Σε νέες συντονισμένες παρεμβάσεις για την ενίσχυση της βιοασφάλειας και την προστασία της χώρας από τις επιζωοτίες προχωρά το Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων.

Στο πλαίσιο του σχεδιασμού για την πρόληψη και τον περιορισμό της διασποράς των επιζωοτιών, ο Υφυπουργός Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, Θανάσης Καββαδάς, απέστειλε επιστολές προς Περιφέρειες, Δήμους, λιμενικά ταμεία και συναρμόδιους φορείς.

Οι επιστολές αφορούν τις Περιφέρειες Βορείου Αιγαίου, Αττικής, Ανατολικής Μακεδονίας και Θράκης και Νοτίου Αιγαίου, με στόχο τον καλύτερο συντονισμό των ενεργειών για την πρόληψη και την προστασία του ζωικού κεφαλαίου.

Το ΥΠΑΑΤ ζητά την καταγραφή των υφιστάμενων μέτρων και υποδομών βιοασφάλειας, την υπόδειξη νέων σημείων για εγκατάσταση αψίδων απολύμανσης, απολυμαντικών τάφρων και ταπήτων απολύμανσης, καθώς και την υποβολή αναλυτικής εκτίμησης κόστους των απαιτούμενων παρεμβάσεων.

Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται σε κρίσιμα σημεία εισόδου και διακίνησης ζώων, ζωοτροφών και γάλακτος, όπως λιμένες, νησιωτικές περιοχές και περιοχές αυξημένου κινδύνου, μεταξύ των οποίων και ο Έβρος.

Στόχος είναι η δημιουργία ενός συνεκτικού δικτύου υποδομών βιοασφάλειας, που θα λειτουργεί προληπτικά και θα ενισχύει την επιχειρησιακή ετοιμότητα της χώρας.

Ο Υφυπουργός Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων Θανάσης Καββαδάς δήλωσε:

«Η προστασία του ζωικού κεφαλαίου και η ενίσχυση της βιοασφάλειας αποτελούν σταθερή προτεραιότητα του Υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων. Με τις πρωτοβουλίες που αναλαμβάνουμε ενισχύουμε τον συντονισμό με την Τοπική Αυτοδιοίκηση και τις αρμόδιες υπηρεσίες, ώστε να προχωρήσουμε έγκαιρα στις απαραίτητες παρεμβάσεις.

Η εμπειρία των τελευταίων μηνών απέδειξε ότι η πρόληψη είναι το αποτελεσματικότερο μέσο αντιμετώπισης των επιζωοτιών. Για τον λόγο αυτό προχωρούμε συστηματικά στην αναβάθμιση των μέτρων βιοασφάλειας, ώστε να προστατεύσουμε την ελληνική κτηνοτροφία, να στηρίξουμε τους παραγωγούς και να θωρακίσουμε τη χώρα απέναντι σε κάθε πιθανό κίνδυνο διασποράς».

Την άμεση κινητοποίηση των αρμόδιων υπηρεσιών για την καταγραφή και αξιολόγηση των εκτεταμένων ζημιών από περονόσπορο στις αμπελοκαλλιέργειες των Δήμων Παγγαίου και Αμφίπολης ζητά το Παράρτημα Ανατολικής Μακεδονίας του Γεωτεχνικού Επιμελητηρίου Ελλάδας (ΓΕΩΤ.Ε.Ε.).

Σε γεωτεχνική του τοποθέτηση, το Επιμελητήριο επισημαίνει ότι κατά την καλλιεργητική περίοδο του 2026 οι αμπελώνες των δύο περιοχών υπέστησαν σοβαρές προσβολές, με ιδιαίτερη ένταση στις Δημοτικές Ενότητες Ορφανού, Πιερέων και Ελευθερών του Δήμου Παγγαίου, καθώς και στις Δημοτικές Ενότητες Παλαιοκώμης και Ροδολίβους του Δήμου Αμφίπολης.

Οι καιρικές συνθήκες ευνόησαν την εξάπλωση

Σύμφωνα με την επιστημονική εκτίμηση του ΓΕΩΤ.Ε.Ε., κατά το δίμηνο Μαΐου – Ιουνίου επικράτησαν συνεχόμενες βροχοπτώσεις, υψηλή υγρασία και περιορισμένα διαστήματα ηλιοφάνειας, σε μία περίοδο ιδιαίτερα κρίσιμη για την ανάπτυξη της αμπέλου.

Οι συνθήκες αυτές ευνόησαν την ταχεία εξάπλωση του περονοσπόρου, ενώ παράλληλα δυσχέραναν σημαντικά τις φυτοπροστατευτικές επεμβάσεις, καθώς σε πολλές περιπτώσεις δεν ήταν δυνατή η πρόσβαση των γεωργικών μηχανημάτων στους αμπελώνες.

Το Επιμελητήριο εκτιμά ότι η φετινή εικόνα δεν αποτελεί μια συνηθισμένη φυτοπαθολογική προσβολή, αλλά μια εξαιρετική περίπτωση που απαιτεί ειδική αξιολόγηση από τις αρμόδιες υπηρεσίες.

Αίτημα για καταγραφή και οικονομική στήριξη

Το ΓΕΩΤ.Ε.Ε. ζητά:

• άμεση επιτόπια καταγραφή και τεχνική αξιολόγηση των ζημιών,
• συσχέτιση των καταστροφών με τα μετεωρολογικά δεδομένα της περιόδου,
• αξιολόγηση του βαθμού στον οποίο οι καιρικές συνθήκες περιόρισαν αντικειμενικά την αποτελεσματικότητα των φυτοπροστατευτικών μέτρων,
• εξέταση της δυνατότητας κατ’ εξαίρεση οικονομικής ενίσχυσης των πληγέντων παραγωγών μέσω του κατάλληλου εθνικού ή ευρωπαϊκού πλαισίου.

Παράλληλα, επισημαίνει ότι οι εκτεταμένες προσβολές δημιουργούν αυξημένο φυτοϋγειονομικό κίνδυνο για ολόκληρη την αμπελουργική ζώνη, καθώς οι ήδη προσβεβλημένοι αμπελώνες μπορούν να λειτουργήσουν ως εστίες νέων μολύνσεων.

Επιπτώσεις στην τοπική οικονομία

Όπως υπογραμμίζεται στην ανακοίνωση, η αμπελοκαλλιέργεια αποτελεί βασικό πυλώνα της αγροτικής οικονομίας τόσο για τον Δήμο Παγγαίου όσο και για τον Δήμο Αμφίπολης, ενώ οι φετινές απώλειες επηρεάζουν όχι μόνο τους παραγωγούς αλλά και τη μεταποίηση, την εμπορία, την απασχόληση και συνολικά τη βιωσιμότητα του πρωτογενούς τομέα στην περιοχή.

Για τον λόγο αυτό, το ΓΕΩΤ.Ε.Ε. καλεί το Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, τον ΕΛΓΑ και όλους τους αρμόδιους φορείς να προχωρήσουν άμεσα στις απαραίτητες ενέργειες για την τεκμηρίωση της ζημιάς και τη στήριξη των πληγέντων αμπελουργών.

Την άμεση καταγραφή και αποζημίωση των ζημιών που έχουν προκαλέσει οι εκτεταμένες προσβολές περονοσπόρου στους αμπελώνες των Αβδήρων, των Μαγγάνων, του Μυρωδάτου και συνολικά του παραλιακού μετώπου της Ξάνθης ζητά με ερώτησή του στη Βουλή ο Ανεξάρτητος Βουλευτής Ξάνθης, Χουσεΐν Ζεϊμπέκ.

Σύμφωνα με την ερώτηση, οι αμπελουργοί της περιοχής βρίσκονται σε απόγνωση, καθώς η φετινή καλλιεργητική περίοδος σημαδεύτηκε από σοβαρές προσβολές περονοσπόρου, οι οποίες έχουν προκαλέσει εκτεταμένες απώλειες στην παραγωγή, ακόμη και ολική καταστροφή της σοδειάς σε αρκετές εκμεταλλεύσεις.

Οι παρατεταμένες βροχοπτώσεις και τα υψηλά επίπεδα υγρασίας δημιούργησαν ευνοϊκές συνθήκες για την ταχεία εξάπλωση της ασθένειας, παρά τις προσπάθειες των παραγωγών να προστατεύσουν τις καλλιέργειές τους.

Ο κ. Ζεϊμπέκ επισημαίνει ότι η αμπελοκαλλιέργεια αποτελεί έναν από τους σημαντικότερους παραγωγικούς κλάδους των Αβδήρων και της ευρύτερης περιοχής, στηρίζοντας το εισόδημα εκατοντάδων οικογενειών και τροφοδοτώντας οινοποιητικές επιχειρήσεις με σταφύλια υψηλής ποιότητας.

Παράλληλα, τονίζει ότι το ήδη αυξημένο κόστος παραγωγής, σε συνδυασμό με την απώλεια της φετινής σοδειάς, δημιουργεί συνθήκες οικονομικής ασφυξίας για τους αμπελουργούς.

Ιδιαίτερη αναφορά γίνεται στο ισχύον πλαίσιο του ΕΛΓΑ, το οποίο, όπως σημειώνεται στην ερώτηση, δεν καλύπτει ζημιές που προκαλούνται από φυτοπαθολογικές προσβολές, γεγονός που εντείνει την αγωνία των παραγωγών για το αν θα υπάρξει έγκαιρη και δίκαιη αποζημίωση.

Με την παρέμβασή του, ο Ανεξάρτητος Βουλευτής Ξάνθης ζητά από τον Υπουργό Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων να δοθεί άμεσα εντολή στις υπηρεσίες του ΕΛΓΑ για την ταχεία καταγραφή και εκτίμηση των ζημιών.

Παράλληλα, ζητά να εξεταστεί η λήψη έκτακτων μέτρων στήριξης, ώστε να αποζημιωθούν κατ’ εξαίρεση οι πληγέντες αμπελουργοί, με βάση και προηγούμενες περιπτώσεις κρατικών ενισχύσεων για ζημιές από περονόσπορο.

Τέλος, ο κ. Ζεϊμπέκ θέτει ζήτημα αναθεώρησης του Κανονισμού του ΕΛΓΑ, ώστε να ανταποκρίνεται στις νέες συνθήκες που δημιουργεί η κλιματική κρίση και στην αυξανόμενη συχνότητα φαινομένων που ευνοούν φυτοπαθολογικές ασθένειες.

Ακολουθεί η ερώτηση:

ΕΡΩΤΗΣΗ

Προς τον Υπουργό Αγροτικής Ανάπτυξης & Τροφίμων

Θέμα: Άμεση καταγραφή και αποζημίωση των εκτεταμένων ζημιών από περονόσπορο στους αμπελώνες των Αβδήρων, των Μαγγάνων, του Μυρωδάτου και συνολικά του παραλιακού μετώπου του Ν. Ξάνθης

Σε απόγνωση βρίσκονται οι αμπελουργοί της περιοχής των Αβδήρων, των Μαγγάνων, του Μυρωδάτου και του υπόλοιπου παραλιακού μετώπου του Ν. Ξάνθης, καθώς η φετινή καλλιεργητική περίοδος σημαδεύτηκε από εκτεταμένες προσβολές περονοσπόρου, οι οποίες, σύμφωνα με τις καταγγελίες των παραγωγών και τα σχετικά δημοσιεύματα του τοπικού Τύπου, έχουν προκαλέσει σοβαρότατες ζημιές στην παραγωγή, οδηγώντας ακόμη και σε ολική απώλεια της σοδειάς σε αρκετές εκμεταλλεύσεις. Οι παρατεταμένες βροχοπτώσεις και τα υψηλά επίπεδα υγρασίας δημιούργησαν τις ιδανικές συνθήκες για την ταχεία εξάπλωση της ασθένειας, παρά τις προσπάθειες των παραγωγών να προστατεύσουν τις καλλιέργειές τους. 

Η αμπελοκαλλιέργεια αποτελεί έναν από τους σημαντικότερους παραγωγικούς κλάδους των Αβδήρων και της ευρύτερης περιοχής, στηρίζοντας το εισόδημα εκατοντάδων οικογενειών και τροφοδοτώντας οινοποιητικές επιχειρήσεις με σταφύλια υψηλής ποιότητας. Το ήδη αυξημένο κόστος παραγωγής, σε συνδυασμό με την απώλεια της φετινής σοδειάς, δημιουργεί συνθήκες οικονομικής ασφυξίας για τους αμπελουργούς, οι οποίοι κινδυνεύουν να μείνουν χωρίς εισόδημα.

Παρά τη σοβαρότητα της κατάστασης, οι παραγωγοί εκφράζουν την αγωνία τους για το εάν οι ζημιές θα αναγνωριστούν έγκαιρα και αν θα αποζημιωθούν δίκαια, καθώς το ισχύον πλαίσιο του ΕΛΓΑ δεν καλύπτει τις ζημιές που προκαλούνται από φυτοπαθολογικές προσβολές. 

Επειδή οι ζημιές στους αμπελώνες των Αβδήρων, των Μαγγάνων, του Μυρωδάτου και του υπόλοιπου παραλιακού μετώπου του Ν. Ξάνθης είναι ιδιαίτερα εκτεταμένες,

Επειδή η απώλεια της παραγωγής απειλεί άμεσα το εισόδημα εκατοντάδων αμπελουργών της Π.Ε. Ξάνθης,

Επειδή ο ισχύων Κανονισμός Ασφάλισης του ΕΛΓΑ δεν προβλέπει αποζημίωση για ζημιές από περονόσπορο,

Επειδή η κλιματική κρίση καθιστά ολοένα συχνότερα τα φαινόμενα που ευνοούν την εκδήλωση φυτοπαθολογικών ασθενειών, επιβάλλοντας την αναθεώρηση των πολιτικών πρόληψης και αποζημίωσης,

Ερωτάται ο αρμόδιος Υπουργός:

1. Προτίθεται να δώσει άμεσα εντολή στις υπηρεσίες του ΕΛΓΑ για την ταχεία καταγραφή και εκτίμηση των ζημιών, προκειμένου να αποτυπωθεί το πραγματικό μέγεθος της καταστροφής;
2. Προτίθεται το Υπουργείο να λάβει έκτακτα μέτρα στήριξης με σκοπό να αποζημιωθούν κατ’ εξαίρεση οι πληγέντες αμπελουργοί, λαμβάνοντας υπόψη ανάλογες περιπτώσεις κατ’ εξαίρεση αποζημιώσεων και κρατικών ενισχύσεων που έχουν καταβληθεί στο παρελθόν για ζημιές από περονόσπορο (βλ. De minimis);
3. Προτίθεται το Υπουργείο να προχωρήσει στην αναθεώρηση του Κανονισμού του ΕΛΓΑ, ώστε να ανταποκρίνεται στις νέες συνθήκες που δημιουργεί η κλιματική κρίση και στην αυξανόμενη συχνότητα τέτοιων φαινομένων;

Ο ερωτών Βουλευτής

Ζεϊμπέκ Χουσεΐν