Ως γνωστό η χερσόνησος της Παναγίας που αποτελεί τον ιστορικό πυρήνα της πόλης της Καβάλας, ορίζεται από τον αρχαίο βυζαντινό και μεσαιωνικό περίβολο, ο οποίος αναπτύσσεται στο φρύδι της βραχώδους χερσονήσου από τα ανατολικά, βόρεια και δυτικά (παράλιο τείχος) και από τα νότια από το χερσαίο τείχος.
Με την απώλεια του αμυντικού του χαρακτήρα και την οικιστική ανάπτυξη της Παναγίας, ο περίβολος χρησιμεύει πλέον ως αναλημματικός τοίχος των οικοπέδων που εφάπτονται στην εσωτερική πλευρά του. Στα περισσότερα δε από αυτά, εντάσσεται στο δομημένο περιβάλλον τους, καθώς αποτελούν τμήμα του περιβόλου του οικοπέδου, ή έχουν κτιστεί πάνω στο τείχος διάφορες κατασκευές.
Σε όλη την περίμετρο του παράλιου τείχους μόνο δυο οικόπεδα είναι απαλλοτριωμένα από το Υπουργείο Πολιτισμού, τα οποία εντάσσονται στους ετήσιους καθαρισμούς της Εφορείας και αποψιλώνονται τακτικά. Εξωτερικά του βόρειου παραλίου τείχους, αναπτύσσεται η βραχώδης και απόκρημνη ακτή της χερσονήσου, η οποία θεωρείται αιγιαλός και όχι ιδιοκτησία του ΥΠΠΟ, με εξαίρεση ορισμένα γήπεδα, περίπου στο μέσον της βόρειας πλευράς, που είναι γήπεδα με ΚΑΕΚ και ιδιοκτήτες.
Εξωτερικά του δυτικού παράλιου τείχους, από το οποίο προέρχεται και η «οργιώδης βλάστηση» της φωτογραφίας του δημοσιεύματος, έχει διαμορφωθεί χώρος πρασίνου με επιλεκτικές φυτεύσεις, κατόπιν εγκεκριμένης μελέτης και υλοποίησης του έργου από το Δήμο Καβάλας στο πλαίσιο του ΕΣΠΑ 2007-2013. Η ζώνη αυτή επίσης δεν αποτελεί ιδιοκτησία του ΥΠΠΟ.
Ως προς τις διαβάσεις που οδηγούν από το εσωτερικό του οικισμού προς τις ακτές, αυτές αποτελούν επέκταση δημοτικών οδών που έχουν καταστρέψει το τείχος, εντάσσονται στο οδικό δίκτυο της Παναγίας και δεν αποτελούν αρμοδιότητα της Εφορείας μας.
Ως προς το χερσαίο τείχος, όπου μεταξύ του τείχους και των τελευταίων οικιών, διαμορφώνεται αδόμητη έκταση στην οποία εντάσσονται δυο ιδιοκτησίες απαλλοτριωμένες από ΥΠΠΟ, αποψιλώνεται επίσης τακτικά από την Εφορεία μας.
Ως προς τη βλάστηση επί του τείχους, με εξαίρεση δενδρώδη είδη, όπως συκιές, αυτή αποτελείται από ετήσια αναρριχώμενα φυτά, με μικρό ριζικό σύστημα και αντιμετωπίζεται κατά χρονικές περιόδους. Ολική και ριζική αντιμετώπιση του φαινομένου θα σήμαινε εκτεταμένες επεμβάσεις που θα αλλοίωναν τον ιστορικό χαρακτήρα του μνημείου.
Για το λόγο αυτό δεν επιλέχθηκε ως λύση από τους επιβλέποντες του έργου αποκατάστασης του τείχους που υλοποιήθηκε στο πλαίσιο του Γ Κοινοτικού Πλαισίου 2000-2006. Ως προς τις συκιές οι οποίες πράγματι δημιουργούν πρόβλημα, την άνοιξη του 2025, σε συνεργασία με το Δήμο Καβάλας, άρχισε η κοπή των πιο επικίνδυνων.
Το έργο αυτό θα συνεχιστεί το φθινόπωρο και τα επόμενα έτη, αθόρυβα και με συνέπεια, όπως υλοποιεί όλα τα προγράμματά της η Εφορεία Αρχαιοτήτων Καβάλας. Το πρόβλημα πρόσβασης των πυροσβεστικών οχημάτων μέσα στον οικισμό, περισσότερο σχετίζεται με το δομημένο περιβάλλον, την άναρχη στάθμευση των οχημάτων και λιγότερο με τη βλάστηση επί του τείχους.
Είναι φανερό λοιπόν ότι η αποψίλωση εσωτερικά και εξωτερικά του παραλίου τείχους δεν αποτελεί υποχρέωση του ΥΠΠΟ, αλλά πρωτίστως των ιδιοκτητών των όμορων με το τείχος οικοπέδων, του Δήμου και λοιπών φορέων, όπως έχει επισημανθεί από την Εφορεία μας σε διάφορες συναντήσεις.
Η ΠΡΟΪΣΤΑΜΕΝΗ
ΤΗΣ ΕΦΟΡΕΙΑΣ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΩΝ ΚΑΒΑΛΑΣ
ΣΤΑΥΡΟΥΛΑ ΔΑΔΑΚΗ
