Αντιδράσεις για το Π.Δ. Οριοθέτησης Οικισμών

Σφοδρή αντίδραση προκάλεσε το πρόσφατο Προεδρικό Διάταγμα για την οριοθέτηση των οικισμών με πληθυσμό κάτω των 2.000 κατοίκων, με τον Σύλλογο Ελλήνων Πολεοδόμων και Χωροτακτών (ΣΕΠΟΧ) να κάνει λόγο για προχειρότητα, έλλειψη διαβούλευσης και τεχνική ασάφεια. Η απόφαση του Υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας έχει προκαλέσει έντονη αναστάτωση τόσο σε ιδιοκτήτες όσο και σε επαγγελματίες του χώρου, καθώς αφορά περίπου 10.000 οικισμούς ανά την επικράτεια.

Ο ΣΕΠΟΧ τονίζει ότι η πρωτοβουλία του ΥΠΕΝ προωθήθηκε χωρίς ουσιαστική δημόσια διαβούλευση και κινδυνεύει να υπονομεύσει τον υπό κατάρτιση πολεοδομικό σχεδιασμό σε τοπικό και ειδικό επίπεδο. Πολλές μελέτες Τοπικών και Ειδικών Πολεοδομικών Σχεδίων (ΤΠΣ και ΕΠΣ) βρίσκονται στον «αέρα», καθώς οι μελετητές καλούνται να ενσωματώσουν τις νέες διαδικασίες χωρίς οδηγίες και με ασφυκτικά χρονοδιαγράμματα.

Οριζόντια Κριτήρια χωρίς Χωρική Τεκμηρίωση

Το βασικό πρόβλημα, σύμφωνα με τον ΣΕΠΟΧ, εντοπίζεται στην επιλογή οριζόντιων, μηχανιστικών κριτηρίων για την οριοθέτηση, όπως κτηματολογικά στοιχεία και παλιές αεροφωτογραφίες, που αγνοούν τις πραγματικές πολεοδομικές και γεωγραφικές ιδιαιτερότητες κάθε περιοχής. Η προσέγγιση αυτή «παρακάμπτει» τη χωροταξική επιστημονική θεώρηση και τη διαμορφωθείσα κατάσταση των τελευταίων δεκαετιών, υποβαθμίζοντας την αναγκαία εκτίμηση ιστορικών και τοπιακών δεδομένων.

Παράλληλα, στο Π.Δ. προβλέπονται ενιαίοι όροι δόμησης και χρήσεις γης για όλους τους οικισμούς, ανεξάρτητα από τις ιδιαιτερότητές τους. «Η γενικευμένη αρτιότητα των 2 στρεμμάτων στη ζώνη Α των οικισμών και οι διαφοροποιήσεις στη ζώνη Β είναι αυθαίρετες και χωρίς επιστημονική βάση», αναφέρει χαρακτηριστικά ο ΣΕΠΟΧ.

Επιπλέον Φορτίο στους Μελετητές, Σύγχυση στα Επίπεδα Σχεδιασμού

Ο Σύλλογος υπογραμμίζει ότι οι μελετητές των ΤΠΣ επιφορτίζονται με ένα νέο αντικείμενο εργασίας χωρίς επαρκή τεχνική καθοδήγηση, γεγονός που προκαλεί σύγχυση στα διαφορετικά επίπεδα σχεδιασμού και δημιουργεί προβλήματα συμβατότητας και θεσμοθέτησης. Η δημόσια διαβούλευση προβλέπεται, μάλιστα, να διεξαχθεί στο τέλος της διαδικασίας, όταν πλέον θα έχουν καθοριστεί βασικά δικαιώματα δόμησης.

Ανησυχία για Ενίσχυση της Εκτός Σχεδίου Δόμησης

Ο ΣΕΠΟΧ εκφράζει έντονο προβληματισμό και για την ευρύτερη πολιτική στόχευση του Π.Δ., σε μια περίοδο έντονης τουριστικής πίεσης στον νησιωτικό και παράκτιο χώρο. Όπως επισημαίνει, η Πολιτεία φαίνεται να ενισχύει έμμεσα την εκτός σχεδίου δόμηση, είτε μέσω παραθύρων όπως οι Περιοχές Ελέγχου Χρήσεων είτε μέσω της διευκόλυνσης οργανωμένων τουριστικών υποδομών σε εκτός σχεδίου περιοχές.

«Με την πρόβλεψη αρτιότητας στα 2 στρέμματα επιχειρείται ουσιαστικά η επανεισαγωγή της παρέκκλισης, κάτι που κινδυνεύει να ανοίξει νέο κύκλο ανεξέλεγκτης δόμησης», σημειώνει ο Σύλλογος, τονίζοντας ότι αντί για περιορισμό, το Π.Δ. ίσως οδηγήσει σε επιτάχυνση της διάσπαρτης, μη βιώσιμης ανάπτυξης.

Οικισμοί που Συρρικνώνονται και Ρυθμίσεις Εκτός Πραγματικότητας

Σε όλα αυτά έρχεται να προστεθεί και η δημογραφική διάσταση: περίπου 6.500 οικισμοί χαρακτηρίζονται σήμερα ως στάσιμοι ή φθίνοντες, πολλοί εκ των οποίων δεν πληρούν καν τα τεχνικά κριτήρια του νέου Π.Δ. Η αντιμετώπισή τους με ενιαία μέτρα, αγνοώντας τις ιδιαιτερότητές τους, ενδέχεται να εντείνει την εγκατάλειψη και την υποβάθμιση της υπαίθρου.

Ζητείται Ολιστική Πολιτική με Διαβούλευση και Τεκμηρίωση

Ο ΣΕΠΟΧ καταλήγει επισημαίνοντας ότι το χρόνιο αίτημα για ρύθμιση των οικισμών απαιτεί συνεκτικό, τεκμηριωμένο σχεδιασμό με όραμα για την ελληνική ύπαιθρο και όχι αποσπασματικές ενέργειες που ενδέχεται να αποδειχθούν αναποτελεσματικές και επιζήμιες.