Μπορεί η Ελλάδα να καταγράφει ρεκόρ στην εγκατάσταση νέων φωτοβολταϊκών πάρκων –με ρυθμούς που ξεπερνούν τα 2 GW ετησίως– όμως ένα σοβαρό ερώτημα παραμένει αναπάντητο: Τι γίνεται με τον παλαιό εξοπλισμό που ολοκληρώνει τον κύκλο ζωής του; Η ανακύκλωση των φωτοβολταϊκών πάνελ στη χώρα αποτελεί μια «βραδυφλεγή περιβαλλοντική βόμβα», καθώς το σχετικό θεσμικό και τεχνικό πλαίσιο είναι ανεπαρκές ή και ανύπαρκτο.

Τόνοι παλιού εξοπλισμού χωρίς προορισμό

Πρόκειται για εκατομμύρια πάνελ που εγκαταστάθηκαν πριν το 2010, τα οποία ήδη αποσύρονται ή πρόκειται να αποσυρθούν τα αμέσως επόμενα χρόνια, καθώς οι αρχικές συμβάσεις λειτουργίας ήταν διάρκειας 27 ετών. Υπολογίζεται ότι από τα περίπου 25 εκατομμύρια πάνελ που βρίσκονται εγκατεστημένα στην Ελλάδα, τουλάχιστον 2,5 εκατομμύρια θα χρειαστούν άμεση διαχείριση.

Μέχρι στιγμής, όμως, δεν υπάρχει πλήρως οργανωμένο σύστημα συλλογής και ανακύκλωσης, με αποτέλεσμα τα παλιά πάνελ να αποθηκεύονται πρόχειρα σε πάρκα και αποθήκες.

Το νομικό κενό και τα τέλη που δεν πληρώθηκαν ποτέ

Το βασικό πρόβλημα είναι νομοθετικό: η ισχύουσα Οδηγία (2012) καθορίζει ως υπόχρεους για την πληρωμή του τέλους ανακύκλωσης τους εισαγωγείς του εξοπλισμού, και όχι τους παραγωγούς ηλεκτρικής ενέργειας. Αυτό είχε ως συνέπεια το κόστος να μην καταβάλλεται σχεδόν ποτέ, ιδιαίτερα όταν ο εξοπλισμός εισάγεται από χώρες της Ε.Ε., χωρίς να καταγράφεται τελωνειακά.

Μια προηγούμενη προσπάθεια του Υπουργείου Περιβάλλοντος να αλλάξει το πλαίσιο και να παρακρατείται το τέλος ανακύκλωσης από τα έσοδα των παραγωγών μέσω ΔΑΠΕΕΠ, μπλοκαρίστηκε από αντιδράσεις. Το αποτέλεσμα; Χρέη αγνώστου ύψους και αδυναμία βιώσιμης διαχείρισης.

Μόνο μία επίσημη λύση μέχρι σήμερα

Η μοναδική επίσημη οργάνωση που συλλέγει και επεξεργάζεται παλιά πάνελ είναι η «Φωτοκύκλωση», η οποία έχει διαχειριστεί έως τώρα 400 τόνους υλικού. Λειτουργούν επίσης δύο μικρής δυναμικότητας εργοστάσια σε Κρήτη και Ριτσώνα, ενώ ετοιμάζεται τρίτο στη Δυτική Μακεδονία (Κοζάνη), για να εξυπηρετήσει και τη Στερεά Ελλάδα – περιοχές με υψηλή συγκέντρωση φωτοβολταϊκών.

Αξίζει να σημειωθεί πως η Φωτοκύκλωση μείωσε το κόστος επεξεργασίας από τα 300 ευρώ στα 150 ευρώ/τόνο, με πρόβλεψη περαιτέρω μείωσης στα 90 ευρώ. Ωστόσο, το Ελληνικό Οργανισμό Ανακύκλωσης (ΕΟΑΝ), που εγκρίνει την τιμολογιακή πολιτική, βρίσκεται σε λειτουργική αδράνεια και αναμένεται να απορροφηθεί από τη ΡΑΑΕΥ.

Φως στον ορίζοντα: Νέα σχήματα και επενδύσεις

Παρά την αβεβαιότητα, το ενδιαφέρον για την ανακύκλωση φωτοβολταϊκών ενισχύεται επενδυτικά. Πέρα από την Φωτοκύκλωση, έχουν ήδη δρομολογηθεί:

• RE-LAT ΑΕ – θυγατρική του ομίλου Άκτωρ

• PV REVIVE ΑΕ – πρωτοβουλία της Jinko (κινεζικός κολοσσός) και της ΚΑΥΚΑΣ

• ANA.FOS ΑΕ – με έδρα τη Θεσσαλονίκη

Αυτές οι πρωτοβουλίες δείχνουν ότι η αγορά υπάρχει και μπορεί να προσφέρει τεχνογνωσία, απασχόληση και λύσεις, εφόσον δημιουργηθεί σταθερό και δίκαιο ρυθμιστικό πλαίσιο.

Σεισμική δόνηση μεγέθους 4,6 βαθμών της κλίμακας Ρίχτερ σημειώθηκε νωρίτερα σήμερα σε θαλάσσια περιοχή βόρεια της Λήμνου.

Σύμφωνα με τα πρώτα στοιχεία από τα σεισμολογικά κέντρα, ο σεισμός είχε ρηχό εστιακό βάθος, ενώ το επίκεντρο εντοπίζεται βόρεια του νησιού, σε απόσταση που δεν φαίνεται να προκαλεί ανησυχία στις τοπικές αρχές.

Δεν έχουν αναφερθεί ζημιές

Η σεισμική δόνηση έγινε αισθητή σε τμήματα της Λήμνου, ωστόσο μέχρι στιγμής δεν έχουν αναφερθεί ζημιές ή τραυματισμοί.

Οι αρμόδιες υπηρεσίες παρακολουθούν την εξέλιξη του φαινομένου, ενώ ειδικοί επισημαίνουν ότι πρόκειται για σύνηθες φαινόμενο για τη συγκεκριμένη περιοχή, η οποία χαρακτηρίζεται από έντονη σεισμική δραστηριότητα.

Οι πολίτες καλούνται να παραμείνουν ψύχραιμοι και να ακολουθούν τις οδηγίες της Πολιτικής Προστασίας σε περίπτωση μετασεισμών.

Μια τεχνολογική επανάσταση στην παραγωγή καυσίμων παρουσίασε στη Νέα Υόρκη η αμερικανική start-up Aircela, αποκαλύπτοντας την πρώτη φορητή μονάδα στον κόσμο που παράγει βενζίνη απευθείας από τον ατμοσφαιρικό αέρα – χωρίς τη χρήση ορυκτών καυσίμων.

Η καινοτόμα συσκευή, με μέγεθος αντίστοιχο ενός επαγγελματικού ψυγείου, αξιοποιεί την τεχνολογία άμεσης δέσμευσης διοξειδίου του άνθρακα (Direct Air Capture – DAC), μετατρέποντας CO₂ από την ατμόσφαιρα σε χρήσιμη βενζίνη, με μόνα “καύσιμα” τον αέρα, το νερό και ανανεώσιμες πηγές ενέργειας.

Από τον αέρα… στο ρεζερβουάρ

Η Aircela πραγματοποίησε επίσημη επίδειξη μπροστά σε κοινό, με τον συνιδρυτή και CEO Eric Dahlgren να τονίζει:

«Δεν φτιάξαμε ένα πρωτότυπο – φτιάξαμε μια λειτουργική μηχανή».

Η μονάδα αποτελείται από τρεις εξαγωνικές υπομονάδες, οι οποίες εκτελούν διαδοχικά τα στάδια δέσμευσης CO₂, χημικής μετατροπής και αποθήκευσης καυσίμου. Στο πίσω μέρος της συσκευής υπάρχει κλασική μάνικα ανεφοδιασμού, όπως στα πρατήρια, ώστε ο χρήστης να μπορεί να γεμίζει το ρεζερβουάρ του αυτοκινήτου του απευθείας από τη μονάδα, κάθε πρωί, από το σπίτι του.

Μηδενικό ορυκτό καύσιμο – μέγιστη βιωσιμότητα

Η συσκευή μπορεί να δεσμεύει 10 κιλά CO₂ ημερησίως και να παράγει 1 γαλόνι βενζίνης (περίπου 3,8 λίτρα) από αυτή την ποσότητα. Διαθέτει χωρητικότητα αποθήκευσης έως 64 λίτρα, επαρκή για χρήση αρκετών ημερών σε καθημερινές μετακινήσεις.

Το παραγόμενο καύσιμο είναι πλήρως συμβατό με τα υπάρχοντα βενζινοκίνητα οχήματα, χωρίς να απαιτούνται τροποποιήσεις, ανοίγοντας τον δρόμο για μια “πράσινη μετάβαση” χωρίς την ανάγκη άμεσης αντικατάστασης στόλου.

Το περιβαλλοντικό αποτύπωμα της μετακίνησης στο στόχαστρο

Σύμφωνα με την Υπηρεσία Περιβαλλοντικής Προστασίας των ΗΠΑ, το 2022 οι μεταφορές ευθύνονταν για το 28% των συνολικών εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου, με κυριότερη πηγή τα οχήματα εσωτερικής καύσης.

Η λύση της Aircela έρχεται να απαντήσει στο πρόβλημα των εκπομπών, δεσμεύοντας CO₂ αντί να το προσθέτει στην ατμόσφαιρα, προσφέροντας ουσιαστικό περιβαλλοντικό όφελος.

Προς μαζική παραγωγή και εμπορική διάθεση

Η εταιρεία σχεδιάζει να ξεκινήσει τη μαζική παραγωγή της συσκευής το φθινόπωρο, με στόχο να διατεθεί σε ιδιώτες και επαγγελματίες. Αν και δεν έχει ανακοινωθεί επίσημη τιμή, η Aircela δηλώνει πως η προσιτότητα αποτελεί βασικό στρατηγικό στόχο.

Δείτε την επίδειξη της Aircela

Μια άγνωστη πτυχή της ιστορίας της Βαλκανικής χερσονήσου ήρθε ξανά στο φως μέσα από μια ανάρτηση της σελίδας “Balkan Traveler”, η οποία μας θυμίζει πως τα λιοντάρια κάποτε περιπλανούνταν στις περιοχές του Νέστου, της Χαλκιδικής και της Κεντρικής Μακεδονίας.

Σύμφωνα με την ανάρτηση, τα λιοντάρια εξαφανίστηκαν πλήρως από τα Βαλκάνια τον 3ο αιώνα μ.Χ., βάζοντας τέλος σε μια εποχή κατά την οποία το κυνήγι του λιονταριού αποτελούσε σύμβολο εξουσίας και ανδρείας, ειδικά για τους αρχαίους Μακεδόνες και Θράκες βασιλείς.

Η μαρτυρία του Ηροδότου και η εκστρατεία του Ξέρξη

Ο Ηρόδοτος, πατέρας της Ιστορίας, αναφέρει ότι λιοντάρια ζούσαν γύρω από τον Νέστο, στον Άθω, και στους ποταμούς Αξιό και Γαλλικό. Ιδιαίτερα αξιομνημόνευτο είναι το περιστατικό που περιγράφει κατά την εκστρατεία του Ξέρξη εναντίον της Ελλάδας (5ος αιώνας π.Χ.), όταν λιοντάρια κατασπάραξαν τις καμήλες του περσικού στρατού, στα παραποτάμια δάση της Μακεδονίας – ένα εντυπωσιακό επεισόδιο που αποκαλύπτει τη φυσική παρουσία των μεγάλων αυτών θηρίων στην περιοχή.

Τα λιοντάρια ως πολιτισμικό και συμβολικό στοιχείο

Από την Πύλη των Λεόντων στις Μυκήνες έως τα μαρμάρινα λιοντάρια της Χαιρώνειας και της Αμφίπολης, τα επιβλητικά αιλουροειδή αποτέλεσαν σύμβολο δύναμης, μεγαλείου και μνήμης στον αρχαίο ελληνικό πολιτισμό. Δεν είναι τυχαίο πως συνδέθηκαν με ταφικά μνημεία ηρώων και βασιλέων, αντανακλώντας τόσο τον φυσικό όσο και τον μυθολογικό τους ρόλο.

Ο αφανισμός του βαλκανικού λιονταριού

Η σταδιακή εξαφάνιση των λιονταριών στη Βαλκανική ξεκίνησε περί το 300 π.Χ., κυρίως λόγω εντατικού κυνηγιού – τόσο από ευγενείς για λόγους αναψυχής, όσο και για τη μεταφορά τους στις ρωμαϊκές αρένες, όπου χρησιμοποιούνταν σε θεάματα θανάτου.

Το λιοντάρι της περιοχής, γνωστό ως βαλκανικός λέων, ήταν υποείδος του ασιατικού λιονταριού, με το οποίο έχει συγγένεια, αλλά διέφερε σε κάποια μορφολογικά χαρακτηριστικά λόγω γεωγραφικής απομόνωσης.

Ένας ξεχασμένος κόσμος

Η ανάρτηση του Balkan Traveler επαναφέρει στη μνήμη έναν σχεδόν μυθικό ζωικό κόσμο της αρχαίας Ελλάδας, αποδεικνύοντας ότι η φύση και η ιστορία συμπορεύονταν άλλοτε με τρόπους που σήμερα μοιάζουν αδιανόητοι. Οι δάσες της Θράκης, τα ποτάμια της Μακεδονίας και τα ορεινά της Χαλκιδικής κάποτε αντηχούσαν από τον βρυχηθμό του λιονταριού — ενός βασιλιά που δεν άφησε μόνο απολιθώματα, αλλά και πολιτισμικά αποτυπώματα ανεξίτηλα στον χρόνο.

Οι Δήμοι Αλεξανδρούπολης, Μαρωνείας-Σαπών, Κομοτηνής και η Διανομαρχιακή Επιτροπή Ροδόπης – Έβρου ενάντια στην εξόρυξη και μεταλλουργία χρυσού ενώνουν τις δυνάμεις τους και προσκαλούν πολίτες και φορείς σε μια ανοιχτή εκδήλωση – συζήτηση με θέμα:

«Τελευταίες Εξελίξεις στην Εξόρυξη Χρυσού στη Θράκη»

Κυριακή 1 Ιουνίου 2025
Ώρα: 19:00
Αποθήκη 1, Λιμάνι Αλεξανδρούπολης

Η εκδήλωση έρχεται σε μια κρίσιμη συγκυρία, καθώς το θέμα της εξόρυξης χρυσού στη Θράκη επανέρχεται με νέες προκλήσεις και κινδύνους για το περιβάλλον, την τοπική οικονομία και τη συνοχή των κοινωνιών της περιοχής.

Πάνω από 25 χρόνια αντίστασης

Η κοινωνία της Θράκης, εδώ και περισσότερο από δύο δεκαετίες, παραμένει ενημερωμένη, ενεργή και σταθερά αντίθετη στα σχέδια εξορυκτικής δραστηριότητας που απειλούν τη φυσική και παραγωγική της ταυτότητα. Η εν λόγω εκδήλωση φιλοδοξεί να ενημερώσει υπεύθυνα το κοινό, να αναδείξει τις τρέχουσες εξελίξεις και να ενισχύσει το κοινωνικό μέτωπο αντίστασης.

Ομιλητές με επιστημονική τεκμηρίωση

Στην εκδήλωση θα συμμετάσχουν διακεκριμένοι επιστήμονες και ειδικοί, οι οποίοι θα παρουσιάσουν αναλυτικά δεδομένα και θα απαντήσουν σε ερωτήσεις του κοινού:

• Δρ. Αρίκας Κυριάκος

• Τέντες Ιωάννης

• Δημητριάδης Σαράντης

• Σκιάς Στυλιανός

• Σεργκελίδης Δανιήλ

Τον συντονισμό της εκδήλωσης θα έχει η Ρούλα Τσιριτσίδου, Πρόεδρος του Δικηγορικού Συλλόγου Αλεξανδρούπολης.

Ένα κάλεσμα προς όλους

Οι διοργανωτές απευθύνουν δημόσιο κάλεσμα συμμετοχής σε όλους τους πολίτες που ενδιαφέρονται για την προστασία της Θράκης:

«Η παρουσία και η συμμετοχή του κοινού είναι πολύτιμη. Ας ενώσουμε τις φωνές μας για ένα μέλλον χωρίς εξορύξεις, με σεβασμό στον τόπο και στη ζωή μας».

Η συζήτηση αυτή δεν είναι απλώς μια ενημερωτική εκδήλωση – είναι ένα βήμα δημοκρατικής εγρήγορσης και συλλογικής δράσης, απέναντι σε ένα ζήτημα που αγγίζει το σύνολο της τοπικής κοινωνίας.

«Ασφαλές το νερό – Άμεσοι έλεγχοι για το ενδεχόμενο ύπαρξης ουρανίου»

Με αφορμή τις φημολογίες και την ανησυχία που έχει προκληθεί σχετικά με την ποιότητα του πόσιμου νερού στον Δήμο Ηράκλειας, η ΔΕΥΑ Ηράκλειας προχώρησε σε επίσημη ανακοίνωση, διαβεβαιώνοντας τους δημότες για την ασφάλεια της κατανάλωσης και την υπεύθυνη διαχείριση της κατάστασης.

Έως τώρα στοιχεία: Άριστη ποιότητα, καμία ανησυχία

Όπως σημειώνεται, από τους έως σήμερα ελέγχους που έχουν πραγματοποιηθεί, προκύπτει ότι το νερό είναι απολύτως ασφαλές και η ποιότητά του χαρακτηρίζεται άριστη. Όλα τα σχετικά δεδομένα των μετρήσεων είναι διαθέσιμα σε κάθε ενδιαφερόμενο δημότη.

Έλεγχοι για ουράνιο σε όλες τις γεωτρήσεις

Σε ό,τι αφορά το επίμαχο θέμα του ουρανίου, η ΔΕΥΑ ανακοίνωσε πως στις 28 Μαΐου 2025 δόθηκε εντολή στον ανάδοχο των ελέγχων να συλλέξει νέα δείγματα από όλες τις γεωτρήσεις του Δήμου, τα οποία αποστέλλονται σε ειδικό ερευνητικό κέντρο για εξειδικευμένες αναλύσεις.

Τα αποτελέσματα αναμένονται εντός δέκα (10) ημερών, και, όπως τονίζεται, θα δημοσιοποιηθούν άμεσα και με πλήρη διαφάνεια.

Σύμφωνα με τη νομοθεσία και σε ετοιμότητα για κάθε ενδεχόμενο

Η ΔΕΥΑ υπογραμμίζει ότι, σύμφωνα με την ισχύουσα νομοθεσία, πραγματοποιούνται τουλάχιστον τρεις έλεγχοι το χρόνο, και κανένας από αυτούς μέχρι σήμερα δεν έχει δείξει ενδείξεις ύπαρξης επικίνδυνων στοιχείων.

«Σε κάθε περίπτωση, ο Δήμος Ηράκλειας και η ΔΕΥΑ παραμένουν σε διαρκή ετοιμότητα για την αντιμετώπιση οποιουδήποτε προβλήματος, με γνώμονα την προστασία της δημόσιας υγείας και την **ασφαλή παροχή ενός δημόσιου αγαθού όπως είναι το νερό»», αναφέρεται χαρακτηριστικά στην ανακοίνωση.

Στα νοτιοδυτικά της Βουλγαρίας, μόλις 18 χιλιόμετρα από την πόλη Σαντάνσκι, βρίσκεται το Μελένικο (βουλγ. Μέλνικ) – ένα χωριό με μόλις 390 κατοίκους, που κατέχει τον τίτλο του μικρότερου της χώρας. Αν και μικρό, είναι γεμάτο φυσική ομορφιά και ιστορικό ενδιαφέρον, χάρη στις περίφημες Πυραμίδες του Μέλνικ.

Πυραμίδες Μέλνικ: Ένα γεωλογικό θαύμα

Οι Πυραμίδες του Μέλνικ είναι φυσικοί σχηματισμοί ψαμμίτη, που εκτείνονται σε περιοχή 17 χιλιομέτρων στους πρόποδες της οροσειράς Πίριν, στην επαρχία Μπλαγκόεβγκραντ.

Οι πυραμίδες, που φτάνουν έως και 100 μέτρα ύψος, έχουν εντυπωσιακά σχήματα που παραπέμπουν σε γιγάντια μανιτάρια, αρχαίους πύργους και οβελίσκους. Δημιουργήθηκαν μέσα από χιλιάδες χρόνια διάβρωσης, κυρίως από τις βροχές και τη φθορά του υποβάθρου της περιοχής.

Το 1960, οι Πυραμίδες ανακηρύχθηκαν φυσικό ορόσημο εθνικής σημασίας.

Χλωρίδα, πανίδα και τουριστική αξία

Η περιοχή γύρω από τις Πυραμίδες φιλοξενεί πλούσια βιοποικιλότητα, με φυτά και ζώα επηρεασμένα από το μεσογειακό κλίμα. Σε συνδυασμό με την παραδοσιακή αρχιτεκτονική του Μέλνικ, τα πολιτιστικά μνημεία και την κοντινή Μονή Ρόζεν, η περιοχή αποτελεί δημοφιλή τουριστικό προορισμό για φυσιολάτρες και λάτρεις της ιστορίας.

Βίντεο-αφιέρωμα από το Point Of View GR

Την Δευτέρα 26 Μαΐου, το κανάλι Point Of View GR στο YouTube δημοσίευσε ειδικό αφιέρωμα από την περιοχή, παρουσιάζοντας εντυπωσιακές εικόνες από τις Πυραμίδες και το γραφικό χωριό του Μέλνικ. Το βίντεο αναδεικνύει τη σπάνια γεωλογική ομορφιά και την πολιτισμική κληρονομιά της περιοχής.

Ξεκίνησε τη Δευτέρα 26 Μαΐου η τοποθέτηση των καφέ κάδων στην περιοχή της Καλαμίτσας, στο πλαίσιο της προσπάθειας του Δήμου Καβάλας για την ενίσχυση της ανακύκλωσης οργανικών αποβλήτων.

87 κάδοι – 840 νοικοκυριά

Η τοποθέτηση αφορά 87 εξωτερικούς κάδους, οι οποίοι θα καλύψουν περίπου 840 νοικοκυριά και αναμένεται να ολοκληρωθεί μέσα στην εβδομάδα.

Όπως αναφέρει ο Δήμος σε σχετική ανακοίνωση:

«Η Καλαμίτσα κάνει το επόμενο βήμα! Η καθημερινότητά μας γίνεται πιο “πράσινη” όταν ανακυκλώνουμε σωστά!»

Τι ρίχνουμε στον καφέ κάδο:

• Φρούτα και λαχανικά

• Υπολείμματα μαγειρεμένων φαγητών

• Ψωμί, ζυμαρικά, ρύζι, όσπρια

• Κατακάθια καφέ & φακελάκια τσαγιού

• Γαλακτοκομικά (τυρί, γιαούρτι, κρέμες)

• Τσόφλια αυγών

• Μικρές ποσότητες φύλλων

4 Βήματα για σωστή ανακύκλωση:

1. Χωρίζουμε τα οργανικά απορρίμματα στην κουζίνα

2. Τα μεταφέρουμε στον καφέ κάδο

3. Το απορριμματοφόρο του Δήμου τα συλλέγει και τα οδηγεί για επεξεργασία

4. Παράγεται εδαφοβελτιωτικό υλικό, χρήσιμο για τη γεωργία και την κηπουρική

Ο Δήμος καλεί τους πολίτες να ενημερωθούν, να συμμετάσχουν και να συμβάλουν στην προσπάθεια για ένα καθαρότερο και πιο βιώσιμο αστικό περιβάλλον.

Μπορεί το τέλος του κόσμου να μοιάζει με σενάριο επιστημονικής φαντασίας, ωστόσο ερευνητές από τη NASA και το Πανεπιστήμιο Τόχο της Ιαπωνίας φέρνουν στο φως μια ανησυχητική πρόβλεψη: η κατάρρευση των συνθηκών που επιτρέπουν τη ζωή στη Γη ενδέχεται να έρθει νωρίτερα απ’ ό,τι υπολόγιζαν μέχρι σήμερα οι επιστήμονες.

Χρησιμοποιώντας υπερυπολογιστές και 400.000 προσομοιώσεις, οι ειδικοί εκτιμούν ότι η ζωή στον πλανήτη μας θα καταστεί αδύνατη μέχρι το έτος 1.000.002.021. Αν και ο αριθμός φαίνεται μακρινός, το ανησυχητικό είναι ότι η νέα αυτή πρόβλεψη είναι σχεδόν 1 δισεκατομμύριο χρόνια νωρίτερα από τις προηγούμενες εκτιμήσεις.

Ο Ήλιος γίνεται πιο φωτεινός – και πιο επικίνδυνος

Καθώς ο Ήλιος συνεχίζει να καίει υδρογόνο, σταδιακά γίνεται πιο καυτός και πιο λαμπερός. Η αύξηση της φωτεινότητάς του θα προκαλέσει άνοδο της θερμοκρασίας στη Γη, διαταράσσοντας το παγκόσμιο κλίμα και μειώνοντας σταδιακά τα επίπεδα οξυγόνου στην ατμόσφαιρα.

Η μελέτη, που δημοσιεύθηκε στο Nature Geoscience, δείχνει ότι η ατμόσφαιρα με βιώσιμα επίπεδα οξυγόνου (άνω του 1%) θα διατηρηθεί για περίπου 1,08 δισεκατομμύρια χρόνια ακόμη, με περιθώριο σφάλματος περίπου 140 εκατομμύρια χρόνια.

Ένας πλανήτης χωρίς οξυγόνο

Όταν οι οργανισμοί που παράγουν οξυγόνο (όπως τα φυτά και τα φύκη) πάψουν να επιβιώνουν, η ατμόσφαιρα θα γίνει τοξική για τους περισσότερους ζωντανούς οργανισμούς. Η ζωή θα περιοριστεί σε αναερόβια μικρόβια – είδη που μπορούν να ζήσουν χωρίς οξυγόνο.

Πριν από την τελική κατάρρευση, ο πλανήτης θα βιώσει συχνότερες ηλιακές καταιγίδες, εξασθένηση του μαγνητικού πεδίου και ασταθές κλίμα, με ενδείξεις αυτών των φαινομένων να είναι ήδη ορατές σήμερα, όπως η πρόσφατη ισχυρότερη ηλιακή καταιγίδα των τελευταίων 20 ετών.

Ο Ήλιος ως κόκκινος γίγαντας

Περίπου σε 5 δισεκατομμύρια χρόνια, ο Ήλιος θα περάσει στη φάση του κόκκινου γίγαντα, διογκούμενος σε τεράστιες διαστάσεις καθώς θα εξαντλεί το υδρογόνο στον πυρήνα του. Σε αυτό το στάδιο, πιθανόν να «καταπιεί» τους εσωτερικούς πλανήτες του Ηλιακού Συστήματος – μεταξύ των οποίων και τη Γη.

Προετοιμασία ή Μετανάστευση;

Παρότι η πλήρης καταστροφή του πλανήτη απέχει εκατοντάδες εκατομμύρια χρόνια, οι επιστήμονες υπογραμμίζουν την ανάγκη πρόβλεψης και τεχνολογικής προετοιμασίας. Μελλοντικά, κλειστά οικοσυστήματα με ελεγχόμενες συνθήκες ή τεχνητά περιβάλλοντα διαβίωσης ίσως επιτρέψουν τη συνέχιση της ανθρώπινης ζωής στη Γη για περισσότερο καιρό.

Άλλοι, όπως η NASA και η SpaceX, βλέπουν τη λύση έξω από τον πλανήτη μας. Οι αποστολές προς τον Άρη και η μελλοντική διαπλανητική μετανάστευση εξετάζονται ως βιώσιμες επιλογές, αν και προς το παρόν παραμένουν μακροπρόθεσμες και τεχνολογικά φιλόδοξες προοπτικές.

Συμπέρασμα: Το τέλος είναι βέβαιο, αλλά όχι αύριο

Ο Ήλιος – η πηγή της ζωής μας – είναι και ο τελικός της καταστροφέας. Αν και αυτό θα συμβεί σε εξαιρετικά μακρινό μέλλον, η επιστημονική γνώση μάς υπενθυμίζει ότι η ζωή στη Γη είναι πεπερασμένη. Και όπως επισημαίνουν οι ερευνητές, η κατανόηση του τέλους ίσως μας βοηθήσει να προστατεύσουμε όσα έχουμε… μέχρι τότε.

Ο Δήμος Νέστου σας προσκαλεί στην Τελική 6η Συνάντηση Εμπλεκομένων Φορέων (Workshop) στο πλαίσιο του ευρωπαϊκού έργου H2020 NEXOGENESIS, την Τετάρτη 28 Μαΐου 2025, από 11:00 έως 15:00, στο κτίριο του ΕΛΓΟ – ΔΗΜΗΤΡΑ στη Χρυσούπολη (οδός Πρεμετής).

Η εκδήλωση διοργανώνεται από τον Δήμο Νέστου (Εταίρος 19), σε συνεργασία με το Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο (Εταίρος 8) και το Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας (Εταίρος 12), με συμμετοχή και του Δήμου Gotse Delchev από τη Βουλγαρία (Εταίρος 18).

Στόχοι και θεματικές του Workshop

Η συνάντηση θα εστιάσει:

• Στην παρουσίαση των αποτελεσμάτων του έργου NEXOGENESIS

• Στον απολογισμό των συμμετοχικών δράσεων

• Στην παρουσίαση τριών Οδικών Χαρτών Διακυβέρνησης για τον δεσμό νερό-ενέργεια-τροφή-οικοσυστήματα

• Στην υπογραφή Συμφωνίας-Πλαισίου για αξιοποίηση των αποτελεσμάτων

• Στην ανατροφοδότηση από τους συμμετέχοντες

Οι πολιτικές που παρουσιάζονται έχουν ήδη επικυρωθεί κατά την 5η συνάντηση και εστιάζουν κυρίως στη μείωση της ζήτησης νερού μέσω:

• Εκσυγχρονισμού αρδευτικών συστημάτων

• Μετατροπής ανοικτών καναλιών σε κλειστούς αγωγούς

• Χρήσης τεχνολογιών εξοικονόμησης νερού στην κτηνοτροφία

Οι πολιτικές έχουν εισαχθεί στο NEPAT (NEXOGENESIS Policy Assessment Tool) – ένα σύστημα στήριξης αποφάσεων βασισμένο στην τεχνητή νοημοσύνη, το οποίο αξιολογεί τις επιπτώσεις από την εφαρμογή πολιτικών στους τέσσερις τομείς του δεσμού (νερό-ενέργεια-τροφή-οικοσυστήματα).

Δείτε την παρουσίαση NEPAT στο YouTube: https://www.youtube.com/watch?v=KT6yisYIV1s

Ένα έργο ευρωπαϊκής και διασυνοριακής σημασίας

Το έργο NEXOGENESIS ξεκίνησε τον Σεπτέμβριο του 2021 και ολοκληρώνεται το 2025, με τη συμμετοχή 20 εταίρων από την Ευρώπη και τη Νότια Αφρική. Στόχος του είναι η ανάπτυξη «έξυπνων» πολιτικών που λαμβάνουν υπόψη τον πολύπλοκο και διασυνδεδεμένο χαρακτήρα του δεσμού νερού-ενέργειας-τροφής-οικοσυστημάτων.

Η λεκάνη απορροής του ποταμού Νέστου αποτελεί μελέτη περίπτωσης υψηλής σημασίας, λόγω της διασυνοριακής της φύσης και των ποικίλων χρηστών φυσικών πόρων.

Εναρμόνιση με τις ευρωπαϊκές στρατηγικές

Το έργο ευθυγραμμίζεται με τις βασικές ευρωπαϊκές στρατηγικές:

• Οδηγία Πλαίσιο για τα Ύδατα (2000/60/EC)

• Κοινή Αγροτική Πολιτική (CAP)

• Ευρωπαϊκή Πράσινη Συμφωνία (Green Deal)

Περισσότερες πληροφορίες: https://nexogenesis.eu

Συμμετοχή στο Μητρώο Ενδιαφερομένων:
https://ec.europa.eu/eusurvey/runner/NXG-Stakeholder-Register_CS1?surveylanguage=EL

Σε συνθήκες απόλυτης αβεβαιότητας βρίσκονται πλέον χιλιάδες ιδιοκτήτες ακινήτων σε μικρούς οικισμούς ανά την Ελλάδα, μετά την εφαρμογή του νέου Προεδρικού Διατάγματος (Π.Δ.) για τον καθορισμό των προδιαγραφών οριοθέτησης στους οικισμούς κάτω των 2.000 κατοίκων. Το αποτέλεσμα ήταν δεκάδες χιλιάδες οικόπεδα να χάσουν την αρτιότητα και οικοδομησιμότητά τους μέσα σε ένα βράδυ, δημιουργώντας ένα πολεοδομικό κενό και τεράστιο κοινωνικό και πολιτικό κόστος.

Από το «παράθυρο» στην ανασφάλεια

Αν και το Π.Δ. τυπικά αφήνει ένα διετές ή τριετές χρονικό «παράθυρο» για την έκδοση οικοδομικών αδειών πριν την πλήρη εφαρμογή των Τοπικών Πολεοδομικών Σχεδίων (ΤΠΣ), στην πράξη η κατάσταση δεν είναι ξεκάθαρη. Οι επαγγελματίες του τεχνικού κόσμου προειδοποιούν ότι οι άδειες που θα εκδοθούν στο μεσοδιάστημα διατρέχουν υψηλό κίνδυνο ακύρωσης σε περίπτωση δικαστικής προσφυγής, λόγω της γνωμοδοτημένης αναρμοδιότητας των νομαρχιακών αρχών στην οριοθέτηση των οικισμών – στοιχείο που έχει ήδη κριθεί ως αντισυνταγματικό από το ΣτΕ.

Ο πρόεδρος του ΤΕΕ Δυτικής Ελλάδας, Βαγγέλης Καραχάλιος, σημείωσε πως «το υπουργείο μεταθέτει την ευθύνη στους μελετητές και τους μηχανικούς, ζητώντας τους να στηρίξουν άδειες που ίσως αύριο είναι νομικά επισφαλείς».

Υπουργείο Περιβάλλοντος: «Δεν αλλάζει τίποτα»

Αποκαλυπτική ήταν και η τοποθέτηση του γενικού γραμματέα Χωρικού Σχεδιασμού, Ευθύμη Μπακογιάννη, ο οποίος ουσιαστικά επιβεβαίωσε ότι το Π.Δ. δεν προσφέρει περισσότερη ασφάλεια: «Η ίδια ανασφάλεια υπήρχε και πριν και συνεχίζει να υπάρχει. Σε περίπτωση προσφυγής, το δικαστήριο δεν θα εξετάσει αν το οικόπεδο είναι στη σωστή ζώνη, απλώς θα ακυρώσει την άδεια αν στηρίζεται σε οριοθέτηση από αναρμόδιο φορέα».

Πολιτικοί τριγμοί στο κυβερνητικό στρατόπεδο

Η αναστάτωση δεν έχει αφήσει ανεπηρέαστο ούτε το κυβερνητικό επιτελείο, με αρκετούς βουλευτές της ΝΔ να αποφεύγουν τις περιοδείες στις περιφέρειές τους και να υποβάλλουν ερωτήσεις στη Βουλή για το ζήτημα. Ανάμεσά τους, οι Γ. Ανδριανός, Λ. Αυγενάκης, Δ. Καλογερόπουλος, Μ. Κόνσολας και Φ. Φόρτωμας, ενώ προσπάθειες καθησυχασμού από την ηγεσία του Υπουργείου Περιβάλλοντος – Στ. Παπασταύρου και Ν. Ταγαρά – απέδωσαν αμφίβολα αποτελέσματα.

Ο υφυπουργός Ταγαράς άφησε ανοιχτό το ενδεχόμενο τροποποίησης, χωρίς όμως να μπει σε λεπτομέρειες, και παραδέχθηκε ότι οι λύσεις που εξετάζονται ίσως απαιτούν αυστηρότερα κριτήρια αρτιότητας. «Δεν θα είναι εκτός σχεδίου, αλλά ούτε και όπως είναι σήμερα εντός. Στόχος μας είναι η αποκατάσταση της ασφάλειας δικαίου», ανέφερε χαρακτηριστικά.

Οργή από την αντιπολίτευση και τους ανεξάρτητους

Καυστικός ήταν ο ανεξάρτητος βουλευτής Μάριος Σαλμάς, καταγγέλλοντας την κυβέρνηση ότι «αφαίρεσε από τον κόσμο την ιδιοκτησία του» και υπογραμμίζοντας πως «οι άνθρωποι είχαν πληρώσει ΕΝΦΙΑ και είχαν σχέδια για τα οικόπεδά τους, και ξαφνικά αυτά μετατράπηκαν σε χωράφια χωρίς καμία μεταβατική πρόβλεψη». Επέκρινε μάλιστα την κυβερνητική επίκληση της απόφασης του ΣτΕ, λέγοντας ότι «η κυβέρνηση νομοθετεί, όχι το ΣτΕ».

ΚΕΔΕ: Άμεση αναστολή και προσφυγές κατά του Π.Δ.

Αιχμηρή ήταν και η αντίδραση της Κεντρικής Ένωσης Δήμων Ελλάδας (ΚΕΔΕ), η οποία ζητά την άμεση αναστολή του Π.Δ., κάνοντας λόγο για θεσμική οπισθοδρόμηση. Ο πρόεδρός της, Λάζαρος Κυρίζογλου, τόνισε ότι το 80% των οικισμών πλήττεται από τις ρυθμίσεις, οδηγώντας στη σταδιακή εγκατάλειψη της υπαίθρου και ενισχύοντας τα μεγάλα συμφέροντα εις βάρος των μικροϊδιοκτητών.

Η ΚΕΔΕ διαμηνύει ότι κάθε δήμος έχει δικαίωμα προσφυγής, ενώ η Ένωση θα σταθεί στο πλευρό των δήμων που θα κινηθούν νομικά κατά του διατάγματος.

Ο νέος νόμος 5170 που δημοσιεύθηκε στις 20 Ιανουαρίου 2025 και αφορά τον τουρισμό, έχει προκαλέσει αναστάτωση στην κοινότητα των ιδιοκτητών και χρηστών αυτοκινούμενων τροχόσπιτων. Ειδικά το άρθρο 27 του νόμου φαίνεται να ανοίγει «μέτωπο» κατά του εναλλακτικού αυτού τρόπου ταξιδιού, βάζοντας στο στόχαστρο τη στάθμευση και διανυκτέρευση των camper σε δημόσιους και προστατευόμενους χώρους.

Περιορισμοί με πρόστιμα και ποινές

Ο νόμος απαγορεύει πλέον ρητά τη στάθμευση των αυτοκινούμενων:

• σε αρχαιολογικούς χώρους,

• σε παραλίες,

• σε παρυφές δημόσιων δασών,

• και γενικά σε κοινόχρηστους χώρους.

Παράλληλα, περιορίζεται και η ιδιωτική φιλοξενία, καθώς επιτρέπεται η στάθμευση μόνο ενός αυτοκινούμενου σε ιδιωτικό χώρο. Η παραβίαση των διατάξεων επισύρει πρόστιμο 300 ευρώ και ακόμη και ποινή φυλάκισης έως τριών μηνών.

Καταγγελίες χωρίς διαβούλευση

Παρά την ισχύ του από τον Ιανουάριο, ο νόμος έγινε γνωστός στην κοινότητα των «τροχοσπιτάδων» μόλις πρόσφατα, ύστερα από την επιβολή προστίμων σε τρία οχήματα στην Ακράτα. Όπως καταγγέλλεται, δεν προηγήθηκε δημόσια διαβούλευση, γεγονός που εντείνει την έντονη δυσαρέσκεια.

Η Υπουργός Τουρισμού Όλγα Κεφαλογιάννη, υπερασπίστηκε το νόμο, λέγοντας πως στόχος είναι να αντιμετωπιστούν φαινόμενα ρύπανσης και κατάληψης παραλιών, και να ξεκαθαριστούν οι «γκρίζες ζώνες» μεταξύ στάθμευσης και παραμονής.

Μια απαγόρευση με πολλές αντιφάσεις

Ο δημοσιογράφος και έμπειρος camper Άκης Τεμπερίδης – που έχει ταξιδέψει παγκοσμίως με camper – αναδεικνύει την αντίφαση: σε όλο τον κόσμο, επιτρέπεται η στάθμευση αυτοκινούμενων σε δημόσιους χώρους εφόσον δεν απλώνεται εξοπλισμός κατασκήνωσης (π.χ. τέντες, τραπέζια).

Μέχρι πρότινος, αυτό ίσχυε και στην Ελλάδα, όπου οι περιορισμοί αφορούσαν μόνο την εγκατάσταση σκηνών και ρυμουλκούμενων τροχόσπιτων. Ουσιαστικά, ο νέος νόμος έρχεται να επιβάλει κυρώσεις σε κάτι που δεν εφαρμοζόταν ποτέ με αυστηρότητα.

Ευρωπαϊκές πρακτικές και η απουσία υποδομών στην Ελλάδα

Στην Ευρώπη, χώρες όπως η Γερμανία και η Πορτογαλία προσφέρουν χιλιάδες camper stop: ειδικά διαμορφωμένους χώρους στάθμευσης με βασικές υποδομές. Στην Ελλάδα, τέτοια υποδομή απουσιάζει.

Ο Άκης Τεμπερίδης περιγράφει τα camper stop ως σημεία με:

• Πόσιμο νερό

• Σημεία απόρριψης «γκρίζων» και «μαύρων» νερών

• Εύκολη πρόσβαση και ασφάλεια

Χωρίς αυτές τις υποδομές, πολλά camper απορρίπτουν ανεξέλεγκτα τα απόβλητά τους στο περιβάλλον – μια πρακτική που η πολιτεία όφειλε να προλάβει με υποδομές και όχι με απαγορεύσεις.

Οικονομικός αντίκτυπος και «στιγματισμός»

Οι επαγγελματίες του χώρου, όπως ο έμπορος Αντώνης Ζαμπέτας, τονίζουν πως οι χρήστες camper δεν είναι «τζαμπατζήδες», αλλά δαπανούν σημαντικά ποσά ημερησίως (50–80€). Ο νέος νόμος, λένε, απειλεί να διώξει ένα δυναμικό κοινό από την Ελλάδα, όπως είχε συμβεί παλαιότερα στην Πορτογαλία.

Η Ελλάδα, με μόλις 1.500 camper και περιορισμένα κάμπινγκ, δεν μπορεί να ανταγωνιστεί την υπόλοιπη Ευρώπη, όπου υπάρχουν 110 εκατομμύρια διανυκτερεύσεις το χρόνο σε camper – με τζίρο 33 δισ. ευρώ!

Κίνδυνος αφανισμού του εγχώριου camper τουρισμού

Οι επιχειρήσεις που ενοικιάζουν αυτοκινούμενα οχήματα – με κόστος από 180 έως 200 ευρώ την ημέρα – απειλούνται άμεσα. Η έλλειψη χώρων φιλοξενίας, σε συνδυασμό με τους περιορισμούς και τις εποχικές διακοπές λειτουργίας των κάμπινγκ (Οκτώβριος–Απρίλιος), καθιστά τη δραστηριότητα σχεδόν αδύνατη.

Αξίζει να σημειωθεί ότι πολλοί ταξιδιώτες με camper δεν κάνουν μόνο διακοπές, αλλά ζουν και εργάζονται εντός του οχήματος (φοιτητές, συνταξιούχοι, remote workers).

Προτάσεις για ρεαλιστική προσέγγιση

Ο Άκης Τεμπερίδης προτείνει:

• Σαφείς σημάνσεις στους χώρους όπου απαγορεύεται η στάθμευση.

• Χρονικούς περιορισμούς (π.χ. απαγόρευση μετά τις 22:00 ή από 15/6 έως 15/9).

• Δημιουργία υποδομών camper stop σε κάθε περιφέρεια.

Ο Δήμος Καβάλας ενισχύει τις προσπάθειες διαχείρισης οργανικών απορριμμάτων, τοποθετώντας 26 νέους εξωτερικούς καφέ κάδους με κλειδαριά, οι οποίοι θα εξυπηρετούν συνολικά 42 επιχειρήσεις που δραστηριοποιούνται στην παραλιακή ζώνη της πόλης.

Η πρωτοβουλία αυτή εντάσσεται στο πλαίσιο της στρατηγικής του Δήμου για την αναβάθμιση της καθαριότητας και την ενίσχυση της ανακύκλωσης οργανικών υλικών, ιδιαίτερα ενόψει της θερινής περιόδου που παρουσιάζει αυξημένες ανάγκες λόγω της τουριστικής κίνησης.

Τι ρίχνουμε στον Καφέ Κάδο:

• Φρούτα και λαχανικά

• Υπολείμματα μαγειρεμένων φαγητών

• Ψωμί, ζυμαρικά, ρύζι και όσπρια

• Υπολείμματα καφέ και τσάι

• Γαλακτοκομικά όπως τυρί, γιαούρτι, κρέμες

• Τσόφλια αυγών

• Μικρές ποσότητες φύλλων και φυτικών υπολειμμάτων

Ο Δήμος τονίζει ότι στόχος του είναι η ποιοτικότερη διαχείριση των απορριμμάτων και η συμβολή σε ένα καθαρότερο και βιώσιμο περιβάλλον για όλους.

Η πρωτοβουλία αυτή, πέρα από τη λειτουργική της αξία, έχει και εκπαιδευτικό χαρακτήρα, αφού μέσα από σχετικές καμπάνιες ενημέρωσης, προτρέπει επιχειρήσεις και πολίτες να κάνουν πιο σωστή διαλογή στην πηγή, συμβάλλοντας ενεργά στην κυκλική οικονομία και την προστασία του περιβάλλοντος.

Ένα ασυνήθιστο και συγκινητικό περιστατικό εκτυλίχθηκε το μεσημέρι της Παρασκευής 16 Μαΐου στην παραλία του Ποτού στη Θάσο, όταν ένα δελφίνι έκανε την εμφάνισή του πολύ κοντά στην ακτή, προκαλώντας την κινητοποίηση των παρευρισκομένων.

Το δελφίνι περιφερόταν στα ρηχά, κάνοντας κύκλους κατά μήκος της παραλίας, ενώ την ίδια ώρα επικρατούσαν συννεφιά και βροχή. Περαστικοί και λουόμενοι προσπάθησαν να το βοηθήσουν να επιστρέψει στα βαθιά νερά. Παρά τις προσπάθειες και αφού αρκετοί το έσπρωξαν ξανά μέσα στη θάλασσα, το δελφίνι επέμενε να επιστρέφει προς την ακτή.

Ειδοποιήθηκαν Λιμενικό και ΜΚΟ

Οι παριστάμενοι ειδοποίησαν το Λιμενικό Σώμα, το οποίο έφτασε στο σημείο με καθυστέρηση περίπου μιας ώρας, όπως αναφέρουν μάρτυρες. Παράλληλα ενημερώθηκε και η ΜΚΟ «Αρίων», που δραστηριοποιείται στην προστασία θαλάσσιων θηλαστικών.

Πιθανότατα άρρωστο ή αποπροσανατολισμένο

Το γεγονός ότι το δελφίνι δεν απομακρύνθηκε προς τα βαθιά και συνέχιζε να βγαίνει στα ρηχά, σύμφωνα με ειδικούς, ενδέχεται να υποδηλώνει ότι είναι άρρωστο ή βρίσκεται σε διαδικασία θανάτου. Εναλλακτικά, ίσως είχε χάσει τον προσανατολισμό του λόγω κάποιου εξωτερικού παράγοντα.

Από σήμερα, Πέμπτη 15 Μαΐου 2025, το Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας απευθύνει πρόσκληση προς ενδιαφερόμενους προμηθευτές να υποβάλουν αίτηση για συμμετοχή στο πρόγραμμα “Αλλάζω Σύστημα Θέρμανσης και Θερμοσίφωνα”, με στόχο την ένταξή τους στο Μητρώο Προμηθευτών του προγράμματος.

Το πρόγραμμα, που εντάσσεται στο Εθνικό Σχέδιο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας “Ελλάδα 2.0” και χρηματοδοτείται από την Ευρωπαϊκή Ένωση – NextGenerationEU, στοχεύει στην προώθηση ενεργειακά αποδοτικών συστημάτων και στην αντικατάσταση παλαιών συσκευών θέρμανσης και παροχής ζεστού νερού.

Ποιοι μπορούν να συμμετάσχουν

Οι προμηθευτές θα πρέπει να δραστηριοποιούνται σε επιλέξιμους ΚΑΔ (Κωδικούς Αριθμούς Δραστηριότητας), όπως αυτοί ορίζονται στον Οδηγό του Προγράμματος και στις Συχνές Ερωτήσεις (2ο τεύχος, ερώτηση 3.2).

Οι έμμεσοι προμηθευτές (π.χ. κατασκευαστές, αντιπρόσωποι, εισαγωγείς) οφείλουν να δηλώσουν και τον εξοπλισμό τους στο Μητρώο Προϊόντων, ακολουθώντας τις απαιτούμενες τεχνικές προδιαγραφές.

Η συμμετοχή προϋποθέτει συμμόρφωση με όλους τους όρους και τις προϋποθέσεις του προγράμματος.

Υποβολή αιτήσεων

Οι αιτήσεις των προμηθευτών υποβάλλονται αποκλειστικά μέσω της ηλεκτρονικής πλατφόρμας του προγράμματος, με χρήση των στοιχείων της επιχείρησης.

Πληροφορίες και υποστήριξη παρέχονται τηλεφωνικά στο 213 151 3753, κατά τις εργάσιμες ημέρες και ώρες 9:00 π.μ. – 5:00 μ.μ.

Χρήσιμοι σύνδεσμοι και έγγραφα

Στην επίσημη ιστοσελίδα του προγράμματος διατίθενται:

• Ο Οδηγός του Προγράμματος

• Οι τροποποιήσεις του

• Το εγχειρίδιο χρήσης (user manual) για την πλατφόρμα

• Οι Συχνές Ερωτήσεις

Με τροπολογία που κατατέθηκε νυχτερινές ώρες σε νομοσχέδιο του υπουργείου Δικαιοσύνης, η κυβέρνηση επιχειρεί να ξεμπλοκάρει τις οικοδομικές άδειες που «πάγωσαν» μετά την ακύρωση της οριζόντιας χρήσης των κινήτρων του Νέου Οικοδομικού Κανονισμού (ΝΟΚ) από το Συμβούλιο της Επικρατείας.

Το υπουργείο Περιβάλλοντος εισάγει τον μηχανισμό του «περιβαλλοντικού ισοδύναμου», ο οποίος επιτρέπει την ολοκλήρωση κτιρίων υπό προϋποθέσεις, παρά την ακύρωση ή την αμφισβήτηση των αδειών, με αντάλλαγμα την καταβολή τέλους και την ανάληψη περιβαλλοντικών αντισταθμιστικών έργων.

Τι προβλέπει η τροπολογία

• Κατοχυρώνονται οι οικοδομικές άδειες για τις οποίες είχαν ξεκινήσει εργασίες έως τις 11 Δεκεμβρίου 2024 – ημερομηνία της ακυρωτικής απόφασης του ΣτΕ.

• Αναθεώρηση χωρίς κόστος προβλέπεται για άδειες που δεν είχαν εκκινήσει, με απαλλαγή από φόρους, εισφορές και κρατήσεις.

• Για την ολοκλήρωση άδειας χωρίς ολοκληρωμένο φέροντα οργανισμό, απαιτείται έγκριση από ΚΕΣΥΠΟΘΑ και ΚΕΣΑ.

• Το περιβαλλοντικό ισοδύναμο θα καταβάλλεται σε ειδικό λογαριασμό του Ταμείου Παρακαταθηκών και θα συνοδεύεται από Σχέδιο Περιβαλλοντικής Αναβάθμισης (ΕΣΠΙΑΠ).

Εξαιρέσεις και ευνοϊκές ρυθμίσεις

• Οι στρατηγικές επενδύσεις (ΕΣΧΑΣΕ, ΕΣΧΑΔΑ, επενδύσεις τύπου Ελληνικού) εξαιρούνται από την ακύρωση και συνεχίζουν κανονικά με τα μπόνους του ΝΟΚ.

• Εξαιρούνται επίσης άδειες που εκδόθηκαν για διατηρητέα κτίρια και ακίνητα ενταγμένα σε ειδικά χρηματοδοτικά προγράμματα (Ταμείο Ανάκαμψης, ΕΣΠΑ).

• Αναστέλλονται κυρώσεις (πρόστιμα, απαγορεύσεις μεταβίβασης) έως την έκδοση Προεδρικού Διατάγματος που θα εξειδικεύει τη ρύθμιση.

Περιβαλλοντικό ισοδύναμο: Τι περιλαμβάνει

Το περιβαλλοντικό ισοδύναμο προβλέπει χρηματοδότηση έργων όπως:

• Ανάπλαση και δημιουργία κοινόχρηστων χώρων

• Κατεδάφιση αυθαίρετων κτισμάτων

• Απόκτηση και αποκατάσταση διατηρητέων

• Οριοθέτηση ρεμάτων και βελτίωση υποδομών

Τα έργα θα υλοποιούνται σε επίπεδο δημοτικής ενότητας (ή δήμου σε Αθήνα-Θεσσαλονίκη) και θα εγκρίνονται εντός δύο ετών από την εκπόνηση του ΕΣΠΙΑΠ.

Πολιτικές αντιδράσεις και αβεβαιότητα

Η τροπολογία, αν και δίνει λύση σε επενδύσεις που είχαν παγώσει, προκάλεσε την έντονη αντίδραση της αντιπολίτευσης. Ο Δημήτρης Μάντζος (ΠΑΣΟΚ) κατηγόρησε την κυβέρνηση για πρόχειρο σχεδιασμό, αδιαφάνεια και κοινωνική αδικία:

«Οι μικροιδιοκτήτες καλούνται να πληρώσουν το τίμημα για ένα πολεοδομικό χάος που δεν δημιούργησαν».

Κατήγγειλε, επίσης, ευνοϊκή μεταχείριση προς συγκεκριμένες επενδύσεις, όπως αυτή στο Ελληνικό, σε βάρος μικρών ιδιοκτητών που αναγκάζονται να αναθεωρήσουν άδειες με επιπλέον κόστος.

Από την πλευρά του, ο υπουργός Σταύρος Παπασταύρου υπεραμύνθηκε της τροπολογίας:

«Αίρουμε την πολεοδομική αβεβαιότητα που είχε παραλύσει τον κατασκευαστικό κλάδο. Το πλαίσιο θα εξειδικευτεί με δύο Προεδρικά Διατάγματα και σειρά υπουργικών αποφάσεων».

Τι εκκρεμεί

Για την πλήρη εφαρμογή των διατάξεων απαιτούνται:

• Καθορισμός ύψους τέλους περιβαλλοντικού ισοδύναμου

• Εξειδίκευση διαδικασίας και μέτρων ΕΣΠΙΑΠ

• Ορισμός τρόπων απόδειξης εκκίνησης εργασιών

Η Ελλάδα έχει σημειώσει εντυπωσιακή πρόοδο στον τομέα των Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας (ΑΠΕ), ανερχόμενη στις κορυφαίες θέσεις της Ευρώπης σε ποσοστά παραγωγής από ήλιο και άνεμο. Ωστόσο, πίσω από τις θετικές επιδόσεις σε επίπεδο MW και TWh, παραμένουν κρίσιμα ζητήματα θεσμικά, τεχνικά και κοινωνικά, τα οποία καθορίζουν τη βιωσιμότητα και τη δικαιοσύνη της πράσινης μετάβασης.

Η Εντυπωσιακή Άνοδος των ΑΠΕ

Το 2023, η συνολική εγκατεστημένη ισχύς από ΑΠΕ στην Ελλάδα έφτασε τα 15,8 GW, καταγράφοντας αύξηση 15,5% σε σχέση με το προηγούμενο έτος. Η αιολική παραγωγή ανήλθε σε 10,9 TWh και η ηλιακή σε 8,4 TWh, καθιστώντας τις δύο αυτές τεχνολογίες τον κορμό της ελληνικής πράσινης ενέργειας. Οι ΑΠΕ κάλυψαν 42,4% της ηλεκτρικής κατανάλωσης το 2022 – το υψηλότερο ποσοστό μέχρι σήμερα.

Εμπόδια: Από τον Κορεσμό του Δικτύου στην Έλλειψη Συμμετοχής

Παρά την πρόοδο, η πράσινη ανάπτυξη προσκρούει σε:

• Κορεσμένο δίκτυο μεταφοράς και διανομής, με περιοχές όπως η Στερεά Ελλάδα και η Πελοπόννησος να αδυνατούν να απορροφήσουν νέες εγκαταστάσεις.

• Γραφειοκρατικά εμπόδια και καθυστερήσεις στην αδειοδότηση και στη σύνδεση στο δίκτυο.

• Συγκέντρωση της αγοράς σε λίγους μεγάλους παίκτες, αποκλείοντας μικρούς επενδυτές και πολίτες.

• Περιορισμένη χωρητικότητα και ανεπάρκεια αποθηκευτικών λύσεων, που οδηγούν σε περικοπές παραγωγής και απώλεια καθαρής ενέργειας.

Χρηματοδότηση και Ευρωπαϊκά Προγράμματα

Η χώρα έχει πρόσβαση σε σημαντικά κονδύλια μέσω του Ταμείου Ανάκαμψης (RRF) και του ΕΣΠΑ 2021–2027, με συνολικές επενδύσεις άνω των 6 δισ. ευρώ στην πράσινη μετάβαση. Ωστόσο, η χαμηλή απορροφητικότητα, οι διοικητικές αδυναμίες και η πολυπλοκότητα των διαδικασιών περιορίζουν την αποτελεσματικότητα αυτών των εργαλείων.

Η Γεωγραφική Ανισότητα

Η πλειονότητα των ΑΠΕ εντοπίζεται σε περιοχές με εύκολη πρόσβαση στο δίκτυο και φυσικά πλεονεκτήματα (Κεντρική Ελλάδα, Θεσσαλία), ενώ άλλες – όπως τα νησιά και ορεινές περιοχές – παραμένουν ενεργειακά αναξιοποίητες. Αυτό δημιουργεί άνισες ευκαιρίες ανάπτυξης και ενισχύει τις περιφερειακές ανισότητες.

Αποθήκευση: Ο Χαμένος Κρίκος

Χωρίς ουσιαστικές επενδύσεις στην αποθήκευση ενέργειας (μπαταρίες, αντλησιοταμίευση), η Ελλάδα δεν μπορεί να αξιοποιήσει πλήρως την παραγωγή από ΑΠΕ. Το curtailment (περικοπή παραγόμενης ενέργειας) είναι ήδη συχνό φαινόμενο, ενώ οι τρέχουσες υποδομές αποθήκευσης δεν επαρκούν για την εξισορρόπηση του συστήματος.

Οι Πολίτες Εκτός Πράσινης Ισχύος;

Παρά την ύπαρξη θεσμικού πλαισίου για ενεργειακές κοινότητες και net metering, η συμμετοχή των πολιτών παραμένει χαμηλή λόγω έλλειψης τεχνικής υποστήριξης, πληροφόρησης και πρόσβασης στο δίκτυο. Το όραμα της αποκεντρωμένης παραγωγής ενέργειας από τους πολίτες απέχει ακόμη από την πραγματικότητα.

Τι Πρέπει να Αλλάξει

Για μια πράσινη μετάβαση με οικονομική αποδοτικότητα και κοινωνική δικαιοσύνη, απαιτείται:

• Αναβάθμιση του ηλεκτρικού δικτύου και στοχευμένες επενδύσεις σε αποθήκευση.

• Απλοποίηση της αδειοδότησης και επιτάχυνση των διαδικασιών.

• Προτεραιότητα σε μικρούς επενδυτές και ενεργειακές κοινότητες.

• Θεσμικά σταθερό και διαφανές πλαίσιο με ενίσχυση εποπτείας και συμμετοχής της κοινωνίας.

Η Ελλάδα έχει τα φυσικά και τεχνολογικά εργαλεία για να ηγηθεί στην πράσινη ενέργεια. Το στοίχημα δεν είναι μόνο να παραχθεί περισσότερη καθαρή ενέργεια, αλλά να διανεμηθεί δίκαια, να αποθηκευτεί έξυπνα και να προωθηθεί με τρόπο που δεν αφήνει κανέναν πίσω.

Ένα σημαντικό βήμα για την ανάπτυξη της μελισσοκομίας και την περιβαλλοντική αναβάθμιση της περιοχής του Τριγώνου πραγματοποιείται στον Δήμο Ορεστιάδας, μέσα από τη συνεργασία τοπικών αρχών, ακαδημαϊκών και παραγωγικών φορέων.

Ο Δήμαρχος Ορεστιάδας, Διαμαντής Παπαδόπουλος, συναντήθηκε με εκπροσώπους του Δημοκριτείου Πανεπιστημίου Θράκης και του Μελισσοκομικού Συλλόγου Βορείου Έβρου, με στόχο τον σχεδιασμό και τη δρομολόγηση της δημιουργίας Μελισσοκομικού Πάρκου στη Δημοτική Ενότητα Τριγώνου.

Μια Σύμπραξη με Όραμα και Οφέλη

Η συνάντηση πραγματοποιήθηκε στο Δημαρχείο Ορεστιάδας και συμμετείχαν οι καθηγητές του Τμήματος Δασολογίας και Διαχείρισης Περιβάλλοντος και Φυσικών Πόρων του ΔΠΘ, κ. Απόστολος Κανταρτζής και κ. Γαρύφαλλος Αραμπατζής, καθώς και ο κ. Χρήστος Ρωσίδης, εκπρόσωπος του Μελισσοκομικού Συλλόγου Βορείου Έβρου.

Το Μελισσοκομικό Πάρκο, όπως αναφέρθηκε, αναμένεται να λειτουργήσει ως χώρος παραγωγής, εκπαίδευσης, έρευνας και περιβαλλοντικής ευαισθητοποίησης. Θα προσφέρει σημαντική στήριξη στους επαγγελματίες μελισσοκόμους της περιοχής, ενώ ταυτόχρονα θα ενισχύσει την τοπική οικονομία και θα προωθήσει την προστασία του οικοσυστήματος.

Ο Δήμος στηρίζει την Πρωτοβουλία

Ο Δήμαρχος εξέφρασε τη σταθερή στήριξη του Δήμου στο εγχείρημα, χαρακτηρίζοντάς το “πνοή ανάπτυξης” για τον τόπο. Παράλληλα, δεσμεύτηκε για τη διερεύνηση όλων των πιθανών χρηματοδοτικών εργαλείων και θεσμικών διαδρομών για την υλοποίηση του έργου.

«Η συνεργασία Δήμου, Πανεπιστημίου και μελισσοκόμων ανοίγει νέους δρόμους για την ανάπτυξη του τόπου μας», τόνισε χαρακτηριστικά.

Το Μελισσοκομικό Πάρκο Τριγώνου αποτελεί ένα πρότυπο παράδειγμα βιώσιμης ανάπτυξης με επίκεντρο τον άνθρωπο, τη φύση και την παραγωγή.

Σφοδρή αντίδραση προκάλεσε το πρόσφατο Προεδρικό Διάταγμα για την οριοθέτηση των οικισμών με πληθυσμό κάτω των 2.000 κατοίκων, με τον Σύλλογο Ελλήνων Πολεοδόμων και Χωροτακτών (ΣΕΠΟΧ) να κάνει λόγο για προχειρότητα, έλλειψη διαβούλευσης και τεχνική ασάφεια. Η απόφαση του Υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας έχει προκαλέσει έντονη αναστάτωση τόσο σε ιδιοκτήτες όσο και σε επαγγελματίες του χώρου, καθώς αφορά περίπου 10.000 οικισμούς ανά την επικράτεια.

Ο ΣΕΠΟΧ τονίζει ότι η πρωτοβουλία του ΥΠΕΝ προωθήθηκε χωρίς ουσιαστική δημόσια διαβούλευση και κινδυνεύει να υπονομεύσει τον υπό κατάρτιση πολεοδομικό σχεδιασμό σε τοπικό και ειδικό επίπεδο. Πολλές μελέτες Τοπικών και Ειδικών Πολεοδομικών Σχεδίων (ΤΠΣ και ΕΠΣ) βρίσκονται στον «αέρα», καθώς οι μελετητές καλούνται να ενσωματώσουν τις νέες διαδικασίες χωρίς οδηγίες και με ασφυκτικά χρονοδιαγράμματα.

Οριζόντια Κριτήρια χωρίς Χωρική Τεκμηρίωση

Το βασικό πρόβλημα, σύμφωνα με τον ΣΕΠΟΧ, εντοπίζεται στην επιλογή οριζόντιων, μηχανιστικών κριτηρίων για την οριοθέτηση, όπως κτηματολογικά στοιχεία και παλιές αεροφωτογραφίες, που αγνοούν τις πραγματικές πολεοδομικές και γεωγραφικές ιδιαιτερότητες κάθε περιοχής. Η προσέγγιση αυτή «παρακάμπτει» τη χωροταξική επιστημονική θεώρηση και τη διαμορφωθείσα κατάσταση των τελευταίων δεκαετιών, υποβαθμίζοντας την αναγκαία εκτίμηση ιστορικών και τοπιακών δεδομένων.

Παράλληλα, στο Π.Δ. προβλέπονται ενιαίοι όροι δόμησης και χρήσεις γης για όλους τους οικισμούς, ανεξάρτητα από τις ιδιαιτερότητές τους. «Η γενικευμένη αρτιότητα των 2 στρεμμάτων στη ζώνη Α των οικισμών και οι διαφοροποιήσεις στη ζώνη Β είναι αυθαίρετες και χωρίς επιστημονική βάση», αναφέρει χαρακτηριστικά ο ΣΕΠΟΧ.

Επιπλέον Φορτίο στους Μελετητές, Σύγχυση στα Επίπεδα Σχεδιασμού

Ο Σύλλογος υπογραμμίζει ότι οι μελετητές των ΤΠΣ επιφορτίζονται με ένα νέο αντικείμενο εργασίας χωρίς επαρκή τεχνική καθοδήγηση, γεγονός που προκαλεί σύγχυση στα διαφορετικά επίπεδα σχεδιασμού και δημιουργεί προβλήματα συμβατότητας και θεσμοθέτησης. Η δημόσια διαβούλευση προβλέπεται, μάλιστα, να διεξαχθεί στο τέλος της διαδικασίας, όταν πλέον θα έχουν καθοριστεί βασικά δικαιώματα δόμησης.

Ανησυχία για Ενίσχυση της Εκτός Σχεδίου Δόμησης

Ο ΣΕΠΟΧ εκφράζει έντονο προβληματισμό και για την ευρύτερη πολιτική στόχευση του Π.Δ., σε μια περίοδο έντονης τουριστικής πίεσης στον νησιωτικό και παράκτιο χώρο. Όπως επισημαίνει, η Πολιτεία φαίνεται να ενισχύει έμμεσα την εκτός σχεδίου δόμηση, είτε μέσω παραθύρων όπως οι Περιοχές Ελέγχου Χρήσεων είτε μέσω της διευκόλυνσης οργανωμένων τουριστικών υποδομών σε εκτός σχεδίου περιοχές.

«Με την πρόβλεψη αρτιότητας στα 2 στρέμματα επιχειρείται ουσιαστικά η επανεισαγωγή της παρέκκλισης, κάτι που κινδυνεύει να ανοίξει νέο κύκλο ανεξέλεγκτης δόμησης», σημειώνει ο Σύλλογος, τονίζοντας ότι αντί για περιορισμό, το Π.Δ. ίσως οδηγήσει σε επιτάχυνση της διάσπαρτης, μη βιώσιμης ανάπτυξης.

Οικισμοί που Συρρικνώνονται και Ρυθμίσεις Εκτός Πραγματικότητας

Σε όλα αυτά έρχεται να προστεθεί και η δημογραφική διάσταση: περίπου 6.500 οικισμοί χαρακτηρίζονται σήμερα ως στάσιμοι ή φθίνοντες, πολλοί εκ των οποίων δεν πληρούν καν τα τεχνικά κριτήρια του νέου Π.Δ. Η αντιμετώπισή τους με ενιαία μέτρα, αγνοώντας τις ιδιαιτερότητές τους, ενδέχεται να εντείνει την εγκατάλειψη και την υποβάθμιση της υπαίθρου.

Ζητείται Ολιστική Πολιτική με Διαβούλευση και Τεκμηρίωση

Ο ΣΕΠΟΧ καταλήγει επισημαίνοντας ότι το χρόνιο αίτημα για ρύθμιση των οικισμών απαιτεί συνεκτικό, τεκμηριωμένο σχεδιασμό με όραμα για την ελληνική ύπαιθρο και όχι αποσπασματικές ενέργειες που ενδέχεται να αποδειχθούν αναποτελεσματικές και επιζήμιες.

Στο πλαίσιο της θωράκισης των τοπικών κοινωνιών απέναντι σε ακραία καιρικά φαινόμενα, ολοκληρώθηκαν πρόσφατα σημαντικές εργασίες αποκατάστασης των αναχωμάτων του ποταμού Στρυμόνα στις περιοχές του Δημοτικού Διαμερίσματος Χειμάρρου και του Δημοτικού Διαμερίσματος Βαρικού.

Οι παρεμβάσεις πραγματοποιήθηκαν με στόχο την πρόληψη επικίνδυνων πλημμυρικών φαινομένων, που κατά το παρελθόν είχαν προκαλέσει ζημιές σε γεωργικές εκτάσεις και υποδομές, απειλώντας παράλληλα την ασφάλεια των κατοίκων της ευρύτερης περιοχής.

Πριν από την αποκατάσταση των αναχωμάτων, προηγήθηκαν εργασίες καθαρισμού της κοίτης του ποταμού, με την απομάκρυνση φερτών υλικών, φραγμών και κορμών δέντρων που είχαν συσσωρευτεί και εμπόδιζαν τη φυσιολογική ροή του νερού, προκαλώντας συχνά υπερχειλίσεις.

Η αποκατάσταση του πλάτους και του βάθους της κοίτης βελτίωσε σημαντικά την υδραυλική συμπεριφορά του ποταμού, ενισχύοντας την αντιπλημμυρική προστασία της περιοχής.

Η υλοποίηση του έργου αποτελεί μέρος ενός ευρύτερου σχεδίου ενίσχυσης των υποδομών πολιτικής προστασίας και ανάδειξης της περιβαλλοντικής ασφάλειας στον κάμπο του Στρυμόνα, με άμεσα οφέλη για τους κατοίκους, τους αγρότες και το οικοσύστημα της περιοχής.

Με αφορμή την Παγκόσμια Ημέρα Περιβάλλοντος, που γιορτάζεται κάθε χρόνο στις 5 Ιουνίου, η Περιφέρεια Ανατολικής Μακεδονίας και Θράκης, μέσω του Τμήματος Περιβάλλοντος και Υδροοικονομίας της Π.Ε. Δράμας, διοργανώνει και φέτος την καθιερωμένη πλέον δράση ευαισθητοποίησης με τίτλο «Το Περιβάλλον μας – η ζωή μας».

Οι εκδηλώσεις, που θα πραγματοποιηθούν μέσα στον Ιούνιο στην Π.Ε. Δράμας, έχουν στόχο να ευαισθητοποιήσουν τους πολίτες και ιδιαίτερα τους μαθητές – τους αυριανούς ενεργούς πολίτες – σε θέματα περιβαλλοντικής προστασίας. Η δράση δίνει ιδιαίτερη έμφαση στην εκπαίδευση των παιδιών Δημοτικού, ώστε να καλλιεργηθεί από νωρίς η περιβαλλοντική συνείδηση.

Στο επίκεντρο της φετινής δράσης θα βρεθούν οι προστατευόμενες περιοχές του δικτύου Natura 2000 που βρίσκονται εντός της Π.Ε. Δράμας, με παράλληλη αναφορά στις επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής.

Καινοτόμες τεχνολογίες και βιωματική μάθηση

Οι συμμετέχοντες θα έχουν την ευκαιρία να περιηγηθούν, μέσα από εικονική πραγματικότητα, σε προστατευόμενα οικοσυστήματα όπως οι Τυρφώνες, η περιοχή Λεπίδα και το Φαλακρό Όρος. Παράλληλα, θα προβληθούν βίντεο και φωτογραφίες που αναδεικνύουν τη φυσική ομορφιά και τη σημασία αυτών των περιοχών.

Μέσα από το πρόγραμμα Google Earth VR και τη χρήση σύγχρονων εργαλείων, μικροί και μεγάλοι θα βιώσουν μια μοναδική εμπειρία περιβαλλοντικής εκπαίδευσης, ενώ θα έχουν την ευκαιρία να παρακολουθήσουν ζωντανή επίδειξη μετεωρολογικού σταθμού, γνωρίζοντας την τεχνολογία πίσω από τη μέτρηση παραμέτρων του κλίματος.

Εκθέσεις, μουσική και δημιουργικές δράσεις

Στο πλαίσιο της δράσης θα λειτουργήσει διαρκής φωτογραφική έκθεση με εικόνες από προστατευόμενες περιοχές σε όλη την Ελλάδα, που έχουν επιλεγεί από τον ετήσιο διαγωνισμό του προγράμματος LIFE IP 4 NATURA, στο οποίο συμμετέχει η ΠΑΜΘ.

Η μουσική με θεματολογία εμπνευσμένη από το περιβάλλον θα ντύνει τις εκδηλώσεις, ενώ θα πραγματοποιηθούν και μουσικά παιχνίδια με θέμα τη φύση, ενισχύοντας την εκπαιδευτική αλλά και ψυχαγωγική διάσταση της δράσης.

Οι δράσεις θα λάβουν χώρα:

• στο κτήριο της Περιφερειακής Ενότητας Δράμας και στον περιβάλλοντα χώρο,

• στο Κέντρο Ενημέρωσης Οροσειράς Ροδόπης στη Δράμα,

• καθώς και σε σχολικές μονάδες της περιοχής.

Κάθε συμμετέχων θα λάβει αναμνηστικό μπλουζάκι με το σύνθημα «Εδώ ζούμε – Natura2000», που υπογραμμίζει τη σημασία της συμβίωσης με το φυσικό περιβάλλον.

Οι ακριβείς ημερομηνίες των εκδηλώσεων αναμένεται να ανακοινωθούν σύντομα.

Στις αρχές του 2025, μια ομάδα Τσέχων επιστημόνων ανακάλυψε τη μεγαλύτερη υπόγεια θερμική λίμνη στον κόσμο, κοντά στην πόλη Λεσκοβίκι της νότιας Αλβανίας, στα σύνορα με την Ελλάδα. Η λίμνη, που ονομάστηκε «Neuron» προς τιμήν του οργανισμού Neuron Foundation που χρηματοδότησε την αποστολή, βρίσκεται σε βάθος 127 μέτρων και έχει μήκος 138 μέτρα και πλάτος 42 μέτρα, με χωρητικότητα περίπου 8.335 κυβικά μέτρα νερού .​

Η αρχική ανακάλυψη έγινε το 2021, αλλά λόγω έλλειψης κατάλληλου εξοπλισμού, δεν ήταν δυνατή η πλήρης εξερεύνηση. Το 2024, οι επιστήμονες επέστρεψαν με προηγμένους 3D σαρωτές και επιβεβαίωσαν το μέγεθος της λίμνης .​

Η λίμνη Neuron σχηματίστηκε μέσω γεωθερμικών διεργασιών. Το νερό της είναι πλούσιο σε υδρόθειο, ο οποίος, όταν εκτίθεται στον αέρα, οξειδώνεται σε θειικό οξύ. Αυτό το οξύ διαλύει τον ασβεστόλιθο, δημιουργώντας μαλακό γύψο και διαμορφώνοντας νέους υπόγειους χώρους .​

Η ανακάλυψη αυτή αναμένεται να συμβάλει σημαντικά στην κατανόηση των υπόγειων οικοσυστημάτων και των γεωλογικών διεργασιών που τα διαμορφώνουν. Οι επιστήμονες σχεδιάζουν περαιτέρω μελέτες για να εξερευνήσουν τη βιολογία και τη γεωλογία της περιοχής.

Η έκθεση της IQAir, μιας ελβετικής εταιρείας που παρακολουθεί την παγκόσμια ποιότητα του αέρα, εξέτασε συγκεκριμένα τα λεπτά σωματίδια, ή PM2.5, έναν από τους μικρότερους αλλά πιο επικίνδυνους ρύπους.

Τα PM2,5 προέρχονται από πηγές όπως είναι η καύση ορυκτών καυσίμων, οι καταιγίδες σκόνης και οι πυρκαγιές. Είναι τόσο μικροσκοπικό σωματίδιο- το 1/20 του πλάτους μιας ανθρώπινης τρίχας- που μπορεί να ταξιδέψει πέρα ​​από τις συνήθεις άμυνες του σώματός σας στους πνεύμονες ή στην κυκλοφορία του αίματος.

Τα σωματίδια προκαλούν ερεθισμό και φλεγμονή και έχουν συνδεθεί με αναπνευστικά προβλήματα και χρόνια νεφρική νόσο. Η έκθεση στα σωματίδια αυτά μπορεί να προκαλέσει καρκίνο, εγκεφαλικό ή καρδιακό επεισόδιο και έχει συσχετιστεί με υψηλότερο κίνδυνο κατάθλιψης και άγχους.

Οι 10 πιο μολυσμένες περιοχές στην Ελλάδα, για το 2024, είναι:

1. Ιωάννινα (πόλη της Ηπείρου)
2. Πλαγιάρι (κωμόπολη του Δήμου Θέρμης)
3. Ελλήσποντος (δήμος του νομού Κοζάνης)
4. Αλίαρτος (κωμόπολη του Δήμου Αλιάρτου-Θεσπιέων)
5. Ελευσίνα (πόλη της Αττικής)
6. Βασιλικά (κωμόπολη στον νομό Θεσσαλονίκης)
7. Τρίλοφος (κωμόπολη της Κεντρικής Μακεδονίας)
8. Ορεστιάδα (πόλη στο βορειοανατολικό τμήμα του νομού Έβρου)
9. Θεσσαλονίκη (μεγαλύτερη σε έκταση και πληθυσμό πόλη της Μακεδονίας)
10. Λυκόβρυση (δήμος στον Βόρειο Τομέα Αττικής)

Όσο για το ποιες είναι οι πιο καθαρές, από πλευράς αέρα, περιοχές στην Ελλάδα, ακολουθεί η λίστα:

1. Νέα Ραιδεστός (κωμόπολη του δήμου Θέρμης)
2. Δύο Χωριά (χωριό στην Τήνο)
3. Βουλιαγμένη (προάστιο στα νότια της Αθήνας)
4. Ρίο (παραθαλάσσιος οικισμός του δήμου Πατρέων)
5. Άγιος Νικόλαος (Κρήτη)
6. Σητεία (παραλιακή πόλη της ανατολικής Κρήτης)
7. Άγιος Παύλος (περιοχή του δήμου Νεάπολης – Συκεών)
8. Ηλιούπολη (νότιο προάστιο της Αθήνας)
9. Χαϊδάρι (κοντά στο όρος Αιγάλεω, βόρεια του Πειραιά)
10. Hράκλειο (Κρήτη)

Σχετικά με την Αττική, οι 10 περιοχές που είναι πιο μολυσμένες είναι:

1. Ελευσίνα
2. Λυκόβρυση
3. Αχαρνές
4. Χαλάνδρι
5. Πετρούπολη
6. Πεύκη
7. Θρακομακεδόνες
8. Αθήνα
9. Άνω Λιόσια
10. Πειραιάς

Από την άλλη, οι 10 πιο καθαρές περιοχές στην Αττική είναι:

1. Βουλιαγμένη
2. Ηλιούπολη
3. Χαϊδάρι
4. Παπάγου
5. Βύρωνας
6. Βριλήσσια
7. Νίκαια
8. Γλυφάδα
9. Χολαργός
10. Κερατσίνι

Πηγή:lifo.gr

Το Γκαβόχελο (Caspiomyzon hellenicus), ένα σπάνιο και ενδημικό είδος ψαριού, ζει στον πυθμένα των ποταμών και θεωρείται κρισίμως κινδυνεύον.

Η έρευνα του ΙΝ.ΑΛ.Ε. (Ινστιτούτο Αλιευτικής Έρευνας) επικεντρώνεται στη μελέτη της κατανομής του Γκαβόχελου στην περιοχή των Τεναγών, χρησιμοποιώντας καινοτόμες μεθόδους όπως η ανάλυση του περιβαλλοντικού DNA (eDNA).

Ο ερευνητής Δρ. Αργύρης Σαπουνίδης χαρακτηρίζει το Γκαβόχελο ως «θησαυρό» για τη βιοποικιλότητα της περιοχής, επισημαίνοντας ότι η ύπαρξή του υποδεικνύει την καλή κατάσταση του οικοσυστήματος.

Η διάρκεια ζωής του Γκαβόχελου είναι περίπου πέντε χρόνια, και η συμπεριφορά του περιλαμβάνει την παθητική διατροφή από μικροοργανισμούς που παρασύρονται στο ρεύμα του ποταμού. Ο Δρ. Σαπουνίδης αναφέρει πως η ύπαρξή του είναι απειλούμενη από ανθρωπογενείς δραστηριότητες, όπως η μόλυνση και η ανατάραξη του ιζήματος.

Η μελέτη που διεξάγεται στα Τενάγη Φιλίππων περιλαμβάνει την καταγραφή άλλων 17 ειδών ιχθυοπανίδας, με ποικιλία οργανισμών που συμβάλλουν και αυτοί στη βιοποικιλότητα της περιοχής. Σημαντική είναι η αναφορά στην παρουσία των απειλούμενων ειδών, όπως η Γραμμοβελονίτσα και ο Κοκκινόγαστρος.

Τα Τενάγη Φιλίππων, ως ιστορικός υγροβιότοπος, φιλοξενούν μεγάλο αριθμό ποταμών και ρεμάτων που δημιουργούν ευνοϊκές συνθήκες για τη βιοποικιλότητα. Ανάμεσα στα είδη που κατοικούν στην περιοχή περιλαμβάνονται εμπορικά είδη και δύο σπάνια ενδημικά.

Η ερευνητική ομάδα του ΙΝ.ΑΛ.Ε., υποστηριζόμενη από τον Οργανισμό Φυσικού Περιβάλλοντος & Κλιματικής Αλλαγής, εργάζεται ακούραστα για την προστασία και τη διατήρηση της βιοποικιλότητας στην περιοχή.

www.proininews.gr

Καλύτερη η εικόνα της φωτιάς-Παραμένουν στο σημείο ισχυρές πυροσβεστικές δυνάμεις

Και η Σερβία συνδράμει την κατάσβεση της φωτιάς στο Παγγαίο όρος με την παροχή ενός ελικοπτέρου, όπως έκανε γνωστό ο επίτροπος Διαχείρισης Κρίσεων και αρμόδιος για την ευρωπαϊκή Πολιτική Προστασία, Γιανς Λέναρτσιτς, τονίζοντας ότι ενεργοποιήθηκε ο σχετικός Ευρωπαϊκός Μηχανισμός Πολιτικής Προστασίας.

Η δε εικόνα στο πύρινο μέτωπο νωρίς το βράδυ της Τρίτης 29 Οκτωβρίου 2024 είναι καλύτερη, με τις ισχυρές δυνάμεις της Πυροσβεστικής Υπηρεσίας και τους εθελοντές να βρίσκονται στο σημείο και να δίνουν «μάχη» με τις μικροεστίες, ενώ με το πρώτο φως της ημέρας θα συνεχιστούν οι ρίψεις νερού από αέρος.

www.kavalapost.gr

Για τέταρτη ημέρα συνεχίζει να καίει η φωτιά στο Παγγαίο Όρος, κοντά στο χωριό Νικήσιανη στην Καβάλα

Σύμφωνα με την Πυροσβεστική, οι δυνάμεις κατάσβεσης ενισχύθηκαν περαιτέρω και αυτή τη στιγμή επιχειρούν 380 πυροσβέστες με 57 ομάδες πεζοπόρων και 8 οχήματα. Από αέρος συνδράμουν 2 αεροσκάφη και 1 ελικόπτερο.

Η φωτιά καίει σε διάσπαρτες εστίες σε δυσπρόσιτα σημεία, κυρίως σε χαράδρες και είναι κατά βάση έρπουσα.

www.xronometro.com

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή επέλεξε 85 έργα μηδενικών εκπομπών ανά την Ευρώπη προκειμένου να λάβουν συνολική επιχορήγηση 4,8 δισ. ευρώ μέσω του Ταμείου Καινοτομίας.

Η υλοποίησή τους εκτιμάται ότι θα αποσοβήσει την έκλυση 476 εκατ. τόνων CO2 και θα συμβάλει στην επίτευξη των φιλόδοξων ευρωπαϊκών και εθνικών κλιματικών στόχων. Όσον αφορά την Ελλάδα, επτά έργα επελέγησαν, τα οποία παρουσιάζουν ιδιαίτερο ενδιαφέρον από πλευρά τεχνολογική και κλιματική.

Το πρώτο είναι το έργο της ΕΛΒΑΛ για εγκατάσταση συστήματος για την κάλυψη των προϊόντων αλουμινίου με χρήση υπεριώδους ακτινοβολίας και δέσμης ηλεκτρονίων. Δεδομένου του ότι η παραγωγική διαδικασία στο αλουμίνιο είναι ιδιαίτερα ενεργοβόρος, η χρήση καθαρών μεθόδων έχει σημασία για την ενεργειακή μετάβαση του κλάδου.

Παράλληλα, η Sunlight φιλοδοξεί να δημιουργήσει νέα παραγωγή σε μπαταρίες λιθίου για τη ΝΑ Ευρώπη προκειμένου να στηριχθεί η χρήση τους σε τομείς όπως οι βιομηχανικές μεταφορές.

Στην περίπτωση του υδρογόνου, περιλαμβάνεται στον κατάλογο το έργο Rhyno της Advent για χρήση μεμβράνων πολυμερών υψηλής θερμοκρασίας στις κυψέλες και για ηλεκτρολύτες PEM.

Ένα μικρό, αλλά ξεχωριστό σχέδιο είναι το SUNBREWED για χρήση της ηλιοθερμικής ενέργειας στον κλάδο τροφίμων και ποτών.

Στόχος είναι η εγκατάσταση ηλιοθερμικού σταθμού σε ζυθοποιία στην Πάτρα, ο οποίος θα προσφέρει τη θερμική ενέργεια για τις ανάγκες της.

Ακολουθεί το έργο IFESTOS της ΤΙΤΑΝ για την εφαρμογή της δέσμευσης και αποθήκευσης άνθρακα στη διαδικασία παραγωγής σκυροδέματος. Η εταιρεία θεωρεί εφικτή τη δέσμευση του 98,5% των εκπομπών CO2 της μονάδας της στο Καμάρι.

Από τη λίστα δεν λείπει η Μότορ Όιλ, η οποία υλοποιεί το έργο IRIS για περιορισμό των εκπομπών στο διϋλιστήριο των Αγ. Θεοδώρων με την εφαρμογή δέσμευσης άνθρακα στη μονάδα ατμού-μεθανίου. Το δεσμευόμενο CO2 θα κατευθύνεται για αποθήκευση στην αποθήκη του Πρίνου που επίσης προωθείται από την ελληνική κυβέρνηση και την Energean.

Τέλος, το έργο Olympus της Ηρακλής αφορά τη δέσμευση και αποθήκευση άνθρακα στη μονάδα της εταιρείας στην Εύβοια, με μείωση των εκπομπών κατά 95%.

www.newsit.gr

Μπροστά σε μια απρόσμενη εικόνα βρέθηκαν φέτος τα μέλη της σπηλαιολογικής ομάδας του Ελληνικού Ορειβατικού Συλλόγου (ΕΟΣ) Καβάλας 1933 στην ετήσια εξερεύνηση που πραγματοποίησαν στο μη επισκέψιμο τμήμα του σπηλαίου των πηγών του ποταμού Αγγίτη.

Με έκπληξη διαπίστωσαν πως η στάθμη του νερού στο μεγαλύτερο ποτάμιο σπήλαιο της Ελλάδας, είναι η ιδιαίτερα χαμηλή, «η χαμηλότερη των τελευταίων ετών», όπως τονίζουν χαρακτηριστικά και στην ανακοίνωσή τους.

Συνολικά δεκατρία μέλη, σπηλαιολόγοι του Ε.Ο.Σ Καβάλας 1933, μετά από άδεια, που ευγενικά τους παραχώρησε η Εφορία Παλαιοανθρωπολογίας – Σπηλαιολογίας Βόρειας Ελλάδας βρέθηκαν στο μη επισκέψιμο τμήμα του σπηλαίου «Πηγών Αγγίτη» (Μααράς), που τροφοδοτείται υδρολογικά, τόσο από το Μενοίκιο όρος όσο και τις καταβόθρες του λεκανοπεδίου του Κάτω Νευροκοπίου.

«Στα αξιοσημείωτα της επίσκεψης – εξερεύνησης, πέρα από τις μεγάλες και εντυπωσιακές σε διαστάσεις και σπηλαιοθέματα αίθουσες, είναι η πιο χαμηλή στάθμη νερού που έχουμε παρατηρήσεις όλα αυτά τα χρόνια των επισκέψεών μας.

Η μείωση αυτή οφείλεται στις αυξημένες θερμοκρασίες και τις μειωμένες βροχοπτώσεις και χιονοπτώσεις, δείγμα προφανώς των δεινών, που οι αλόγιστες ανθρώπινες παρεμβάσεις προκαλούν στους καρστικούς υδροφορείς και το παγκόσμιο κλίμα», επισημαίνεται στη σχετική ανακοίνωση.

Οι σπηλαιολόγοι του Ε.Ο.Σ. Καβάλας 1933 πραγματοποιούν τακτικές εξερευνήσεις στο μη επισκέψιμο τμήμα του σπηλαίου Αγγίτη, στο οποίο δεν έχουν πρόσβαση οι χιλιάδες επισκέπτες που συρρέουν όλο τον χρόνο για να θαυμάσουν από κοντά αυτό το μοναδικό μνημείο της φύσης.

Ωστόσο, το μη επισκέψιμο τμήμα θεωρείται ακόμα πιο εντυπωσιακό για όσους έχουν το προνόμιο να το δουν από κοντά. Το σπήλαιο βρίσκεται 23 χιλιόμετρα βορειοδυτικά της πόλης της Δράμας, στην κοινότητα Κοκκινογείων του δήμου Προσοτσάνης και είναι το μόνο εκμεταλλεύσιμο ποτάμιο σπήλαιο στην Ελλάδα.

Το φυσικό περιβάλλον εντυπωσιάζει τον επισκέπτη, ενώ οι καταρράχτες που σχηματίζονταν μέσα στο φαράγγι όταν υπήρχε επάρκεια νερού δημιουργούσαν μια ατμόσφαιρα μοναδικής φυσικής ομορφιάς.

Δυστυχώς, η σημερινή εικόνα του παραποτάμιου σπηλαίου είναι αποκαρδιωτική για όσους το είχαν επισκεφθεί στο παρελθόν και σήμερα αντικρίζουν ένα σχεδόν στεγνό φυσικό τοπίο.

Κ. Παπαδόπουλος: «Χρειάζονται χιόνια για να εμπλουτιστεί ο υδροφόρος ορίζοντας»

«Τα τελευταία εικοσιπέντε χρόνια είναι η πρώτη φορά που η στάθμη του ποταμού έπεσε τόσο χαμηλά», τονίζει, μιλώντας στο ΑΠΕ-ΜΠΕ, ο Κυριάκος Παπαδόπουλος, προϊστάμενος του τμήματος Πολιτισμού – Τουρισμού του δήμου Προσοτσάνης, που διαχειρίζεται το σπήλαιο του Αγγίτη.

«Η εικόνα είναι στενάχωρη», συνεχίζει, «και χωρίς το νερό το φυσικό τοπίο του σπηλαίου και του περιβάλλοντα χώρου έχει μεταβληθεί. Είναι μεγάλη, μάλιστα, η έκπληξη εκείνων των επισκεπτών που έχουν έρθει ξανά στο σπήλαιο και θυμόνται το νερό να αποτελεί το κυρίαρχο στοιχείο και σήμερα διαπιστώνουν πως το νερό είναι πραγματικά ελάχιστο».

Το σπήλαιο, βέβαια, παραμένει ένα εντυπωσιακό μνημείο της φύσης. Ωστόσο, η έλλειψη νερού αποτελεί ένα στοιχείο καθοριστικό. Αρκεί να σκεφτεί κανείς πως αυτό δημιουργήθηκε από τη διάβρωση των ασβεστολιθικών πετρωμάτων του Φαλακρού Όρους.

Σε ένα ταξίδι 12 χλμ. που αρχίζει εδώ και χιλιάδες χρόνια από τις καταβόθρες της κλειστής λεκάνης του Νευροκοπίου, όπου συγκεντρώνεται το νερό από τα χιόνια του χειμώνα και τις βροχές, μεταφέρεται ο υγρός θησαυρός μέχρι τη δραμινή πεδιάδα.

Ο κ. Παπαδόπουλος υπογραμμίζει πως δεν αρκούν μόνο οι βροχές για να εμπλουτιστεί ο υδροφόρος ορίζοντας, πρέπει να υπάρξουν ικανές χιονοπτώσεις ώστε να ποτιστεί η γη και να γεμίσουν ξανά οι υπόγειες φυσικές δεξαμενές.

Αύξηση 18% στην επισκεψιμότητα του σπηλαίου

Το σπήλαιο του ποταμού Αγγίτη παρέμενε συνήθως κλειστό τρεις με τέσσερεις μήνες τον χρόνο, γιατί ανέβαινε η στάθμη του ποταμού και ήταν δύσκολη η πρόσβαση. «Οι καιρικές συνθήκες επηρεάζουν καθοριστικά την πρόσβαση στο ποτάμιο σπήλαιο», σημειώνει χαρακτηριστικά ο κ. Παπαδόπουλος και προσθέτει: «συνήθως είναι ανοιχτό εννέα με δέκα μήνες τον χρόνο.

Υπήρχε μια χρονιά που το σπήλαιο έμεινε κλειστό εφτά ολόκληρους μήνες, καθώς οι βροχοπτώσεις ήταν πολλές, με αποτέλεσμα να μην κατέβει για καιρό η στάθμη του ποταμού.

Επιπλέον, οι χιονοπτώσεις επηρεάζουν το σπήλαιο, αφού με το λιώσιμο του χιονιού σχηματίζονται μεγάλες ποσότητες νερού που το διαπερνούν, βρίσκοντας διέξοδο στον κάμπο. Το σπήλαιο έχει την μοναδική ικανότητα να αναγεννάται από μόνο του.

Το γεγονός ότι κάποιους μήνες τον χρόνο είναι κλειστό και δεν υπάρχει καμία ανθρώπινη παρουσία διατηρεί τη φυσική ισορροπία του». Το 2024, το σπήλαιο δεν έκλεισε καθόλου αφού η στάθμη του νερού ήταν χαμηλή, οπότε μπορούσε να παραμένει επισκέψιμο ολόκληρο τον χρόνο.

Για πρώτη φορά το 1978 Έλληνες και Γάλλοι σπηλαιολόγοι καταδύθηκαν στο νερό και προχώρησαν στα πρώτα 500μ. Από τότε μέχρι σήμερα έχουν εξερευνηθεί περίπου 12 χλμ. και έχουν χαρτογραφηθεί 10 χλμ. διαδρομής.

Από το 2000, που ξεκίνησε η λειτουργία του σπηλαίου, ο επισκέπτης μπορεί να θαυμάσει τα πρώτα 500 μέτρα. Το σπήλαιο του ποταμού Αγγίτη ποταμού αποτελεί ένα εντυπωσιακό μνημείο της φύσης.

Χιλιάδες χρόνια μετά παραμένει ένα ενεργό και δραστήριο σπήλαιο. Ο επισκέπτης γίνεται αυτόπτης μάρτυρας της δημιουργίας ενός σταλαχτίτη ζώντας από κοντά το μεγαλείο της φύσης.

Αυτός είναι και ο λόγος που τα τελευταία χρόνια όλο και περισσότεροι το επισκέπτονται και το θαυμάζουν από κοντά. Ο κ. Παπαδόπουλος τονίζει «ότι τη φετινή χρονιά, η επισκεψιμότητα παρουσίασε αύξηση της τάξης του 18%. Μάλιστα, είχαμε και ξένους τουρίστες, που βρέθηκαν για πρώτη φορά στην περιοχή της Δράμας και το επισκέφθηκαν».

www.proininews.gr