ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ
Υπερκαλύφθηκε το 2013 ο στόχος απορρόφησης των κοινοτικών κονδυλίων
Συγκεκριμένα, τη χρονιά που πέρασε, οι απορροφήσεις από τα Κοινοτικά Ταμεία ανήλθαν σε 4,6 δισ. ευρώ, έναντι 3,89 δισ. ευρώ, που ήταν ο στόχος του μνημονίου. Η συνολική δημόσια δαπάνη, συμπεριλαμβανομένης της εθνικής συμμετοχής ξεπέρασε τα 5 δισ. ευρώ και το ποσοστό των απορροφήσεων αγγίζει το 74%.
Για να γίνει αντιληπτή η θετική πορεία, ο υπουργός υπογράμμισε τρία στοιχεία:
– Το 2013, η συνολική δημόσια δαπάνη, δηλαδή η κοινοτική συμμετοχή μαζί με τη συνεισφορά του κρατικού προϋπολογισμού, είναι μεγαλύτερη από την δαπάνη του 2012 κατά 47 %. Έφθασε στα 5,007 δισ. ευρώ έναντι 3,414 δισ. ευρώ, την προηγούμενη χρονιά.
– Μέχρι σήμερα, η συνολική δημόσια δαπάνη για το ΕΣΠΑ ανέρχεται σε 16,5 δισ. ευρώ. Από τον Ιούλιο του 2012 έως σήμερα, από τότε δηλαδή που ανέλαβε η Κυβέρνηση Σαμαρά, η δημόσια δαπάνη έφθασε στα 7,7 δισ. ευρώ. Δηλαδή, το τελευταίο 18μηνο επενδύθηκαν σχεδόν όσα είχαν επενδυθεί τα προηγούμενα τριάμισι χρόνια. Στο τελευταίο 18μηνο, επίσης, οι στόχοι απορρόφησης των κονδυλίων που τέθηκαν από το μνημόνιο υπερκαλύφθηκαν και στα τρία συνεχόμενα εξάμηνα.
– Τα επόμενα δύο χρόνια, το 2014 και το 2015, απομένουν προς απορρόφηση ακόμη 5,8 δισ. ευρώ, ποσό που είναι ελάχιστα υψηλότερο από τον στόχο που πετύχαμε σε μία μόνο χρονιά, το 2013.
Το 2014, θα συνεχιστεί η προσπάθεια με την ίδια ένταση, προκειμένου να μεγιστοποιηθούν οι απορροφήσεις από το τρέχον πρόγραμμα και να αρχίσουν οι εισροές κονδυλίων από το νέο ΕΣΠΑ. Ο υπουργός υπενθύμισε ότι οι προτάσεις για το νέο πρόγραμμα έχουν υποβληθεί στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή, αναμένουμε την έγκρισή τους τον προσεχή Φεβρουάριο και θα ακολουθήσει η υποβολή των νέων επιχειρησιακών προγραμμάτων. Ωστόσο, οι δαπάνες που γίνονται από σήμερα, 2 Ιανουαρίου, είναι ήδη επιλέξιμες για χρηματοδότηση, με την προϋπόθεση ότι θα ενταχθούν στα επιμέρους προγράμματα σύμφωνα με τις διαδικασίες των Κανονισμών.
Η πρόοδος για το 2013, αντανακλάται σε συγκεκριμένα προγράμματα και έργα του ΕΣΠΑ:
– Ολοκληρώθηκαν οι διαπραγματεύσεις και ξεκίνησαν τα έργα των μεγάλων συγχρηματοδοτούμενων οδικών αξόνων που -όπως είπε ο υπουργός- θα ολοκληρωθούν έως το 2015.
– Ενισχύονται συνεχώς οι δράσεις για την επιχειρηματικότητα. Αναφέρθηκε ενδεικτικά ο υπουργός, στα προγράμματα για ενίσχυση των εξαγωγέων ύψους 130 εκατ. ευρώ, στα περιφερειακά προγράμματα των μικρομεσαίων επιχειρήσεων, που σε επίπεδο ένταξης επενδύσεων ξεπέρασε το 1 δισ. ευρώ και ήδη χορηγούνται προκαταβολές στους επενδυτές, καθώς και στο πρόγραμμα ενίσχυσης της γυναικείας επιχειρηματικότητας, στο οποίο οι εντάξεις ξεπερνούν τα 55 εκατ. ευρώ.
– Υλοποιούνται δράσεις για την κοινωνική συνοχή, όπως τα προγράμματα για τους βρεφονηπιακούς σταθμούς, την κοινωφελή εργασία 50.000 ανέργων και τα κουπόνια υγείας για τους ανασφάλιστους.
“Είναι προφανές ότι αν δεν είχαν επιτευχθεί οι στόχοι του ΕΣΠΑ, χωρίς αυτό να αποτελεί πανάκεια, τότε η ύφεση θα ήταν ακόμα βαθύτερη, το πρόβλημα της ρευστότητας θα ήταν ακόμα πιο οξύ, χιλιάδες επιχειρήσεις θα δυσκολεύονταν ακόμη περισσότερο ή θα ματαίωναν τις επενδύσεις τους, χιλιάδες συμπολίτες μας θα στερούνταν κοινωνικών υπηρεσιών που έχουν ανάγκη» σημείωσε ο υπουργός.
Στο Πρόγραμμα Δημοσίων Επενδύσεων το 2013 εξαντλήθηκε και το τελευταίο ευρώ, υπογράμμισε ο κ. Χατζηδάκης, φθάνοντας σε ποσοστό ανάλωσης 100%, με αποτέλεσμα να διοχετευθούν στην αγορά 6,650 δις ευρώ. Υπενθυμίζεται ότι το αντίστοιχο ύψος ανάλωσης του ΠΔΕ το 2012 ήταν 6,113 δισ. ευρώ, που αναλογούσε στο 89% των συνολικά διαθέσιμων πόρων (6,850 δισ. ευρώ).
ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ
Δημόσιο χρέος: Όσο μειώνεται, τόσο μεγαλώνει το όφελος για τους πολίτες
«Η αντιπολίτευση μεμψιμοιρεί, οι αριθμοί απαντούν» – Στα 12,84 δισ. ευρώ οι πρόωρες αποπληρωμές για το 2026 και στα 370 εκατ. ευρώ το εκτιμώμενο ετήσιο όφελος από τόκους.
Στο επίκεντρο της πολιτικής αντιπαράθεσης βρίσκεται η στρατηγική για τη μείωση του δημόσιου χρέους, με την κυβερνητική πλευρά να απαντά στην κριτική της αντιπολίτευσης παραθέτοντας τα στοιχεία για τις πρόωρες αποπληρωμές και το όφελος που εκτιμά ότι προκύπτει για το Ελληνικό Δημόσιο και, κατ’ επέκταση, για τους πολίτες.
Όπως επισημαίνεται, η Ελλάδα ακολουθεί μια πολιτική ταχύτερης αποκλιμάκωσης του χρέους, με στόχο τον περιορισμό των μελλοντικών δαπανών για τόκους, τη μείωση του κινδύνου αναχρηματοδότησης και τη δημιουργία μεγαλύτερων δημοσιονομικών περιθωρίων τα επόμενα χρόνια.
«Δεν θα περάσουμε τον λογαριασμό στα παιδιά μας και στις επόμενες γενιές», είναι το μήνυμα που εκπέμπεται, με την κυβερνητική πλευρά να χαρακτηρίζει ανεδαφική την κριτική ότι τα ποσά των πρόωρων αποπληρωμών θα μπορούσαν εναλλακτικά να κατευθυνθούν σε δημόσιες δαπάνες.
Στα 12,84 δισ. ευρώ οι πρόωρες αποπληρωμές το 2026
Σύμφωνα με τα στοιχεία που παρατίθενται, το συνολικό ύψος των πρόωρων αποπληρωμών δημόσιου χρέους το 2026 αναμένεται να φτάσει περίπου τα 12,84 δισ. ευρώ.
Στο ποσό περιλαμβάνονται η αποπληρωμή διμερών δανείων του GLF ύψους περίπου 6,94 δισ. ευρώ, η μείωση των Εντόκων Γραμματίων του Ελληνικού Δημοσίου κατά 1,2 δισ. ευρώ, η επικείμενη πρόωρη εξόφληση δανείων του EFSF ύψους 2,5 δισ. ευρώ και η πρόωρη εξόφληση ομολογιακού δανείου περίπου 2,2 δισ. ευρώ, το οποίο λήγει τον Δεκέμβριο του 2027.
Γιατί δεν πρόκειται για δημοσιονομική δαπάνη
Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στη διάκριση μεταξύ της αποπληρωμής χρέους και των δημόσιων δαπανών.
Όπως αναφέρεται, η αποπληρωμή χρέους αποτελεί χρηματοοικονομική – ταμειακή συναλλαγή και όχι δημοσιονομική, καθώς μειώνει μελλοντικές υποχρεώσεις της χώρας. Κατά συνέπεια, δεν προσμετράται στο πρωτογενές πλεόνασμα, στο συνολικό έλλειμμα ή στους στόχους δαπανών.
Αντίθετα, οι δημόσιες δαπάνες αποτελούν δημοσιονομικές συναλλαγές, επηρεάζοντας το πλεόνασμα ή το έλλειμμα και τον στόχο δαπανών.
Όφελος 370 εκατ. ευρώ τον χρόνο από τους τόκους
Η μέση σταθμική διάρκεια του χρέους που προεξοφλείται υπολογίζεται σε 7,1 χρόνια, ενώ το μέσο σταθμικό κόστος εξυπηρέτησής του διαμορφώνεται περίπου στο 2,9%.
Με βάση αυτά τα δεδομένα, το εκτιμώμενο ετήσιο όφελος για το Ελληνικό Δημόσιο από τη μείωση των δαπανών για τόκους ανέρχεται περίπου στα 370 εκατ. ευρώ.
Σε ορίζοντα επταετίας, το συνολικό όφελος εκτιμάται ότι θα φτάσει τουλάχιστον τα 2,6 δισ. ευρώ.
Παράλληλα, αξιοποιούνται πλεονάζοντα ταμειακά διαθέσιμα, οι αποδόσεις των οποίων, σύμφωνα με το κείμενο, είναι σημαντικά χαμηλότερες από το μέσο κόστος εξυπηρέτησης του δημόσιου χρέους.
Στόχος να πέσει το χρέος κάτω από το 100% του ΑΕΠ
Η πολιτική των πρόωρων αποπληρωμών αποσκοπεί επίσης στη μείωση του κινδύνου αναχρηματοδότησης και στη διατήρηση υψηλής μέσης διάρκειας του ελληνικού χρέους.
Η φιλοδοξία είναι από το τέλος του 2026 η Ελλάδα να μην αποτελεί πλέον την πλέον υπερχρεωμένη χώρα της Ευρώπης, ενώ προς το τέλος της δεκαετίας να βρίσκεται στην τέταρτη θέση.
Σε μεγαλύτερο βάθος χρόνου, προς τα μέσα της δεκαετίας του 2030, στόχος είναι το δημόσιο χρέος ως ποσοστό του ΑΕΠ να υποχωρήσει κάτω από το 100%.
Στο ίδιο πλαίσιο επισημαίνεται ότι η πολιτική διαχείρισης του χρέους έχει συμβάλει στη βελτίωση της πιστοληπτικής εικόνας της ελληνικής οικονομίας, ενώ η συνέχισή της αποτελεί σημαντικό παράγοντα για ενδεχόμενες νέες αναβαθμίσεις.
Παράλληλα, το χαμηλότερο κόστος δανεισμού του Ελληνικού Δημοσίου σε σχέση με άλλες χώρες της Ευρωζώνης εκτιμάται ότι δημιουργεί θετικές επιδράσεις και για τις ελληνικές επιχειρήσεις, περιορίζοντας το κόστος χρηματοδότησης και ενισχύοντας τις προοπτικές της οικονομίας.
ΚΟΙΝΩΝΙΑ
Στα 52,4 δισ. ευρώ τα χρέη προς τον e-ΕΦΚΑ
Στα 52,425 δισ. ευρώ έφτασαν στο τέλος Ιουνίου 2026 οι συνολικές ασφαλιστικές οφειλές προς τον e-ΕΦΚΑ, σύμφωνα με την τελευταία τριμηνιαία έκθεση του Κέντρου Είσπραξης Ασφαλιστικών Οφειλών. Το ποσό αυξήθηκε κατά περίπου 639 εκατ. ευρώ μέσα σε μόλις τρεις μήνες, ενώ ιδιαίτερη πίεση καταγράφεται σε αγρότες, ελεύθερους επαγγελματίες και αυτοαπασχολούμενους.
Στο τέλος του πρώτου τριμήνου του 2026 οι συνολικές οφειλές βρίσκονταν στα 51,786 δισ. ευρώ. Η νέα αύξηση επιβεβαιώνει ότι το ιδιωτικό χρέος προς την κοινωνική ασφάλιση εξακολουθεί να διογκώνεται, παρά τις ενεργές ρυθμίσεις και τις εισπράξεις του ΚΕΑΟ.
Από τα 51,3 στα 52,4 δισ. ευρώ μέσα σε έξι μήνες
Η ανοδική πορεία είχε ήδη ξεκινήσει από το τέλος του 2025, όταν οι συνολικές οφειλές στο ΚΕΑΟ ανέρχονταν περίπου στα 51,3 δισ. ευρώ.
Στο τέλος Μαρτίου 2026 το ποσό είχε φτάσει τα 51,78 δισ. ευρώ και μέχρι τα τέλη Ιουνίου ξεπέρασε τα 52,4 δισ. ευρώ.
Από το συνολικό χρέος, περίπου 30,3 δισ. ευρώ αφορούν την κύρια οφειλή. Τα υπόλοιπα 22,2 δισ. ευρώ προέρχονται από πρόσθετα τέλη και προσαυξήσεις.
Η διάρθρωση αυτή δείχνει πόσο σημαντικά μπορεί να αυξηθεί μια ληξιπρόθεσμη ασφαλιστική οφειλή όταν παραμένει ανεξόφλητη για μεγάλο χρονικό διάστημα.
Πάνω από 140.000 νέοι οφειλέτες
Κατά το δεύτερο τρίμηνο του 2026 εντάχθηκαν στο ΚΕΑΟ συνολικά 140.714 νέοι οφειλέτες.
Από αυτούς, 37.188 προήλθαν από τον e-ΕΦΚΑ Μισθωτών, ενώ 20.219 προέρχονταν από τον e-ΕΦΚΑ Μη Μισθωτών.
Παράλληλα, εντάχθηκαν 97 οφειλέτες του πρώην ΟΑΕΕ, 126 του πρώην ΕΤΑΑ, 460 του πρώην ΕΤΕΑΕΠ και ένας από το πρώην ΕΤΑΠ-ΜΜΕ.
Άλλοι 82.623 οφειλέτες προήλθαν από φορείς εκτός e-ΕΦΚΑ, με τη συντριπτική πλειονότητα αυτών να συνδέεται με το ΤΕΚΑ.
Επτά στους δέκα χρωστούν έως 15.000 ευρώ
Το μεγαλύτερο μέρος των οφειλετών δεν ανήκει στην κατηγορία των πολύ μεγάλων χρεών.
Συγκεκριμένα, 1.476.505 οφειλέτες, δηλαδή το 69,73% του συνόλου, έχουν χρέη έως 15.000 ευρώ.
Εάν το όριο αυξηθεί στις 30.000 ευρώ, τότε οι οφειλέτες ανέρχονται σε 1.788.473, ποσοστό 84,47% του συνόλου.
Στην κατηγορία από 15.000 έως 30.000 ευρώ βρίσκονται 311.968 οφειλέτες, ενώ 97.102 έχουν χρέη μεταξύ 50.000 και 100.000 ευρώ.
Λίγοι μεγαλοοφειλέτες συγκεντρώνουν μεγάλο μέρος του χρέους
Η εικόνα διαφοροποιείται σημαντικά όταν εξετάζεται όχι ο αριθμός των οφειλετών αλλά το συνολικό ποσό που οφείλουν.
Μόλις 3.029 μεγαλοοφειλέτες, με οφειλές άνω του 1 εκατ. ευρώ ο καθένας, συγκεντρώνουν το 24,68% του συνολικού χρέους προς το ασφαλιστικό σύστημα.
Με άλλα λόγια, περίπου ένα στα τέσσερα ευρώ των συνολικών ασφαλιστικών οφειλών προέρχεται από μια πολύ μικρή ομάδα μεγάλων οφειλετών.
Πάνω από 9,6 δισ. ευρώ σε ρυθμίσεις
Οι ενεργές και ολοκληρωμένες ρυθμίσεις στο ΚΕΑΟ είχαν φτάσει μέχρι το τέλος Ιουνίου τις 1.154.712 και αφορούσαν συνολικές οφειλές περίπου 9,65 δισ. ευρώ.
Κατά το δεύτερο τρίμηνο του 2026, οι εισπράξεις του ΚΕΑΟ ανήλθαν σε 450,34 εκατ. ευρώ.
Από την έναρξη λειτουργίας του Κέντρου μέχρι και το τέλος Ιουνίου, οι συνολικές εισπράξεις έχουν διαμορφωθεί σε περίπου 15,97 δισ. ευρώ.
Παρά τις ρυθμίσεις και τις εισπράξεις, όμως, οι ασφαλιστικές οφειλές συνεχίζουν να αυξάνονται. Η άνοδος κατά περίπου 1,1 δισ. ευρώ μέσα στο πρώτο εξάμηνο του 2026 αποτυπώνει τη συνεχιζόμενη δυσκολία περιορισμού των ληξιπρόθεσμων υποχρεώσεων προς τον e-ΕΦΚΑ.
ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ
Πάνω από 2 ευρώ η αμόλυβδη σε 30 νομούς
Σε νέα άνοδο βρίσκονται οι τιμές των καυσίμων στην Ελλάδα, με την απλή αμόλυβδη να έχει ξεπεράσει πλέον τα 2 ευρώ το λίτρο σε 30 νομούς της χώρας και το diesel κίνησης να κινείται πάνω από το ίδιο επίπεδο σε 25 νομούς. Τα στοιχεία της 18ης Αυγούστου 2026 αποτυπώνουν τη μεταφορά των διεθνών ανατιμήσεων του πετρελαίου στην εγχώρια αγορά, με τις υψηλότερες επιβαρύνσεις να καταγράφονται κυρίως σε νησιωτικές και τουριστικές περιοχές.
Η εικόνα είναι ιδιαίτερα πιεστική για όσους μετακινούνται αυτή την περίοδο, καθώς η αυξημένη ζήτηση του Αυγούστου συμπίπτει με ανοδική πορεία στις διεθνείς τιμές του αργού.
Πάνω από τα 2 ευρώ η πανελλαδική μέση τιμή
Σύμφωνα με τα στοιχεία του Παρατηρητηρίου Τιμών Υγρών Καυσίμων, στις 17 Αυγούστου η μέση πανελλαδική τιμή της αμόλυβδης 95 οκτανίων βρισκόταν στα 1,998 ευρώ το λίτρο.
Μία ημέρα αργότερα, στις 18 Αυγούστου, πέρασε το ψυχολογικό όριο των 2 ευρώ και διαμορφώθηκε στα 2,002 ευρώ το λίτρο.
Την ίδια ημέρα, η αμόλυβδη 100 οκτανίων έφτασε στα 2,250 ευρώ, ενώ το diesel κίνησης βρέθηκε στα 1,996 ευρώ το λίτρο.
Το υγραέριο κίνησης παρέμεινε αμετάβλητο στα 0,957 ευρώ το λίτρο.
Κυκλάδες: Οι ακριβότερες τιμές στη χώρα
Οι μεγαλύτερες επιβαρύνσεις εντοπίζονται στις Κυκλάδες, όπου η μέση τιμή της απλής αμόλυβδης έφτασε τα 2,251 ευρώ το λίτρο.
Ακόμη υψηλότερη σε σχέση με την υπόλοιπη χώρα είναι και η τιμή του diesel, που διαμορφώθηκε στα 2,235 ευρώ.
Στη δεύτερη θέση βρίσκονται τα Δωδεκάνησα, με την αμόλυβδη στα 2,219 ευρώ και το diesel στα 2,085 ευρώ.
Ακολουθεί η Λέσβος, όπου η μέση τιμή της αμόλυβδης καταγράφηκε στα 2,090 ευρώ και του diesel στα 2,087 ευρώ.
Σε ποιους νομούς ξεπερνά τα 2 ευρώ η αμόλυβδη
Πέρα από τις Κυκλάδες, τα Δωδεκάνησα και τη Λέσβο, η τιμή της αμόλυβδης βρίσκεται πάνω από τα 2 ευρώ το λίτρο σε μεγάλο αριθμό περιοχών.
Μεταξύ αυτών είναι η Αιτωλοακαρνανία, η Αρκαδία, τα Γρεβενά, η Εύβοια, η Ευρυτανία, η Ζάκυνθος, το Ηράκλειο, η Θεσπρωτία, τα Ιωάννινα, η Καβάλα, η Καρδίτσα, η Κέρκυρα, η Κεφαλονιά, το Λασίθι και η Λακωνία.
Στη λίστα περιλαμβάνονται ακόμη η Λευκάδα, η Μαγνησία, η Μεσσηνία, η Ξάνθη, το Ρέθυμνο, η Σάμος, τα Τρίκαλα, η Φθιώτιδα, η Φωκίδα, η Χαλκιδική, τα Χανιά και η Χίος.
Πάνω από 2 ευρώ και το diesel σε 25 νομούς
Ανάλογη εικόνα καταγράφεται και στο diesel κίνησης.
Σε 25 νομούς η μέση τιμή έχει περάσει πάνω από τα 2 ευρώ το λίτρο, με τις Κυκλάδες να διατηρούν και σε αυτή την κατηγορία την υψηλότερη μέση τιμή.
Οι μεγάλες διαφοροποιήσεις ανά περιοχή συνδέονται με το μεταφορικό κόστος, τη νησιωτικότητα και τις συνθήκες της τοπικής αγοράς.
Τι πιέζει τις τιμές στα καύσιμα
Η άνοδος στις αντλίες συνδέεται με το διεθνές πετρέλαιο, το οποίο κινείται πάνω από τα 91 δολάρια το βαρέλι, αλλά και με την αβεβαιότητα που προκαλεί η ένταση μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν.
Σημαντικό ρόλο παίζει επίσης η ισοτιμία ευρώ-δολαρίου, καθώς και ο χρόνος που απαιτείται για να περάσουν οι μεταβολές των διεθνών τιμών στην ελληνική αγορά.
Παράλληλα, οι υφιστάμενες παρεμβάσεις, όπως οι εκπτώσεις των διυλιστηρίων και η κρατική επιδότηση στο diesel κίνησης έως το τέλος Αυγούστου, λειτουργούν ως μερικό ανάχωμα στις ανατιμήσεις.
Με τα σημερινά δεδομένα, πάντως, η αποκλιμάκωση δεν θεωρείται δεδομένη και η πορεία των τιμών θα εξαρτηθεί κυρίως από τις διεθνείς εξελίξεις στην αγορά πετρελαίου.
![Γιατροί ΕΟΠΥΥ ΚΑΒΑΛΑΣ](https://www.enanews.gr/uploads/2018/11/giatroi-eopyy.png")
