Connect with us

ΚΑΒΑΛΑ

Σήμερον κρεμάται επί ξύλου | Ο θρήνος της Μεγάλης Παρασκευής

Η Μεγάλη Παρασκευή είναι ίσως η πιο φορτισμένη συγκινησιακά ημέρα της Μεγάλης Εβδομάδας καθώς κορυφώνεται το Θείο Δράμα, με τη Σταύρωση και τον ενταφιασμό του Ιησού Χριστού, στην πορεία προς την Ανάσταση και το Πάσχα.

Το πρωί της Μεγάλης Παρασκευής ξεκινά ο στολισμός του Επιταφίου στις εκκλησίες σε όλη τη χώρα. Πρώτα ψάλλονται οι Μεγάλες Ώρες και ακολουθεί ο Εσπερινός της Μεγάλης Παρασκευής. Στη συνέχεια, γίνεται η Αποκαθήλωση του Εσταυρωμένου. Ακριβώς μετά, μέσα στο Ιερό Κουβούκλιο τοποθετείται ένα ύφασμα, πάνω στο οποίο έχει κεντηθεί ή ζωγραφιστεί ο Κύριος, νεκρός. Το ύφασμα αυτό λέγεται Επιτάφιος.

Όπως εξηγεί στο ΑΠΕ-ΜΠΕ η Δρ. Αικατερίνη Πολυμέρου-Καμηλάκη, ομότιμη ερευνήτρια και τέως διευθύντρια του Κέντρου Έρευνας της Ελληνικής Λαογραφίας της Ακαδημίας Αθηνών, σύμφωνα με την θρησκευτική μας παράδοση, «το βράδυ της Μ. Πέμπτης πηγαίνουν στην εκκλησία για τα Δώδεκα Ευαγγέλια. Οι γυναίκες μένουν όλο το βράδυ και ξενυχτούν τον εσταυρωμένο, όπως γίνεται και με τον θάνατο ενός συγγενικού τους προσώπου. Στολίζουν τον Επιτάφιο με λουλούδια της εποχής και λένε το γνωστό μοιρολόγι της Παναγίας, το οποίο αλλού τραγουδούν αγερμικά (ως κάλαντα) τα παιδιά στα σπίτια για φιλοδώρημα. Τον Επιτάφιο στολίζουν κυρίως ώριμες γυναίκες βοηθούμενες από νέα κορίτσια για να “μαθαίνουν”. Ήταν από τις πιο αγαπημένες ασχολίες των γυναικών καθώς μακριά από το σπίτι και την επιτήρηση των ανδρών, μπορούσαν να συζητήσουν μεταξύ τους για διάφορα θέματα».

Η λέξη επιτάφιος, αρχαία ελληνική σημαίνει επί του τάφου, επιτάφιος λόγος (π.χ. επιτάφιος του Περικλέους) ή επίγραμμα. Κατά τους χριστιανικούς χρόνους σημαίνει αναπαράσταση του σώματος του Ιησού Χριστού μετά την Αποκαθήλωση από τον Σταυρό σε στάση προετοιμασίας για την ταφή, εκτός από κεντητή, και ζωγραφισμένη πάνω σε ύφασμα.

Γύρω από την σκηνή της αποκαθήλωσης είναι κεντημένο το τροπάριο της ημέρας:

«Ο ευσχήμων Ιωσήφ από του ξύλου καθελών το άχραντόν σου Σώμα, σινδόνι καθαρά ειλήσας και αρώμασιν, εν μνήματι καινώ κηδεύσας απέθετο».

Κατά την ανάγνωση του Ευαγγελίου της Αποκαθήλωσης, που περιγράφει τα γεγονότα του θανάτου και της ταφής του Χριστού, ένα ξύλινο ζωγραφισμένο ομοίωμα του σώματος του Κυρίου ως Εσταυρωμένου, το οποίο είναι προσηλωμένο στον Σταυρό, αποσπάται από τον Σταυρό, τυλίγεται σε λευκό ύφασμα και μεταφέρεται στο ιερό του ναού, όπου θα μεταφερθεί μετά την περιφορά του Επιταφίου και ο Σταυρός.

Όπως επισημαίνει η κ. Καμηλάκη στο ΑΠΕ-ΜΠΕ, Επιτάφιος, εκτός από το κεντημένη σε ύφασμα αποκαθήλωση, λέγεται, κατά συνεκδοχήν, και το ξυλόγλυπτο κουβούκλιο (θόλος), το οποίο στεγάζει το τραπέζι πάνω στο οποίο τοποθετείται ο κεντημένος Επιτάφιος. Το κουβούκλιο αναπαριστά τον Τάφο του Χριστού.

Από το απόγευμα της Μ. Πέμπτης διακοσμείται με εποχιακά λουλούδια. Τον Επιτάφιο ραίνουν με πέταλα λουλουδιών και αρώματα. Οι καμπάνες των ναών κτυπούν πένθιμα και στις ορθόδοξες χώρες οι σημαίες κυματίζουν μεσίστιες.

Οι πιστοί συνηθίζεται να προσκυνούν τον Επιτάφιο όλο το απόγευμα της Μ. Παρασκευής μέχρι την τέλεση του όρθρου του Μ. Σαββάτου. Πολλοί περνούν και κάτω από το κουβούκλιο του Επιταφίου. Ο Επιτάφιος περιφέρεται σε κεντρικά σημεία της ενορίας. Η πομπή σταματά σε διάφορα σημεία και αναπέμπεται δέηση. Όπου υπάρχουν περισσότερες από μία ενορίες οι πομπές των επιταφίων συναντώνται και συναγωνίζονται στον στολισμό. Όσοι πιστοί μένουν στα σπίτια τους βγαίνουν έξω με αναμμένα κεριά, όταν περνάει ο Επιτάφιος. Κατά τη διάρκεια της περιφοράς ψάλλονται «Εγκώμια». Σε πολλά ελληνικά χωριά ο Επιτάφιος περνάει και από το κοιμητήριο, ανάμεσα στους τάφους, για να δώσει στους νεκρούς το μήνυμα της ζωής, λέει επίσης η κ. Καμηλάκη και θυμάται κάποια έθιμα ανά την Ελλάδα που σχετίζονται με τον Επιτάφιο:

«Στην Ύδρα, ο Επιτάφιος της ενορίας Καμίνι μπαίνει και στη θάλασσα. Κατά την επιστροφή οι μεταφέροντες τον Επιτάφιο στέκονται στη θύρα του ναού κρατώντας ψηλά το κουβούκλιο για να περάσουν όλοι από κάτω για το καλό.

Λουλούδια, κεριά, αβγά ως φυλαχτά και αποτρεπτικά του κακού

Τα λουλούδια από τον επιτάφιο και ιδιαίτερα αυτά που ακουμπούν στο σώμα του Χριστού τα κρατούν για φυλαχτό ή στο εικονοστάσι. Τα κεριά του επιταφίου καθώς και αυτά που καίνε στο σταυρό τα μοιράζονταν μεταξύ τους οι οικογένειες, πληρώνοντας ένα ποσόν στην εκκλησία και τα κρατούσαν στο εικονοστάσι. Όταν έβρεχε ή άστραφτε ή έριχνε χαλάζι άναβαν το κερί, σταύρωναν τα σύννεφα και πίστευαν ότι σταματούσε. Κυρίως όμως το κερί το έπαιρναν μαζί τους οι ναυτικοί στο ταξίδι για να χρησιμοποιήσουν σε περιπτώσεις επικίνδυνης θαλασσοταραχής ή ανεμοστροβίλων (τρούμπας).

Σε πολλές περιοχές έφερναν στην εκκλησία την Μεγάλη Πέμπτη ή Παρασκευή ψωμί, αλάτι, αβγά, και νερό σε φιάλη για να ανανεωθούν. Τα περνούσαν όλα κάτω από τον Επιτάφιο ή τα έβαζαν κάτω από την Αγία Τράπεζα και τα έπαιρναν μετά την Ανάσταση.

Οι κήποι του Άδωνη (Σέρρες)

Κατά την περιφορά του Επιταφίου οι γυναίκες τοποθετούν στο κατώφλι την εικόνα του Εσταυρωμένου με λουλούδια, κεριά και θυμίαμα. Δίπλα τοποθετούν ένα πιάτο στο οποίο έχουν φυτέψει φακή ή κριθάρι πριν μερικές ημέρες και έχει δημιουργήσει χλόη. Το έθιμο θυμίζει τους αρχαίους “κήπους του Αδώνιδος”. Ο Άδωνις σύμβολο της άνοιξης, που γρήγορα μαραίνεται, γιορταζόταν με την έκθεση πάνω σε νεκρικό κρεβάτι, ομοιώματος στολισμένου με άνθη και πρασινάδες.

Πηγή: flash.gr

Click to comment

Απάντηση

ΚΑΒΑΛΑ

Χαμόγελο του Παιδιού | Γιατι αντιδρά στον νέο νόμο και στην υπουργική απόφαση

44.000 υπογραφές εχουν συγκεντρωθεί έως σήμερα στο ψήφισμα

Μέσα στον καταιγισμό ειδήσεων, πληροφόρησης που δεχόμαστε καθημερινά, πέρασε και το σοβαρό ενδεχόμενο, να «σβήσει» το ΧΑΜΟΓΕΛΟ του ΠΑΙΔΙΟΥ.

Το να κλείσει το ΧΑΜΟΓΕΛΟ του ΠΑΙΔΙΟΥ προκάλεσε σοβαρές αντιδράσεις από δημοσιογράφους αλλά και απλούς πολίτες. Έχοντας το πανελλήνιο παρακολουθήσει την πολυετή, άοκνη προσπάθεια του Κώστα Γιαννόπουλου, ιδρυτή του που ικανοποίησε την τελευταία επιθυμία του μικρού του γιού Ανδρέα, για την προστασία, φροντίδα, στήριξη, την αναζήτηση αλλά και στέγαση περίπου 1.700.000 παιδιών, όντως ακόμη και η πρόθεση κυβερνητικών στελεχών να «σβήσουν» ΤΟ ΧΑΜΟΓΕΛΟ ΤΟΥ ΠΑΙΔΙΟΥ, προκάλεσε «τσουνάμι» διαμαρτυριών.

Σε αυτή τη δύσκολη στιγμή μας, σας θέλουμε ΔΙΠΛΑ μας τόνισε ο Πρόεδρος του Χαμόγελου του Παιδιού Κώστας Γιαννόπουλος:

Πιο σημαντικό από αυτό όμως είναι τα λόγια συμπαράστασης που παίρνουμε καθημερινά από όλους εσάς. Μας δίνουν δύναμη να συνεχίσουμε τον αγώνα μας για να προστατεύσουμε κάθε παιδί που βρίσκεται σε ανάγκη.

Το ψήφισμα είναι ακόμα ανοιχτό στο παρακάτω link:

Χαμόγελο του Παιδιου

 

Ψήφισμα Συγκλήτου του Πανεπιστημίου Πατρών

H Σύγκλητος του Πανεπιστημίου Πατρών, στην υπ΄αριθ. 203/19.5.2022 συνεδρίασή της, αποφάσισε ομόφωνα να ζητήσει την άμεση απόσυρση των επίμαχων διατάξεων και την προστασία και ενίσχυση του Χαμόγελου του Παιδιού στο σημαντικό κοινωνικό έργο που προσφέρει.

Με την κοινή υπουργική απόφαση 40494/3.5.2022 (ΦΕΚ Β’ 2302/11-05-2022) και τον νόμο 4921/2022 (άρθρο 67) αναφορικά με τους όρους λειτουργίας φορέων κοινωνικής προστασίας και σχετικές κυρώσεις που προβλέπονται σε περιπτώσεις μη συμμόρφωσης, όπως είναι η ποινή φυλάκισης κατ’ ελάχιστον ενός έτους, η παύση του διοικητικού συμβουλίου και υπέρογκα πρόστιμα, κινδυνεύουν να κλείσουν τρία σπίτια φιλοξενίας ανηλίκων του Χαμόγελου του Παιδιού. Από τις διατάξεις αυτές εξαιρούνται τα δημόσια και εκκλησιαστικά ιδρύματα.

Στην προκειμένη περίπτωση το Χαμόγελο αντιμετωπίζεται από την Πολιτεία ως ιδιωτικό Ίδρυμα, παραβλέποντας τη σημαντικότατη προσφορά του, από την ίδρυσή του μέχρι σήμερα, στην πρόληψη και προστασία της νεολαίας από εκμετάλλευση και κακοποίηση.

Ελάχιστοι φορείς είναι τόσο καταξιωμένοι όσο το Χαμόγελο του Παιδιού, με αναγνώριση εντός και εκτός των συνόρων. Το Πανεπιστήμιο Πατρών έχει στενούς δεσμούς με το Χαμόγελο έχοντας υπογράψει Μνημόνιο Συνεργασίας μαζί του κι έχοντας αναγορεύσει τον ιδρυτή του κ. Κωνσταντίνο Γιαννόπουλο σε Επίτιμο Διδάκτορα του Τμήματος Επιστημών της Εκπαίδευσης και Κοινωνικής Εργασίας.

 

 

Continue Reading

ΚΑΒΑΛΑ

Ελευθερούπολη | Φορά τα «λευκά» της στις 10 Ιουνίου

Αρχικος στόχος η αύξηση του αγοραστικού ενδιαφέροντος αλλά και η ενίσχυση της τοπικής αγοράς

Μεγάλη είναι η ανταπόκριση του κόσμου για την διοργάνωση της «Λευκής Νύχτας» μετα από δυο χρόνια λόγω της πανδημίας στην Ελευθερούπολη υπό την αιγίδα του Δήμου Παγγαίου, της Κοινωφελούς Επιχείρησης  και του Εμπορικού Συλλόγου Ελευθερούπολης.

Χιλιάδες επισκέπτες, όχι μόνο από τον Δήμο Παγγαίου, αλλά και την ευρύτερη περιοχή και τους όμορους νομούς και Δήμους, θα περπατήσουν και φέτος στην λεωφόρο Φρίξου Παπαχρηστίδη και τους γύρω δρόμους, είτε για να κάνουν τα ψώνια τους είτε για να απολαύσουν την βόλτα τους υπό τους ήχους της μουσικής. Ο δήμος Παγγαίου στην ανακοίνωση που εξέδωσε αναφέρει τα εξής:

Σας προσκαλούμε όλους σε ένα μεγάλο ‘πάρτι’ την Παρασκευή 10 Ιουνίου στη ΛΕΥΚΗ ΝΥΧΤΑ 2022, με τη συμμετοχή Πολιτιστικών και Αθλητικών Συλλόγων του Δήμου μας, δράσεις για τους μικρούς μας φίλους από το Πολυθέαμα Κρόκο & Λίνο και πολλή μουσική από το αγαπημένο μας συγκρότημα STAVENTO!

Continue Reading

ΚΑΒΑΛΑ

ΣΦΓΤ | Εκθεση σύγχρονης τέχνης στην Καβάλα

Ο ΣΥΝΔΕΣΜΟΣ ΦΙΛΩΝ ΓΡΑΜΜΑΤΩΝ & ΤΕΧΝΩΝ ΚΑΒΑΛΑΣ σε συνεργασία με τον ΔΗΜΟ ΚΑΒΑΛΑΣ και την ΔΗΜΩΦΕΛΕΙΑ διοργανώνουν από τις 27 ΜΑΙΟΥ έως τις 05 ΙΟΥΝΙΟΥ 2022 στα πλαίσια του 6ου ΚΑΛΛΙΤΕΧΝΙΚΟΥ ΜΑΪΟΥ, ΕΚΘΕΣΗ ΣΥΓΧΡΟΝΗΣ ΤΕΧΝΗΣ με τίτλο ΙΧΝΗ / TRACES.
Για την έκθεση αυτή ο Τριαντάφυλλος Τρανός Διδάσκων στο Τμήμα Εικαστικών και Εφαρμοσμένων Τεχνών του ΑΠΘ αναφέρει:
Κατάσταση πραγμάτων.
Στο βιβλίο του Search for the Real, όπου εκθέτει το σετ παρατηρήσεων που έγινε γνωστό με την κωδική ονομασία push/pull και το οποίο συγκροτεί μια πλήρη θεωρία διαχείρισης του ζωγραφικού χώρου, ο Hans Hofmann, παραδειγματική μορφή του μεταπολεμικού ζωγραφικού μοντερνισμού, πέρα από την επιμονή του στην μελέτη της φύσης ως της καταλληλότερης πηγής έμπνευσης για τον καλλιτέχνη και την αταλάντευτη πίστη του στον πνευματικό χαρακτήρα της τέχνης, επιμένει στην medium specificity, δηλ. την σημασία του ειδικού καλλιτεχνικού μέσου, επισημαίνοντας πως κάθε εκφραστικό μέσο αποτελεί από μόνο του ανεξάρτητη και αυτόνομη οντολογική κατηγορία.
Στη συνέχεια μέσα από την η επιρροή του μεταμοντερνισμού η έμφαση στην σύγχρονη παραγωγή-και στον τόπο μας- δόθηκε στις έννοιες και τα αναγνωρίσιμα θέματα που συγκροτούν αυτό που χαιρετίστηκε από πολλούς ως επιστροφή στην τάξη η διαβόητη rappel a l’ordre, περίπου με τον τρόπο που επέστρεψε ο Picasso, μετά την κυβιστική του περίοδο, έστω προσωρινά, στην αναπαραστατική ζωγραφική.
Το πιο ενδιαφέρον ίσως στοιχείο της έκθεσης που παρουσιάζεται στον «6ο Καλλιτεχνικό Μάιο – ΙΧΝΗ/TRACES» είναι η συνύπαρξη έργων που κατάγονται από την πιο ισχυρή παράδοση του μοντερνισμού με έργα των οποίων τα χαρακτηριστικά φαίνεται να προέρχονται από τις διαφορετικές και συχνά αντικρουόμενες περιοχές του ευρύτερου χώρου του μεταμοντερνισμού.
Τις τελευταίες δεκαετίες με την κορύφωση του μεταμοντερνισμού και την επιβολή των νέων μέσων τα οποία χρησιμοποιούν οι περισσότεροι σύγχρονοι καλλιτέχνες και σχεδιαστές, ο χαρακτήρας της σύγχρονης τέχνης περιορίστηκε, παρά τις νέες έννοιες και μορφές που ανέδειξε η συγκυρία, στην διασταύρωση μεταξύ τέχνης και θετικισμού με την έμφαση να δίνεται συχνά στην απλή μόνο διαμεσολάβηση της τέχνης με την επιστήμη και τις νέες τεχνολογίες. Το έργο τέχνης δεν ταξινομείται σε αυτή τη περίοδο πλέον στις παραδοσιακές κατηγορίες αλλά σε ένα ρευστό καινοφανή αστερισμό.
Όμως η εποχή κυριαρχίας του ισχυρού μεταμοντερνισμού που αμφισβήτησε αποτελεσματικά την κυριαρχία του ιδιοδεικτικού μέσου απέρχεται και αυτή.
Η άλλοτε κραταιά επικράτειά του τείνει πλέον να περιορισθεί σε μια υβριδική περιοχή στην οποία κυριαρχεί μια εμφανής προσπάθεια σύνθεσης νεωτερικών και μεταμοντέρνων εννοιών, θεμάτων, υλικών και εκφραστικών μέσων που μέχρι τώρα έδειχναν να είναι ασύμβατα μεταξύ τους.
Αυτός ο συμβιωτικός υβριδισμός εκφράζεται ως σύνθεση των αρχών του μοντερνισμού ως μηχανισμού παραγωγής χειραφετητικής οπτικής ικανότητας και των στοιχείων πολιτικής ορθότητας των καλύτερων εκδοχών του μεταμοντερνισμού.
Η νέα υβριδική τέχνη δημιουργείται από την πιεστική επιθυμία για την υπαγωγή στην ταξινομητική δεξαμενή της συνείδησης όλων των visualities, δηλ. των οπτικών θραυσμάτων συσσωρευμένης εμπειρίας και ταυτόχρονα από την οπτικοποίηση όλων των εννοιών, των συναισθημάτων, αλλά και του κριτικού λόγου γύρω από την τέχνη όπως αναδύονται σε έναν παγκοσμιοποιημένο πλέον κόσμο που δεν τον διακρίνει πλήρης συνείδηση των κινδύνων που τον απειλούν.
Οι ανανεωμένες στρατηγικές έκφρασης που επιστρατεύουν σήμερα οι καλλιτέχνες ενώ αποτελούν ένα σήμα κινδύνου, δεν προκαλούν το κοινό αποκλειστικά συναισθηματικά ή διανοητικά. Απαιτούν από τους θεατές ομοιόσταση, γίνονται αισθητές «διά της συμπαθείας», όπως λέγαμε κάποτε στο μάθημα της Φυσικής. Οι καλλιτέχνες επιχειρούν πλέον να προσεγγίσουν διαφορετικά είδη κοινού, όσο το δυνατόν μεγαλύτερα και ευρύτερα, χρησιμοποιώντας όχι μόνο αυτά που οι θεατές επιθυμούν: το ωραίο, το υψηλό και το ανοίκειο κάποτε, αλλά και την ελαφρότητα που ως αισθητική κατηγορία έχει και αυτή επιβληθεί στη σύγχρονη συνείδηση, όπως υποστηρίζει μάλλον πειστικά η Sianne Ngai στο βιβλίο της Our Aesthetic Categories: Zany, Cute, Interesting.
Οι τόποι, οι τρόποι θέασης, ο ίδιος ο θεατής, δεν συνιστούν πλέον σταθερές αλλά μεταβατικές κατηγορίες. Το κοινό, όπως και να ορίσει κανείς αυτή τη ρευστή έννοια, εδώ και αρκετό καιρό πρέπει να είναι προετοιμασμένο να ασκήσει ενεργητική παρατήρηση και να αναπτύξει κριτική στάση, κάτι που κατάγεται από την πολιτική σκέψη και την ποιητική του 19ου αιώνα, του αιώνα που καθιέρωσε και μας κληροδότησε το μουσείο ως θεσμό.
Ανεξάρτητα από την πιθανή αποστροφή του απέναντι στη θεωρία, ο θεατής για να μπορέσει να ανταποκριθεί στην πίεση του γνωστικού περιεχομένου και του κριτικού δυναμισμού των έργων τέχνης που έχουν κάποια σημασία σήμερα, υποχρεώνεται να διαχειριστεί πληροφορίες και ερεθίσματα που προέρχονται από όλους τους τύπους «γραφής» και επεξεργασίας των οπτικών κυρίως θραυσμάτων που συγκροτούν τα έργα τέχνης τα οποία οργανώνονται συχνά σε ένα είδος πολυτροπικών δοκιμίων ή μανιφέστων παίρνοντας τη μορφή δυσεπίλυτου γρίφου.
Στην πίεση που ασκεί αυτή η κατάσταση πραγμάτων στους καλλιτέχνες και το κοινό τα έργα που παρουσιάζονται σε αυτή την έκθεση ανταποκρίνονται με τον πλέον έντιμο και εναργή τρόπο.

Continue Reading

Κατοικία


newsletter



Καιρος

Πρωτοσέλιδα

Χρήσιμα

Δρομολόγια Πλοίων από και προς Καβάλα

Γιατροί ΕΟΠΥΥ ΚΑΒΑΛΑΣ

el Greek
X
Αρέσει σε %d bloggers: