, αναφέροντας πως «η Ελλάδα ισχυρίζεται πως έχουν αφαιρεθεί παράνομα και ζητούν τον επαναπατρισμό των μαρμάρων».

Πηγή: protothema

Αρκετοί είναι οι αρχαιολόγοι που πιστεύουν ότι ο γενειοφόρος είναι ο Φίλιππος

Συμπληρώνεται το παζλ του ταφικού μνημείου

Δείτε τις συγκλονιστικές φωτογραφίες

 Νέα εντυπωσιακά ευρήματα προκάλεσαν την έκδοση νέας ανακοίνωσης από πλευράς της ανασκαφικής ομάδας που αφορά το μυστικό του τύμβου Καστά στην Αμφίπολη. Συγκεκριμένα η ανακοίνωση που  εξέδωσε το υπουργείο Πολιτισμού γίνεται λόγος, συνοδεία φωτογραφιών, για απεικόνιση άρματος σε κίνηση, με έναν άνδρα οδηγό και ψυχοπομπό τον θεό Ερμή.  

Όπως αναφέρει η ανακοίνωση:

“Προχωρεί η ανασκαφική έρευνα στον λόφο Καστά Αμφίπολης, από την ΚΗ´ Εφορεία Προϊστορικών και Κλασικών Αρχαιοτήτων.

Συνεχίζεται η  σταδιακή αφαίρεση  μέρους της επίχωσης, από τον δεύτερο χώρο, πίσω από τις Καρυάτιδες και μέχρι την επιφάνεια του δαπέδου, σε βάθος 6μ. από την θόλο. Κατά την αφαίρεση της επίχωσης αποκαλύφθηκε το μεγαλύτερο τμήμα ψηφιδωτού δαπέδου, το οποίο καλύπτει όλη την επιφάνεια του χώρου δηλαδή, 4,5μ. πλάτος επί 3 μ. μήκος.

Το ψηφιδωτό είναι κατασκευασμένο από μικρά βότσαλα, λευκού, μαύρου, γκριζωπού, μπλέ, κόκκινου και κίτρινου χρώματος. Την κεντρική παράσταση περιβάλλει διακοσμητικό πλαίσιο, πλάτους 0,60μ.,το οποίο συντίθεται από διπλό μαίανδρο, τετράγωνα και τρέχουσα σπείρα. Το φόντο της παράστασης είναι σε αποχρώσεις γκρί-μπλέ.

Η κεντρική παράσταση απεικονίζει άρμα σε κίνηση, που σύρεται από δύο λευκά άλογα, το οποίο οδηγεί γενειοφόρος άνδρας, με στεφάνι δάφνης στο κεφάλι.

Μπροστά από το άρμα απεικονίζεται ο θεός Ερμής ως ψυχοπομπός, ο οποίος φορά πέτασο, μανδύα, φτερωτά σανδάλια και κρατά κηρύκειο. Η σύνθεση έχει κατεύθυνση από ανατολικά προς τα δυτικά.
Η παράσταση διακρίνεται για την εξαίρετη τέχνη στην απόδοση των λεπτομερειών των χαρακτηριστικών, τόσο των μορφών, όσο και των αλόγων, όπως και για την αρμονία των χρωμάτων. Η σύνθεση είναι σύγχρονη του ταφικού συγκροτήματος και χρονολογείται στο τελευταίο τέταρτο του 4ου αιώνα π.Χ. Το ψηφιδωτό έχει υποστεί φθορά στο κέντρο, σε σχήμα κύκλου, διαμέτρου 0,80μ. Ωστόσο, πολλά μέρη  από το φθαρμένο τμήμα έχουν βρεθεί στην αμμώδη επίχωση. Τις επόμενες μέρες θα γίνει προσπάθεια συγκόλλησης και αποκατάστασής του, προκειμένου να συντεθεί, στο μέτρο του δυνατού, η συνολική εικόνα της παράστασης.

Το ψηφιδωτό δάπεδο, ανατολικά και δυτικά, δεν έχει αποκαλυφθεί στο σύνολό του, καθώς η ανασκαφή είναι ακόμη σε εξέλιξη στα τμήματα αυτά. Στα νότια του ψηφιδωτού δαπέδου και ανάμεσα στα βάθρα των Καρυατίδων  αποκαλύφθηκε πώρινο κατώφλι, καλυμένο με λευκό κονίαμα. Στα βόρεια του δαπέδου αποκαλύφθηκε το μαρμάρινο κατώφλι  της θύρας, που οδηγεί στον τρίτο χώρο, διακοσμημένο με ιωνικό κυμάτιο, στο κάτω μέρος του.

Επίσης, εντοπίστηκαν, ακριβώς κάτω από το θύρωμα, προς το εσωτερικό του τρίτου χώρου, δύο ακόμη τμήματα από τα μαρμάρινα θυρόφυλλα.”

Το μνημείο, όπως ήταν με τον Λέοντα της Αμφίπολης στην κορυφή

Μέχρι στιγμής έχουν βρεθεί πέντε από τα κομμάτια της

Κάνουν λόγο για «απόπειρα ποινικοποίησης της επιστημονικής άποψης»

Για κάποιους ειδικούς λόγους, πιστεύω ότι είναι εκεί θαμμένος ο βασιλιάς της Μακεδονίας, ανέφερε ο γνωστός ιστορικός.

Την πεποίθησή του ότι στον τύμβο της Αμφίπολης είναι θαμμένος ο Μέγας Αλέξανδρος επανέλαβε ο ιστορικός και φιλόλογος Σαράντος Καργάκος.

«Επί 20ετίας είχα ένα προαίσθημα ότι τα λείψανα του Αλεξάνδρου πρέπει να είχαν μεταφερθεί στην Μακεδονία. Πιθανώς κατά επιθυμία του ιδίου. Εγώ επιμένω ότι εάν πρόκειται να βρεθεί τάφος του Αλεξάνδρου αυτός θα είναι στην Μακεδονία και για κάποιους ειδικούς λόγους πιστεύω ότι βρίσκεται στην Αμφίπολη. Ο πιθανότερος τόπος είναι η Αμφίπολη και το σημείο εκείνο το οποίο θεωρώ ότι είναι πιθανότερο είναι ο Λέων της Αμφιπόλεως. Αυτό με έκανε να γράψω ότι πιθανώς ο τάφος να έχει βρεθεί και να μην τον έχουμε αντιληφθεί. Διότι ο πέριξ του τάφους χώρους είχε ανασκαφεί στο παρελθόν» ανέφερε, μιλώντας στον Real FM.

«Η ανασκαφή δεν μπορεί να ολοκληρωθεί ούτε σε δύο βδομάδες. Ας κάνουμε υπομονή δύο χρόνια κύριε υπουργέ. Ο λόφος αυτός κρύβει πράγματα πολλά. Ενδεχομένως να μην είναι μόνο μία είσοδος να είναι και άλλοι είσοδοι. Ενδέχεται ακόμη να έχουμε και εκπλήξεις αν ανασκαφεί όλος ο χώρος. Δεν χρειάζονται ειρωνίες και ύβρεις. Αυτήν τη στιγμή μας δίνεται η ευκαιρία να προβάλλουμε την χώρα μας», είπε ακόμα ο γνωστός ιστορικός, που από την αρχή των αποκαλύψεων του τύμβου είχε εκφράσει την άποψή του.

Πηγή: protothema.gr

Σύμφωνα με τον καθηγητή ιστορίας και αρχαιολογίας Θεόδωρο Μαυρογιάννη