Γράφει ο Κώστας Παπακοσμάς
Ιστορικές αναζητήσεις καθημερινά – για να γνωρίζουν οι νεότεροι και να θυμούνται οι παλαιότεροι. Μικρές ιστορίες για πρόσωπα, γεγονότα και σημεία του τόπου μας. Εικόνες που περνούν μπροστά από τα μάτια μας, πολλές φορές απαρατήρητες, κρύβοντας πίσω τους την ψυχή της Καβάλας.
Σήμερα, μια τέτοια εικόνα, από την περιοχή γύρω από το Καρνάγιο, μας ταξιδεύει πίσω στον χρόνο. Εκεί όπου κάποτε άκμαζε η τέχνη της ναυπηγικής στα Καλαφατιά. Μυρωδιές ξύλου, θαλασσινό αεράκι και ψαρίλα, χρώματα και μορφές σμιλεμένες από κόπο και μεράκι.
Δεσπόζουν στο τοπίο οι Καμάρες, αγέρωχες όπως πάντα, και γύρω τους τα Καπναποθήκες – μάρτυρες μιας άλλης εποχής, όταν ο καπνός ήταν βασική κινητήριος δύναμη για την οικονομία της Καβάλας. Η καπνεργασία κυριάρχησε σε ολόκληρη την πόλη, αφήνοντας το αποτύπωμά της όχι μόνο στις γειτονιές, αλλά και στη συλλογική μνήμη.
Το Ταμείο Καπνεργατών και το ΤΕΑΥΚΕ
Οι καπνεργάτες ασφαλίζονταν στο Ταμείο Καπνεργατών (Τ.Α.Κ.), το οποίο συγχωνεύτηκε με το ΙΚΑ την 1η Απριλίου 1953. Πολλοί υπερήλικες συμπολίτες μας το θυμούνται ακόμα με αυτό το όνομα.
Όμως, στην Καβάλα υπήρχε και ένα ακόμα ταμείο, εξίσου σημαντικό: Το Ταμείο Επικουρικής Ασφάλισης Υπαλλήλων Καπνεμπορικών Επιχειρήσεων Καβάλας – ΤΕΑΥΚΕ. Δημιουργήθηκε για να συμπληρώνει την κύρια σύνταξη των εργαζομένων, μια επιπλέον μέριμνα για όσους εργάζονταν σκληρά στα καπνεργοστάσια της περιοχής.
Το ΤΕΑΥΚΕ συγχωνεύτηκε στο ΙΚΑ–ΕΤΕΑΜ την 1η Ιουνίου 1983 με το Π.Δ. 151/83 (ΦΕΚ 62/18.5.83). Κτίριο-σύμβολο του Ταμείου αυτού, ήταν και παραμένει το κτίριο του ΤΕΑΥΚΕ, το οποίο βρίσκεται στην περιοχή του Καρνάγιου, δεξιά στη φωτογραφία που συνοδεύει το άρθρο, και παραμένει για τους νεότερους ένα σημείο αναφοράς.
Η αξία της μνήμης
Σε μια εποχή που τα πάντα αλλάζουν γρήγορα, η ιστορική μνήμη είναι το νήμα που μας κρατάει δεμένους με το παρελθόν. Ο ρόλος των θεσμών, των επαγγελμάτων, των τόπων και των ανθρώπων πρέπει να διατηρείται ζωντανός.
Ανακαλώντας αυτές τις μικρές αλλά σημαντικές πτυχές της τοπικής μας ιστορίας, δεν κοιτάμε απλώς πίσω – ξαναβρίσκουμε το ποιοι είμαστε. Και ίσως έτσι, μπορούμε να σχεδιάσουμε το αύριο, γνωρίζοντας καλά τις ρίζες μας.